EXAMENDEEL
BURGERSCHAP
Naam:
Opleiding:
Jaargang opleiding: 2021-2022
Plaats en datum: Utrecht, 15-07-2022
,Inhoudsopgave
Onderdeel 1 Voorkennis.........................................................................................................................3
1. Politiek-juridische dimensie........................................................................................................3
2. Economische dimensie...............................................................................................................3
3. Sociaal-maatschappelijke dimensie............................................................................................3
4. Vitale dimensie...........................................................................................................................4
Onderdeel 2 Politiek-juridische dimensie................................................................................................4
Opdracht 2.1 Rechtsstaat...................................................................................................................4
Opdracht 2.2 Politiek stelsel...............................................................................................................5
Opdracht 2.3 Politieke partijen...........................................................................................................8
Onderdeel 3 economische dimensie.....................................................................................................10
Opdracht 3.1: waarom werk jij?.......................................................................................................11
Opdracht 3.2: jouw rechten en plichten als werknemer..................................................................11
Opdracht 3.3: waar blijft mijn geld?.................................................................................................12
Opdracht 3.4: jouw (eigen) duurzame keuze....................................................................................13
Onderdeel 4: sociaal-maatschappelijke dimensie................................................................................15
Opdracht 4.1.A: Generaliseren of discrimineren?............................................................................15
Opdracht 4.1.B: Etnisch profileren...................................................................................................15
Opdracht 4.2: Identiteitskenmerken................................................................................................16
Onderdeel 5: vitale dimensie................................................................................................................19
Opdracht 5.1: hoe vitaal ben jij nu?..................................................................................................19
Opdracht 5.1: hoe kun jij nog vitaler worden?.................................................................................21
Opdracht 5.3: hoe vitaal ben ik straks?............................................................................................22
Onderdeel 6: reflectie...........................................................................................................................23
2
, Onderdeel 1 Voorkennis
In dit onderdeel wordt ingegaan op wat ik al weet over de vier dimensies van burgerschap. In dit
onderdeel wordt een voorkennisverslag geschreven waarin wordt uitgelegd wat ik voorafgaand aan
dit examendeel al weet over de verschillende dimensies: (1) de politiek-juridische dimensie, (2)
economische dimensie, (3) sociaal-maatschappelijke dimensie en (4) vitale dimensie. Voor iedere
dimensie worden apart twee vragen uit de opdrachtomschrijving / handleiding van dit examendeel
beantwoord worden.
1. Politiek-juridische dimensie
a. Als ik heel eerlijk ben, interesseert de politiek mij niet direct heel erg. In die zin zorg ik
dan ook niet dat ik op de hoogte ben van alle politieke ontwikkelingen. Mijn interesse ligt
op andere gebieden en ik heb het idee dat de politiek vooral fouten maakt en lang
discussieert over allerlei onderwerpen, maar geen keuzes maakt. Echter, de laatste tijd is
mijn interesse wel meer aangewakkerd. Door verschillende onderwerpen zoals de corona
lockdown, de oorlog in Oekraïne en de stikstofproblemen ben ik wel meer op de hoogte.
Daarom check ik gemiddeld 3 – 4 keer per week wel het nieuws om op de hoogte te
blijven van deze onderwerpen. Dit vind ik wel interessante onderwerpen. Onderwerpen
waarin ik mij niet interesseer vind ik ook niet belangrijk om te volgen.
b. Ik vind het wel belangrijk om te gaan stemmen. In mijn ogen leven we namelijk in een
land waar iedereen vrijheid van meningsuiting heeft. Het stemrecht is iets wat je niet
overal hebt en daarom ben je als burger ook wel verantwoordelijk om daar gebruik van
te maken. Als iedereen maar denkt: één stem maakt niet het verschil, zal een
democratische samenleving niet werken. Bovendien vind ik ook dat je niet mag zeuren
als je niet gestemd hebt.
2. Economische dimensie
a. Ik denk dat ik redelijk goed op de hoogte ben van mijn rechten en plichten als
werknemer, maar voornamelijk over de primaire en secundaire arbeidsvoorwaarden. De
details zou ik niet weten. Zo weet ik bijvoorbeeld dat ik minimaal 20 vakantiedagen moet
krijgen als ik fulltime werk en zoek ik ook wel uit wat het wettelijk minimum loon voor
mijn leeftijd binnen het cao is. Daarbij weet ik ook dat ik als werknemer de plicht heb om
volgens de regels van het bedrijf te werken: bijvoorbeeld zorgen voor veilige
arbeidsomstandigheden voor mezelf en mijn collega’s en meewerken aan de instructies
van mijn werkgever over gevaren of risico’s binnen het werk plus de maatregelen
daarvoor.
b. Bij het doen van aankopen houd ik rekening met de prijs-kwaliteit verhouding, maar voor
mij is de aankoopprijs vaak wel leidend:
Als ik bijvoorbeeld boodschappen moet doen, dan haal ik groenten en fruit vaak op de
plaatselijke markt. In mijn jeugd heb ik geleerd zuinig om te gaan met geld. Ik weet dat daar de
groenten en fruit goedkoper (en verser) zijn dan in de supermarkt;
Inmiddels heb ik wat meer te besteden, waardoor ik ook wel op de kwaliteit let. Dan ben ik best
bereid wat meer te betalen. Als ik bijvoorbeeld kleren koop, dan koop ik wel van A-merken zoals
Stone Island of Tommy Hilfiger. Die kleding blijft veel langer goed.
3. Sociaal-maatschappelijke dimensie
a. Ik ben niet enorm goed op de hoogte van de mensenrechten, maar weet bijvoorbeeld
wel algemene dingen. In de grondwet staat bijvoorbeeld dat je geen onderscheid mag
maken op basis van geloof, cultuur, uiterlijk, geslacht of wat dan ook. Het is wettelijk
3
BURGERSCHAP
Naam:
Opleiding:
Jaargang opleiding: 2021-2022
Plaats en datum: Utrecht, 15-07-2022
,Inhoudsopgave
Onderdeel 1 Voorkennis.........................................................................................................................3
1. Politiek-juridische dimensie........................................................................................................3
2. Economische dimensie...............................................................................................................3
3. Sociaal-maatschappelijke dimensie............................................................................................3
4. Vitale dimensie...........................................................................................................................4
Onderdeel 2 Politiek-juridische dimensie................................................................................................4
Opdracht 2.1 Rechtsstaat...................................................................................................................4
Opdracht 2.2 Politiek stelsel...............................................................................................................5
Opdracht 2.3 Politieke partijen...........................................................................................................8
Onderdeel 3 economische dimensie.....................................................................................................10
Opdracht 3.1: waarom werk jij?.......................................................................................................11
Opdracht 3.2: jouw rechten en plichten als werknemer..................................................................11
Opdracht 3.3: waar blijft mijn geld?.................................................................................................12
Opdracht 3.4: jouw (eigen) duurzame keuze....................................................................................13
Onderdeel 4: sociaal-maatschappelijke dimensie................................................................................15
Opdracht 4.1.A: Generaliseren of discrimineren?............................................................................15
Opdracht 4.1.B: Etnisch profileren...................................................................................................15
Opdracht 4.2: Identiteitskenmerken................................................................................................16
Onderdeel 5: vitale dimensie................................................................................................................19
Opdracht 5.1: hoe vitaal ben jij nu?..................................................................................................19
Opdracht 5.1: hoe kun jij nog vitaler worden?.................................................................................21
Opdracht 5.3: hoe vitaal ben ik straks?............................................................................................22
Onderdeel 6: reflectie...........................................................................................................................23
2
, Onderdeel 1 Voorkennis
In dit onderdeel wordt ingegaan op wat ik al weet over de vier dimensies van burgerschap. In dit
onderdeel wordt een voorkennisverslag geschreven waarin wordt uitgelegd wat ik voorafgaand aan
dit examendeel al weet over de verschillende dimensies: (1) de politiek-juridische dimensie, (2)
economische dimensie, (3) sociaal-maatschappelijke dimensie en (4) vitale dimensie. Voor iedere
dimensie worden apart twee vragen uit de opdrachtomschrijving / handleiding van dit examendeel
beantwoord worden.
1. Politiek-juridische dimensie
a. Als ik heel eerlijk ben, interesseert de politiek mij niet direct heel erg. In die zin zorg ik
dan ook niet dat ik op de hoogte ben van alle politieke ontwikkelingen. Mijn interesse ligt
op andere gebieden en ik heb het idee dat de politiek vooral fouten maakt en lang
discussieert over allerlei onderwerpen, maar geen keuzes maakt. Echter, de laatste tijd is
mijn interesse wel meer aangewakkerd. Door verschillende onderwerpen zoals de corona
lockdown, de oorlog in Oekraïne en de stikstofproblemen ben ik wel meer op de hoogte.
Daarom check ik gemiddeld 3 – 4 keer per week wel het nieuws om op de hoogte te
blijven van deze onderwerpen. Dit vind ik wel interessante onderwerpen. Onderwerpen
waarin ik mij niet interesseer vind ik ook niet belangrijk om te volgen.
b. Ik vind het wel belangrijk om te gaan stemmen. In mijn ogen leven we namelijk in een
land waar iedereen vrijheid van meningsuiting heeft. Het stemrecht is iets wat je niet
overal hebt en daarom ben je als burger ook wel verantwoordelijk om daar gebruik van
te maken. Als iedereen maar denkt: één stem maakt niet het verschil, zal een
democratische samenleving niet werken. Bovendien vind ik ook dat je niet mag zeuren
als je niet gestemd hebt.
2. Economische dimensie
a. Ik denk dat ik redelijk goed op de hoogte ben van mijn rechten en plichten als
werknemer, maar voornamelijk over de primaire en secundaire arbeidsvoorwaarden. De
details zou ik niet weten. Zo weet ik bijvoorbeeld dat ik minimaal 20 vakantiedagen moet
krijgen als ik fulltime werk en zoek ik ook wel uit wat het wettelijk minimum loon voor
mijn leeftijd binnen het cao is. Daarbij weet ik ook dat ik als werknemer de plicht heb om
volgens de regels van het bedrijf te werken: bijvoorbeeld zorgen voor veilige
arbeidsomstandigheden voor mezelf en mijn collega’s en meewerken aan de instructies
van mijn werkgever over gevaren of risico’s binnen het werk plus de maatregelen
daarvoor.
b. Bij het doen van aankopen houd ik rekening met de prijs-kwaliteit verhouding, maar voor
mij is de aankoopprijs vaak wel leidend:
Als ik bijvoorbeeld boodschappen moet doen, dan haal ik groenten en fruit vaak op de
plaatselijke markt. In mijn jeugd heb ik geleerd zuinig om te gaan met geld. Ik weet dat daar de
groenten en fruit goedkoper (en verser) zijn dan in de supermarkt;
Inmiddels heb ik wat meer te besteden, waardoor ik ook wel op de kwaliteit let. Dan ben ik best
bereid wat meer te betalen. Als ik bijvoorbeeld kleren koop, dan koop ik wel van A-merken zoals
Stone Island of Tommy Hilfiger. Die kleding blijft veel langer goed.
3. Sociaal-maatschappelijke dimensie
a. Ik ben niet enorm goed op de hoogte van de mensenrechten, maar weet bijvoorbeeld
wel algemene dingen. In de grondwet staat bijvoorbeeld dat je geen onderscheid mag
maken op basis van geloof, cultuur, uiterlijk, geslacht of wat dan ook. Het is wettelijk
3
