Zahna Vanhorenbeke 2022-2023
Wero 1.1 basiskennis: MOOC
Planten
Indeling: sporenplanten
sporenplanten:
- heermoes
- mossen
- varens
Indeling: zaadplanten
Naaktzadigen vormen een groep binnen de zaadplanten met een
belangrijke eigenschap: de zaden zijn niet ingesloten in een vrucht.
Daarnaast vormen ze ook geen bloemen. De groep van de coniferen of
kegeldragers is de bekendste groep binnen de naaktzadigen met als
gekende voorbeelden de spar, den, cypres,…
Naast de naaktzadigen behoren ook de bedektzadigen of bloemplanten
tot de zaadplanten. De bloemplanten vormen een groep van planten
waarbij uit de bloemen na bevruchting vruchten ontstaan. Deze groep
bestaat op zijn buurt nog eens uit 2 groepen met elk zijn specifieke
eigenschappen:
- eenzaadlobbigen
- tweezaadlobbigen
Een embryonaal plantje bestaat uit een miniscule wortel, een stengel en 1
of 2 zaadlobben of kiembladen, die meestal een kleine voorraad
reservevoedsel bevatten. Dit reservevoedsel heeft het plantje nodig om te
groeien, direct na de ontkieming.
tweezaadlobbige planten:
- kastanjeboom
- appelboom
- aardbeiplant
- madeliefje
- koolzaad
Hoofdorgaan: stengel
functie van de stengel:
- Drager van de bladeren en voortplantingsstructuren.
- Opslag van reservevoedsel of/ en water.
- Aanmaak voedsel door fotosynthese.
- Transport van water, voedingsstoffen en andere stoffen doorheen de
plant.
Ik ben een houtachtige plant met stam en kruin een boom.
1
,Zahna Vanhorenbeke 2022-2023
Ik ben een plant met buigzame, groene,
onverharde stengeldelen een kruid.
Ik ben een houtachtige plant met vlak boven
de grond vertakkingen een struik.
De stengel van de plant heeft verschillende
functies. Een belangrijke functie is transport
van suikers, aangemaakt in de bladeren naar
de rest van de plant maar ook water en
mineralen, opgenomen door de wortels, moet getransporteerd worden
naar onder ander de bladeren waar het gebruikt wordt voor fotosynthese.
De stengel beschikt hiertoe over vaatbundels (deze kan je vergelijken
met de bloedvaten in ons lichaam).
Een vaatbundel bestaat uit 2 soorten vaten:
- Bastvaten: voeren suikers vanuit de bladeren naar de rest van de
plant en liggen aan de buitenkant van de stengel.
- Houtvaten: voeren water en mineralen vanuit de wortels omhoog en
liggen meer in het midden van de stengel.
Tussen de bas- en de houtvaten ligt een dun laagje cellen: het cambium,
dat maakt voortdurend nieuwe cellen aan. Naar de buitenkant maakt het
cambium nieuwe bastcellen, naar het midden maakt het cambium nieuwe
houtcellen.
Bomen zijn bijzondere planten. De stam wordt ieder jaar dikker. Het
cambium vormt naar buiten toe de bastvaten en naar binnen toe de
houtvaten. De levende bastcellen worden ieder jaar vernieuwd maar de
laag houtcellen blijft bestaan, ook al zijn de cellen afgestorven.
Als naar een afgezaagde boomstam kijkt, dan kun je ringen in het hout
zien. In het voorjaar groeit de boom snel en is er dus een grote sapstroom
nodig. Hierdoor zijn de houtvaten groter en bijgevolg het hout lichter van
kleur (= voorjaarshout). Naarmate het groeiseizoen vordert, groeit de
boom langzamer en worden kleinere houtcellen aangemaakt die
donkerder uitzien (=najaarshout).
De boomstam is bedekt met een beschermlaag, de schors. Deze
beschermt de boom tegen uitdroging, aanvallen van dieren,
schimmelgroei,…
voorjaarsbloeiers:
- Door de aanleg van voedselreserves in een bol of stengelknol
kunnen deze planten groeien vroeg in het voorjaar groeien.
wortelstok:
- Stengeldelen die vanuit de moederplant onder de grond verder
groeien en nieuwe wortels en stengeldelen vormen.
uitlopers:
- Bovengrondse scheuten vanuit het wortelrozet waaraan opnieuw
wortels en stengeldelen komen.
stengelknol:
- Verdikte stengeldelen die dienst doen als voedselreserve.
2
, Zahna Vanhorenbeke 2022-2023
bol:
- Verdikte bladeren die dienst doen als voedselreserve.
Hoofdorgaan: wortel
functies van een wortel:
- Houdt de plant stevig op zijn plaats.
- Opname van water met de daarin opgeloste mineralen.
- Opslag van reservevoedsel of/ en water.
Hoofdorgaan: blad
functies van een blad:
- Verdamping van water.
- Opslag van reservevoedsel of/ en water.
- Aanmaak voedsel door fotosynthese.
Samengestelde bladeren eindigen altijd op een deelblad.
1 okselknop per groepje deelblaadjes bij samengestelde bladeren.
1 okselknop per blad bij enkelvoudige bladeren.
Tijdens het proces van fotosynthese worden koolstofdioxide en water
omgezet naar glucose/ suikers en zuurstof. Dit proces gaat door onder
invloed van licht in de bladgroenkorrels.
Bloemen: bouw
Voortplanting bij planten kan op 2 manieren gebeuren. Enerzijds kan de
plant uiteenvallen, of een ondergronds stengeldeel (=wortelstok) kan
schieten of ondergrondse bollen en knollen kunnen uitlopen. Deze manier
van voortplanting noemen we ongeslachtelijke voortplanting (er zijn
geen mannetjes en/of vrouwtjes nodig). Alle nakomelingen zijn genetisch
identiek aan de moederplant, dit noemen we klonen.
De manier van voortplanting biedt een aantal voordelen:
1) Er moeten geen bloemen en vruchten gevormd worden.
2) Er zijn geen externe factoren vereist zoals wind, water, dieren,…
3
Wero 1.1 basiskennis: MOOC
Planten
Indeling: sporenplanten
sporenplanten:
- heermoes
- mossen
- varens
Indeling: zaadplanten
Naaktzadigen vormen een groep binnen de zaadplanten met een
belangrijke eigenschap: de zaden zijn niet ingesloten in een vrucht.
Daarnaast vormen ze ook geen bloemen. De groep van de coniferen of
kegeldragers is de bekendste groep binnen de naaktzadigen met als
gekende voorbeelden de spar, den, cypres,…
Naast de naaktzadigen behoren ook de bedektzadigen of bloemplanten
tot de zaadplanten. De bloemplanten vormen een groep van planten
waarbij uit de bloemen na bevruchting vruchten ontstaan. Deze groep
bestaat op zijn buurt nog eens uit 2 groepen met elk zijn specifieke
eigenschappen:
- eenzaadlobbigen
- tweezaadlobbigen
Een embryonaal plantje bestaat uit een miniscule wortel, een stengel en 1
of 2 zaadlobben of kiembladen, die meestal een kleine voorraad
reservevoedsel bevatten. Dit reservevoedsel heeft het plantje nodig om te
groeien, direct na de ontkieming.
tweezaadlobbige planten:
- kastanjeboom
- appelboom
- aardbeiplant
- madeliefje
- koolzaad
Hoofdorgaan: stengel
functie van de stengel:
- Drager van de bladeren en voortplantingsstructuren.
- Opslag van reservevoedsel of/ en water.
- Aanmaak voedsel door fotosynthese.
- Transport van water, voedingsstoffen en andere stoffen doorheen de
plant.
Ik ben een houtachtige plant met stam en kruin een boom.
1
,Zahna Vanhorenbeke 2022-2023
Ik ben een plant met buigzame, groene,
onverharde stengeldelen een kruid.
Ik ben een houtachtige plant met vlak boven
de grond vertakkingen een struik.
De stengel van de plant heeft verschillende
functies. Een belangrijke functie is transport
van suikers, aangemaakt in de bladeren naar
de rest van de plant maar ook water en
mineralen, opgenomen door de wortels, moet getransporteerd worden
naar onder ander de bladeren waar het gebruikt wordt voor fotosynthese.
De stengel beschikt hiertoe over vaatbundels (deze kan je vergelijken
met de bloedvaten in ons lichaam).
Een vaatbundel bestaat uit 2 soorten vaten:
- Bastvaten: voeren suikers vanuit de bladeren naar de rest van de
plant en liggen aan de buitenkant van de stengel.
- Houtvaten: voeren water en mineralen vanuit de wortels omhoog en
liggen meer in het midden van de stengel.
Tussen de bas- en de houtvaten ligt een dun laagje cellen: het cambium,
dat maakt voortdurend nieuwe cellen aan. Naar de buitenkant maakt het
cambium nieuwe bastcellen, naar het midden maakt het cambium nieuwe
houtcellen.
Bomen zijn bijzondere planten. De stam wordt ieder jaar dikker. Het
cambium vormt naar buiten toe de bastvaten en naar binnen toe de
houtvaten. De levende bastcellen worden ieder jaar vernieuwd maar de
laag houtcellen blijft bestaan, ook al zijn de cellen afgestorven.
Als naar een afgezaagde boomstam kijkt, dan kun je ringen in het hout
zien. In het voorjaar groeit de boom snel en is er dus een grote sapstroom
nodig. Hierdoor zijn de houtvaten groter en bijgevolg het hout lichter van
kleur (= voorjaarshout). Naarmate het groeiseizoen vordert, groeit de
boom langzamer en worden kleinere houtcellen aangemaakt die
donkerder uitzien (=najaarshout).
De boomstam is bedekt met een beschermlaag, de schors. Deze
beschermt de boom tegen uitdroging, aanvallen van dieren,
schimmelgroei,…
voorjaarsbloeiers:
- Door de aanleg van voedselreserves in een bol of stengelknol
kunnen deze planten groeien vroeg in het voorjaar groeien.
wortelstok:
- Stengeldelen die vanuit de moederplant onder de grond verder
groeien en nieuwe wortels en stengeldelen vormen.
uitlopers:
- Bovengrondse scheuten vanuit het wortelrozet waaraan opnieuw
wortels en stengeldelen komen.
stengelknol:
- Verdikte stengeldelen die dienst doen als voedselreserve.
2
, Zahna Vanhorenbeke 2022-2023
bol:
- Verdikte bladeren die dienst doen als voedselreserve.
Hoofdorgaan: wortel
functies van een wortel:
- Houdt de plant stevig op zijn plaats.
- Opname van water met de daarin opgeloste mineralen.
- Opslag van reservevoedsel of/ en water.
Hoofdorgaan: blad
functies van een blad:
- Verdamping van water.
- Opslag van reservevoedsel of/ en water.
- Aanmaak voedsel door fotosynthese.
Samengestelde bladeren eindigen altijd op een deelblad.
1 okselknop per groepje deelblaadjes bij samengestelde bladeren.
1 okselknop per blad bij enkelvoudige bladeren.
Tijdens het proces van fotosynthese worden koolstofdioxide en water
omgezet naar glucose/ suikers en zuurstof. Dit proces gaat door onder
invloed van licht in de bladgroenkorrels.
Bloemen: bouw
Voortplanting bij planten kan op 2 manieren gebeuren. Enerzijds kan de
plant uiteenvallen, of een ondergronds stengeldeel (=wortelstok) kan
schieten of ondergrondse bollen en knollen kunnen uitlopen. Deze manier
van voortplanting noemen we ongeslachtelijke voortplanting (er zijn
geen mannetjes en/of vrouwtjes nodig). Alle nakomelingen zijn genetisch
identiek aan de moederplant, dit noemen we klonen.
De manier van voortplanting biedt een aantal voordelen:
1) Er moeten geen bloemen en vruchten gevormd worden.
2) Er zijn geen externe factoren vereist zoals wind, water, dieren,…
3
