Samenvatting Methodologie K. Chambaere - P-lijn I

Wetenschappelijk onderzoek

Er zijn veel disciplines in wetenschap → vragen stellen; wat, hoe?

Beschrijven: descriptief onderzoek
Verklaren: verklarend onderzoek
deductief onderzoek: hypothese → theorie
inductief onderzoek: observatie → theorie

strikte regels: kwaliteit( validiteit & betrouwbaarheid) waarborgen
→ bias vermijden
Theoretische inzichten: onderzoeksbevindingen interpreteren
Ontwikkelen kennis: theorievorming

Wetenschap = realiteit kennen
toekomstige realiteit voorspellen en beïnvloeden

Fundamenteel onderzoek: realiteit kennen
= theoriegericht onderzoek (theorievorming)
Beschrijven, begrijpen, verklaren, voorspellen verschijnselen
Zowel sociale wetenschappen als natuurwetenschappen

Toegepast onderzoek: realiteit beïnvloeden
= beleidsgericht onderzoek, praktijkonderzoek
KCE = kenniscentrum gezondheidszorg → op niveau van maatschappij

Types toegepast onderzoek
- evaluatie-onderzoek
- actie-onderzoek
- Registraties

Beide nodig:
- toegepast: inzichten fundamenteel oz nodig
- fundamenteel: toegepast oz nodig voor betekenis

Empirische cyclus: theorie
Link tss theorie en (empirische) werkelijkheid

Theorie = geheel van ideeën, hypothesen, verklaringen die in onderlinge samenhang
worden beschreven
Toetsbaar model ter verklaring van waarnemingen van werkelijkheid
- logisch samenhangend geheel van uitspraken
- relaties tss concepten
- veralgemeenbaarheid (generaliseerbaarheid)
- geldigheid (validiteit)
- empirisch testen
Verklaringen terugkerende patronen/regelmatigheden



1

, inductie en deductie werken samen
inductie = theorie opbouw → deductie : bijsturing/bevestiging theorie

empirische cyclus
inductie → idee, theorie → deductie → data, realiteit

Observatie
hypothese
toetsbare voorspellingen
toetsen
evaluatie
bijsturen theorie
(herstart cyclus)
Bv Ignaz Semmelweis

Observatie
Vertrekken nooit van ongeschreven blad
variatie in mate theorie en hypothesen voorhanden
nauwelijks theorieën te vinden → explorerend en beschrijvend onderzoek

Hypothesen
Zoeken naar verschillen, samenhang, regelmatigheden in observaties: vergelijken
statistische verbanden
Logisch redeneren: doel algemene uitspraken formuleren
inductie = veralgemening = vinden wetmatigheden

Toetsbare voorspellingen
deductie = afleiden van voorspellingen

Toetsen
= toetsend onderzoek

evaluatie (hangt nauw samen met toetsing
→ hypothese niet bevestigd/tegengesproken = verworpen → aanpassing theorie
→ bevestigd: waarschijnlijkheid dat theorie klopt, geen zekerheid (falsifieerbaarheid)

theorie = benadering realiteit
- zelden compleet
- verfijning noodzakelijk
- falsifieerbaar: aanpassing nodig
- normen en waarden onderzoeker: invloed interpretatie en evaluatie
- maatschappelijke trends → (sociale) realiteit verandert mee




2