,Samenvatting organisatieontdekker
Hoofdstuk 1: context van interne communicatie
1.1 Een organisatie: wat is dat eigenlijk?
1.1.1 Verschillende soorten organisaties
Organisaties zijn de afgelopen jaren in omvang voortdurend toegenomen. We hebben dan
niet alleen met meer organisaties te maken maar ook met omvangrijkere organisaties, die
dieper in het leven ingrijpen. Organisaties zijn te omschrijven als doelrealiserende
samenwerkingsverbanden tussen mensen. Een organisatie is eigenlijk niet meer dan een
afspraak hoe het samenwerkingsverband georganiseerd is. Die afspraak voor de gekozen
vorm wordt soms herzien. Dat noem je reorganisatie.
1.1.2 Denen
1.1.3 De organisatie en haar omgeving
Iedere organisatie maakt deel uit van een samenleving en heeft daarin te maken met veel
andere organisaties. De mensen in een organisatie hebben met ieder van hen een ‘relatie’.
Met sommigen is die heel hecht en intensief (concurrenten, leveranciers, de bank, de
belastingdienst) en met anderen veel losser of tijdelijker (uitzendkrachten). Afhankelijkheid
speelt een grote rol in de relaties met andere bedrijven. De andere organisaties hebben
jouw organisatie nodig voor hun voortbestaan. Een actorenanalyse is een werkvorm waarin
je een groepje mensen uitnodigt om zelf actief aan de slag te gaan met een vraag.
1.2 Wat gebeurt er nou werkelijk in een organisatie?
1.2.1 De eerste bril: de zichtbare en onzichtbare organisatie
Een organigram is de formele verdeling van functies ten opzichte van elkaar en hun
onderlinge hiërarchische verhouding.
Expliciete organisatie - Formele indeling binnen een bedrijf, kun je zien van buitenaf,
zichtbaar
Impliciete organisatie - De ongeschreven regels binnen een organisatie, kun je niet zien van
buitenaf, onzichtbaar
, 1.2.4 Verborgen regels
Iedere organisatie heeft regels en procedures, vastgelegd in beleidsdocumenten,
organisatiestructuur, missie en visie en soms een gedragscode. Verborgen regels zijn
onbewuste drijfveren in het handelen van mensen. Verborgen regels hebben een
functionele en een disfunctionele kant.
Functionele kant: zorgen voor stabiliteit en voorspelbaarheid in onze relaties
Disfunctionele kant: ze perken onze gedragsvrijheid, belemmeren onszelf te zijn en durven
niet eerlijk te zeggen wat we echt vinden.
Vanaf het allereerste moment dat twee mensen elkaar ontmoeten ontstaan er gewoonten in
de interactie, zonder dit bewust uit te spreken. Gewoontepatronen zijn ongeschreven regels
over wat wel en niet mag in de omgang met elkaar en wat wel en niet over deze omgang
mag worden gezegd.
Voorbeelden van verborgen regels:
- Elkaar niet aanspreken maar wel over elkaar spreken
- Je eigen mening voor je houden
- Stilhouden als je iets opvalt in het werk
- Doe maar rustig aan: we werken hier niet zo hard
Verborgen regels binnen een organisatie helpen je te overleven en succes te hebben.
Iemand wordt zich pas bewust van een ongeschreven regel als deze wordt overtreden.
Verborgen regels frustreren een verandering als ze haaks staan op de expliciete regels.
Er zijn twee manieren om verborgen regels te achterhalen:
- Een interview afnemen met ongeveer 10 medewerkers en leidinggevenden
- Te weten komen hoe de formele regels tot stand zijn gekomen, dit kun je
bijvoorbeeld vragen bij een afdeling personeelszaken en HRM
1.2.5 Het ondertussen
Als we kijken, zien we bepaalde zaken, maar andere zaken vallen buiten ons blikveld. Wat
we zien wordt bepaald door ons referentiekader. Het Ondertussen is datgene wat parallel
aan ons kijken en handelen elders gebeurt, zonder dat we dat opmerken. Het Ondertussen is
een belangrijk aspect gebleken in recente managementliteratuur. Als je probeert iets te
Hoofdstuk 1: context van interne communicatie
1.1 Een organisatie: wat is dat eigenlijk?
1.1.1 Verschillende soorten organisaties
Organisaties zijn de afgelopen jaren in omvang voortdurend toegenomen. We hebben dan
niet alleen met meer organisaties te maken maar ook met omvangrijkere organisaties, die
dieper in het leven ingrijpen. Organisaties zijn te omschrijven als doelrealiserende
samenwerkingsverbanden tussen mensen. Een organisatie is eigenlijk niet meer dan een
afspraak hoe het samenwerkingsverband georganiseerd is. Die afspraak voor de gekozen
vorm wordt soms herzien. Dat noem je reorganisatie.
1.1.2 Denen
1.1.3 De organisatie en haar omgeving
Iedere organisatie maakt deel uit van een samenleving en heeft daarin te maken met veel
andere organisaties. De mensen in een organisatie hebben met ieder van hen een ‘relatie’.
Met sommigen is die heel hecht en intensief (concurrenten, leveranciers, de bank, de
belastingdienst) en met anderen veel losser of tijdelijker (uitzendkrachten). Afhankelijkheid
speelt een grote rol in de relaties met andere bedrijven. De andere organisaties hebben
jouw organisatie nodig voor hun voortbestaan. Een actorenanalyse is een werkvorm waarin
je een groepje mensen uitnodigt om zelf actief aan de slag te gaan met een vraag.
1.2 Wat gebeurt er nou werkelijk in een organisatie?
1.2.1 De eerste bril: de zichtbare en onzichtbare organisatie
Een organigram is de formele verdeling van functies ten opzichte van elkaar en hun
onderlinge hiërarchische verhouding.
Expliciete organisatie - Formele indeling binnen een bedrijf, kun je zien van buitenaf,
zichtbaar
Impliciete organisatie - De ongeschreven regels binnen een organisatie, kun je niet zien van
buitenaf, onzichtbaar
, 1.2.4 Verborgen regels
Iedere organisatie heeft regels en procedures, vastgelegd in beleidsdocumenten,
organisatiestructuur, missie en visie en soms een gedragscode. Verborgen regels zijn
onbewuste drijfveren in het handelen van mensen. Verborgen regels hebben een
functionele en een disfunctionele kant.
Functionele kant: zorgen voor stabiliteit en voorspelbaarheid in onze relaties
Disfunctionele kant: ze perken onze gedragsvrijheid, belemmeren onszelf te zijn en durven
niet eerlijk te zeggen wat we echt vinden.
Vanaf het allereerste moment dat twee mensen elkaar ontmoeten ontstaan er gewoonten in
de interactie, zonder dit bewust uit te spreken. Gewoontepatronen zijn ongeschreven regels
over wat wel en niet mag in de omgang met elkaar en wat wel en niet over deze omgang
mag worden gezegd.
Voorbeelden van verborgen regels:
- Elkaar niet aanspreken maar wel over elkaar spreken
- Je eigen mening voor je houden
- Stilhouden als je iets opvalt in het werk
- Doe maar rustig aan: we werken hier niet zo hard
Verborgen regels binnen een organisatie helpen je te overleven en succes te hebben.
Iemand wordt zich pas bewust van een ongeschreven regel als deze wordt overtreden.
Verborgen regels frustreren een verandering als ze haaks staan op de expliciete regels.
Er zijn twee manieren om verborgen regels te achterhalen:
- Een interview afnemen met ongeveer 10 medewerkers en leidinggevenden
- Te weten komen hoe de formele regels tot stand zijn gekomen, dit kun je
bijvoorbeeld vragen bij een afdeling personeelszaken en HRM
1.2.5 Het ondertussen
Als we kijken, zien we bepaalde zaken, maar andere zaken vallen buiten ons blikveld. Wat
we zien wordt bepaald door ons referentiekader. Het Ondertussen is datgene wat parallel
aan ons kijken en handelen elders gebeurt, zonder dat we dat opmerken. Het Ondertussen is
een belangrijk aspect gebleken in recente managementliteratuur. Als je probeert iets te
