ORGAANANATOMIE
2022-2023 // PROF DR TOM VERBELEN
ALGEMENE INLEIDING
NOMENCLATUUR (ZIE PPT)
P3-5
SPECIFIEKE INLEIDING ‘ORGAANANATOMIE’
o MEERDERE ORGANISATIENIVEAU’S
o CEL
Celinhoud / cytoplasma
Vloeistof / cytosol
Organellen
Nucleus / celkern
o 4 BASISWEEFSELTYPES
Epitheel (dekweefsel)
Bindweefsel
Spierweefsel
Zenuwweefsel
o OPBOUW WAND HOL ORGAAN
Massieve organen: lever, milt… parenchym (dekweefselmassa)
Holle organen: blaas, maag, darm… lumen (holte)
Tunica mucosa / slijmvlies
Submucosa
Klieren / glandulae exocrien / endocrien – secretie /
excretie – cytogene klieren
Tunica muscularis / spierlaag
Tunica serosa / weivlies
Tunica adventitia / bindweefsel
o VAN BLOED VOORZIEN VIA SLAGADER & AFVOER VIA ADER
o BEZENUWD: AUTONOOM / CEREBROSPINAL
o DRAINAGE VIA VASTE WEIKNOPEN
1
,I. DE BLOEDSOMLOOP
Dubbel gesloten circuit
o Grote bloedsomloop: aorta venae cavae
o Kleine bloedsomloop: venae cavae vv. pulmonales
Hart centrale pomp
Voorkamer / atrium
Aders / venae
Kamer / ventriculus
Slagaders / arteriae
Aorta
Truncus pulmonalis
Holle aders / venae cavae
Longaders / vv. pulmonales
Diastole – systole
Arterieel bloed – veneus bloed
Slagader zijtakken en eindtakken =/= eindarteries (kleine
slagaders die zonder onderlinge verbindingen
een onderdeel van een orgaan bevloeien)
Kleinere slagaders / arteriolae
> arteriële haarvaten
> vasa capillaria / kleinere haarvaten
Veneuze haarvaten brug tussen slagaders en aders
Wondernet / rete mirabile
Vaatwand uit drie lagen: tunica adventitia,
media, intima (=endotheel)
Stelsel van lymfevaten / vasa lymfatica
lymfehaarvaten & lymfeknopen / nodi lymfatici
Twee grote stammen:
Borststam / ductus thoracicus
Rechter lymfestam / ductus lymfaticus
dexter
Kleine vaatjes / vasa vasorum voeden de grotere slagaders en aders
2
,1. HET HART / cor
UITWENIDG VOORKOMEN
Spits / apex cordis
sulcus coronarius of atrioventricularis Ringvormige sleuf
sulcus interventricularis posterior Overlangse sleuf
v. cava superior et inferior Bovenste en onderste holle ader
vv. pulmonales
INWENDIG UITZICHT
Septum interatriale
Septum interventriculare
Septum atrioventriculare
KAMERS / VENTRICULI
- GEMEENSCHAPPELIJKE KENMERKEN
Klep / valva
Rechter atrioventriculaire klep /
tricusklep (3 klepbladen)
Linker atrioventriculaire klep /
mitralisklep (2 klepbladen)
Fibreuze ring / annulus fibrosis
Aortaklep
Pulmonaalklep
Spierbalken / trabeculae carneae tepel- of papillairspieren
Peesdraden / chordae tendineae
- DIFFERENTIËLE KENMERKEN
Rechterkamerholte driehoek
Linkerventrikel afgerond lumen met een dikkere wand
3
, VOORKAMERS / ATRIA
Rechtervoorkamer / atrium dextrum:
Ovale inzinking / fossa ovalis
Bovenste holle ader / v. cava superior
Onderste holle ader / v. cava inferior
Halvemaanvormige klep / de klep van
Eustachius
Linkervoorkamer / atrum sinistrum:
4 vv. pulmonales
Ostium atrioventriculare mijter- of
mitralisklep
Spiervezels / myocardium
Fasciculus atroiventricularis
Sinusknoop gangmaker of pacemaker
Bundel van Bachmann
Internodale bundels
Atrioventriculaire (AV) knoop
Diastole tricuspied- en mitralisklep open; aorta- en
pulmonallisklep toe
Bundel van His, rechter en linker
bundeltak
Purkinje vezels
Systole tricuspied- en mitralisklep toe; aorta- en
pulmonallisklep open
Endocardium Membrana propria: bindingweefsel rijk
aan elastische vezels en gladde
spiervezels en een aflijnend endotheel
Pericardium Uitwendig blad
= lamina visceralis (epicardium) + lamina
parietalis => hartzakje
BLOEDVERZORGING: 2 kransslagaders: a. coronaria dextra et a. coronaria sinistra + venen langs de
kransslagaders; draineren id sinus coronarius die id sulcus atrioventricularis posterior
BEZENUWING: autonoom
TOPOGRAFIE VAN HET HART asymmetrisch
4
2022-2023 // PROF DR TOM VERBELEN
ALGEMENE INLEIDING
NOMENCLATUUR (ZIE PPT)
P3-5
SPECIFIEKE INLEIDING ‘ORGAANANATOMIE’
o MEERDERE ORGANISATIENIVEAU’S
o CEL
Celinhoud / cytoplasma
Vloeistof / cytosol
Organellen
Nucleus / celkern
o 4 BASISWEEFSELTYPES
Epitheel (dekweefsel)
Bindweefsel
Spierweefsel
Zenuwweefsel
o OPBOUW WAND HOL ORGAAN
Massieve organen: lever, milt… parenchym (dekweefselmassa)
Holle organen: blaas, maag, darm… lumen (holte)
Tunica mucosa / slijmvlies
Submucosa
Klieren / glandulae exocrien / endocrien – secretie /
excretie – cytogene klieren
Tunica muscularis / spierlaag
Tunica serosa / weivlies
Tunica adventitia / bindweefsel
o VAN BLOED VOORZIEN VIA SLAGADER & AFVOER VIA ADER
o BEZENUWD: AUTONOOM / CEREBROSPINAL
o DRAINAGE VIA VASTE WEIKNOPEN
1
,I. DE BLOEDSOMLOOP
Dubbel gesloten circuit
o Grote bloedsomloop: aorta venae cavae
o Kleine bloedsomloop: venae cavae vv. pulmonales
Hart centrale pomp
Voorkamer / atrium
Aders / venae
Kamer / ventriculus
Slagaders / arteriae
Aorta
Truncus pulmonalis
Holle aders / venae cavae
Longaders / vv. pulmonales
Diastole – systole
Arterieel bloed – veneus bloed
Slagader zijtakken en eindtakken =/= eindarteries (kleine
slagaders die zonder onderlinge verbindingen
een onderdeel van een orgaan bevloeien)
Kleinere slagaders / arteriolae
> arteriële haarvaten
> vasa capillaria / kleinere haarvaten
Veneuze haarvaten brug tussen slagaders en aders
Wondernet / rete mirabile
Vaatwand uit drie lagen: tunica adventitia,
media, intima (=endotheel)
Stelsel van lymfevaten / vasa lymfatica
lymfehaarvaten & lymfeknopen / nodi lymfatici
Twee grote stammen:
Borststam / ductus thoracicus
Rechter lymfestam / ductus lymfaticus
dexter
Kleine vaatjes / vasa vasorum voeden de grotere slagaders en aders
2
,1. HET HART / cor
UITWENIDG VOORKOMEN
Spits / apex cordis
sulcus coronarius of atrioventricularis Ringvormige sleuf
sulcus interventricularis posterior Overlangse sleuf
v. cava superior et inferior Bovenste en onderste holle ader
vv. pulmonales
INWENDIG UITZICHT
Septum interatriale
Septum interventriculare
Septum atrioventriculare
KAMERS / VENTRICULI
- GEMEENSCHAPPELIJKE KENMERKEN
Klep / valva
Rechter atrioventriculaire klep /
tricusklep (3 klepbladen)
Linker atrioventriculaire klep /
mitralisklep (2 klepbladen)
Fibreuze ring / annulus fibrosis
Aortaklep
Pulmonaalklep
Spierbalken / trabeculae carneae tepel- of papillairspieren
Peesdraden / chordae tendineae
- DIFFERENTIËLE KENMERKEN
Rechterkamerholte driehoek
Linkerventrikel afgerond lumen met een dikkere wand
3
, VOORKAMERS / ATRIA
Rechtervoorkamer / atrium dextrum:
Ovale inzinking / fossa ovalis
Bovenste holle ader / v. cava superior
Onderste holle ader / v. cava inferior
Halvemaanvormige klep / de klep van
Eustachius
Linkervoorkamer / atrum sinistrum:
4 vv. pulmonales
Ostium atrioventriculare mijter- of
mitralisklep
Spiervezels / myocardium
Fasciculus atroiventricularis
Sinusknoop gangmaker of pacemaker
Bundel van Bachmann
Internodale bundels
Atrioventriculaire (AV) knoop
Diastole tricuspied- en mitralisklep open; aorta- en
pulmonallisklep toe
Bundel van His, rechter en linker
bundeltak
Purkinje vezels
Systole tricuspied- en mitralisklep toe; aorta- en
pulmonallisklep open
Endocardium Membrana propria: bindingweefsel rijk
aan elastische vezels en gladde
spiervezels en een aflijnend endotheel
Pericardium Uitwendig blad
= lamina visceralis (epicardium) + lamina
parietalis => hartzakje
BLOEDVERZORGING: 2 kransslagaders: a. coronaria dextra et a. coronaria sinistra + venen langs de
kransslagaders; draineren id sinus coronarius die id sulcus atrioventricularis posterior
BEZENUWING: autonoom
TOPOGRAFIE VAN HET HART asymmetrisch
4
