1
Jaar 2 – Periode 7
Knieletsel – Casus 3
Jolijn Brummelkamp
Auteur: Jolijn Brummelkamp
Plaats: Haarlem
Datum: Periode 7
Fysiotherapie, Hogeschool Leiden
Knieletsel – Casus 3 Jolijn Brummelkamp
, 2
Knieletsel – Casus 3 Jolijn Brummelkamp
, 3
Inhoudsopgave
INHOUDSOPGAVE ........................................................................................................................ 3
HET KNIEGEWRICHT ..................................................................................................................... 5
DE MENISCUS ...................................................................................................................................... 8
DE LIGAMENTEN:................................................................................................................................ 11
ACUTE KNIELETSELS EN AANGEDAAN WEEFSEL .......................................................................... 13
ALGEMEEN ........................................................................................................................................ 14
KNIEDISTORSIE – ROTATIETRAUMA/ UNHAPPY TRIAD ................................................................................ 21
VOORSTE KRUISBAND LETSEL ................................................................................................................ 23
MENISCUSLETSEL................................................................................................................................ 33
KNIELUXATIE ...................................................................................................................................... 44
PATELLA LUXATIE ................................................................................................................................ 45
PATELLA FRACTUUR – GEBROKEN KNIESCHIJF .......................................................................................... 48
TIBIA FRACTUUR (GEBROKEN SCHEENBEEN .............................................................................................. 50
TIBIAPLATEAU FRACTUUR ..................................................................................................................... 52
EMINENTIA FRACTUUR......................................................................................................................... 54
QUADRICEPSPEES RUPTUUR ................................................................................................................. 56
PATELLAPEES RUPTUUR ....................................................................................................................... 58
AFWIJKEND WEEFSELHERSTEL – TROMBOSE............................................................................................. 59
WEEFSELHERSTEL NA SPIERFUNCTIE VERBETERING .................................................................................... 60
DIAGNOSTIEK EN THERAPIE KNIE ................................................................................................ 61
SCREENING (VAN TOEPASSING BIJ DTF) .................................................................................................. 62
RODE VLAGGEN ACUTE KNIELETSELS ....................................................................................................... 63
PLUIS/NIET-PLUIS BIJ KLACHTEN ONDERSTE EXTREMITEIT ........................................................................... 67
ANAMNESE ....................................................................................................................................... 68
DIFFERENTIAAL DIAGNOSTIEK................................................................................................................ 69
LICHAMELIJK ONDERZOEK..................................................................................................................... 69
GANGANALYSE ................................................................................................................................... 88
VT 7.5 – Diagnostiek (acute) knieproblematiek ......................................................................... 90
SPECIFIEKE TESTEN BIJ KNIELETSEL ............................................................................................ 101
OTTAWA KNEE RULES ....................................................................................................................... 102
IKDC 2000 ..................................................................................................................................... 103
LACHMANN (VKB) ........................................................................................................................... 106
VOORSTE SCHUIFLADE (VKB) ............................................................................................................. 106
PIVOT SHIFT (VKB) ........................................................................................................................... 106
GRAVITY SIGN (AKB) ........................................................................................................................ 107
ACHTERSTE SCHUIFLADE (AKB) ........................................................................................................... 107
STEP-OFF TEST / ZWAARTEKRACHT-TEKEN / POSTERIOR-LAG-SIGN (AKB) .................................................. 107
ACTIEVE QUADRICEPSTEST (AKB) ....................................................................................................... 107
VALGUS/ VARUSSTRESS TEST (MCL, LCL (PMC)) .................................................................................. 108
PMC EN PLC TESTEN ........................................................................................................................ 108
MCMURRAY (MENISCUS) .................................................................................................................. 109
STEINMANN (MENISCUS) ................................................................................................................... 110
JOINT LINE TENDERNESS (JLT) TEST (MENISCUS) .................................................................................... 110
EXTENSIE EN FLEXIETEST (MENISCUS) ................................................................................................... 111
Knieletsel – Casus 3 Jolijn Brummelkamp
, 4
BÖHLER 1 EN 2 (MENISCUS) ............................................................................................................... 111
APPLEY (MENISCUS) .......................................................................................................................... 112
THERAPIE NA KNIELETSEL .......................................................................................................... 113
VT 7.6 – Therapie na knieletsel ................................................................................................ 113
THERMISCHE PRIKKELS ....................................................................................................................... 125
FYSISCHE THERAPIE IN ENGERE ZIN ....................................................................................................... 125
HC 7.3 – Fysische therapie in engere zin in de 21e eeuw – elektrotherapie: TENS en
beïnvloeding van pijn ............................................................................................................... 125
TENS ............................................................................................................................................. 137
VT 8.6 – Pijnbestrijding – Koudetherapie & TENS .................................................................... 140
STABILITEITSTRAINING – STAPPEN STABILITEIT ........................................................................................ 149
KLINIMETRIE BIJ KNIELETSEL ...................................................................................................... 150
LYSHOLM KNEE SCORING SCALE .......................................................................................................... 151
GANG ANALYSE LIJST NIJMEGEN (GALN) ............................................................................................. 153
PSK (ITEMS KNIESPECIFIEK CONFORM HCQ) ......................................................................................... 154
TEGNERSCORE ................................................................................................................................. 156
SPORTS ACTIVITY RATING SCALE (SARS) .............................................................................................. 158
FACTOR OCCUPATIONAL RATING SYSTEM SCALE (FORSS) ....................................................................... 160
KNEE INJURY AND OSTEOARTHRITIS OUTCOME SCORE (KOOS) ................................................................ 162
PATHOFYSIOLOGIE EN OPERATIETECHNIEKEN ........................................................................... 165
FRACTUURLEER ................................................................................................................................ 167
COLLUM (FEMORIS) FRACTUREN EN DAARBIJ HORENDE OPERATIETECHNIEKEN ............................................. 171
COLLESFRACTUREN (DISTALE RADIUSFRACTUUR) .................................................................................... 178
FYSIOTHERAPIE NA COLLUM EN COLLES # .............................................................................................. 188
VT 8.5 – Fysiotherapie na collum en colles # ........................................................................... 188
SPB LESSEN................................................................................................................................ 226
SPB 7.7 – DIAGNOSTIEK BIJ EEN PATIËNT MET KNIEKLACHTEN .................................................................. 226
SPB 8.7 – THERAPIE POST-KLINISCH BIJ EEN PATIËNT MET VKB PLASIEK..................................................... 235
OVERIG ..................................................................................................................................... 247
WC 7.4 – Klinisch redeneren bij knieklachten .......................................................................... 247
RICHTLIJNEN .............................................................................................................................. 250
Knieletsel – Casus 3 Jolijn Brummelkamp
, 5
Het kniegewricht
Waaruit bestaan de twee kniegewrichten?
Art.genus:
§ art. tibiofemorale gewricht (incongruent)
o Femur: condylus mediale en laterale
o Tibia: condylus mediale en laterale
o à verbonden met:
§ lig. collaterale mediale
§ art. patellofemorale (congruent)
o Patella: facies articularis
o Femur: facies articularis patellaris
o à verbonden met:
§ de quadriceps, dmv lig. patellae
Congruent: stabiel, iets wat goed in elkaar past. Gewrichtsvlakken passen goed bij elkaar.
Dit zorgt ervoor dat het kniegewricht congruent wordt:
§ Kraakbeen
§ Synovia
§ Menisci
Patella= de grootste sesambeen van het lichaam
Dankzij de patella kun je veel meer kracht leveren met het been.
Biomechanica mbt patella. Aanwezigheid van de patella à meer kracht
Het omzetten van kracht, F=m*a à is gunstiger.
a is met patella groter
Axiaal aanzicht: aanzicht van boven af.
Dit zorgt ervoor dat het kniegewricht congruent wordt:
§ Kraakbeen
§ Synovia
§ Menisci
Bursa patellaris: Zorgt ervoor dat de wrijvingskrachten minder zijn.
Knieletsel – Casus 3 Jolijn Brummelkamp
, 6
Beschrijving bewegingen van de knie
Het is een Combinatie gewricht
§ Scharnier gewricht: flexie/extensie
§ Rol gewricht: rotaties
Hele duidelijke weergave!! Hoe de rol-schuifbeweging loopt::
https://www.youtube.com/watch?v=203K_qQ2ZDk Flexie
https://www.youtube.com/watch?v=203K_qQ2ZDk Extensie
Flexie vanuit extensie stand
§ Femur condylen: rollen naar achteren, schuiven een stukje naar voor.
§ Meniscus lateralis schuift naar achteren (meniscus lat. worden dus meegenomen naar
achteren)
§ Meniscus medialis rekt uit
o Verschil in aanhechtingspunten
§ spanning in de beide collaterale ligamenten neemt af (Orig en insertie komt meer naar
elkaar toe)
§ omvang contactoppervlak tussen kop en kom neemt af
§ patella schuift caudaalwaarts over facies patellaris femoris
Flexie-uitslag: gemiddeld 135-145 graden
§ Alle ligamenten laten flexie toe (geen beperkte factoren)
§ In bijna alle banden neemt de spanning af
§ Beperking van flexie door weke delen achterzijde
Extensie femur
§ Omgekeerde situatie, En:
§ Slotrotatie: endorotatie van het femur van enkele graden
o Je maakt in een extensie eindstand ongeveeer 5º endorotatie.
§ Close-packed position: meest stabiele stand, geen exo- en endorotaties mogelijk
MLPP & MCPP (Lose-packed position en Close-packet position)
§ MCPP: extensie met 5 graden slotrotatie
§ MLPP: 25 graden flexie
Bewegingsuitslagen:
§ Flexie:135 graden
§ Extensie: 5 graden hyper extensie
§ Endorotatie: 15 graden
§ Exorotatie: 45 graden
Knieletsel – Casus 3 Jolijn Brummelkamp
, 7
Beschrijf welke anatomische structuren kunnen zijn aangedaan bij een verdraaide knie
De bouw van de knie:
Patella + Femur + Tibia
Inerte structuren:
• De ligamenten
o Lig. collaterale tibiale (mediale)
o Lig. colleterale fibulare (laterale)
o Lig. cruciatum anterius (voorste kruisband)
o Lig. craciatum posterius (achterste kruisband)
o Lig. Patallae
o Etc
• Het gewrichtskapsel
• De Pees
• De botten
• Het membrana fibrosa
• Het membrana synovialis
• Meniscus (mediale en laterale)
Contractiele structuren:
• De spieren rondom het gewricht
Mogelijke aangedane structuren of weefsels bij acute knieletsels:
• Mediale collaterale ligament(en)
• Menisci
• Voorste kruisband (VKB) (vaak in combinatie met miniscus- en/of kraakbeenletsel)
• Kraakbeen
• Achterste kruisband (AKB) (vaak in combinatie met miniscus- en/of kraakbeenletsel)
• Posterolaterale hoek (PLC)
• Posteromediale hoek (PMC)
Knieletsel – Casus 3 Jolijn Brummelkamp
, 8
De Meniscus
Menisci bestaan uit:
§ vezelig kraakbeen.
Bevestigd op:
§ de voorhoorn en achterhoorn.
Laterale meniscus is bewegelijker. Belangrijk!!
Vezelig kraakbeen: rek/trekkrachten
Bevestiging:
§ Voorhoorn/achterhoorn: areainter condylaris tibiae
§ Voorhoorns: lig. transversum genus
Mediale meniscus vast aan ligament: risico op beschadiging!
Buitenzijde (1/3) doorbloed vanuit de membrana synovialis
Functie menisci
• Verminderen incongruentie
Wigvormige dwarsdoorsnede (maakt gewricht stabieler)
• Sturen gewrichtsbeweging
Sensoren die bewegingen detecteren (daardoor begeleiden ze het bewegingstraject)
Begeleiden bewegingstraject van de femurcondylen over het tibiaplateau
• Schokdemping
Vergroten van contact oppervlak tijdens bewegingen
• Ondersteunen gewrichtssmering
Vegen synovia over de gewrichtsvlakken
Kapotte meniscus
§ Mediale meniscus vast aan ligament: risico op beschadiging!
§ Vroeger: hele meniscus verwijderd >> kans op artrose
§ Hechten (proberen ze wanneer er scheuren zijn)
§ Losse delen verwijderen
Meniscus:
Het fasculaire gedeelte is doorbloed!
Leasie buiten het fasculaire gedeelte
Als daar de miniscus wordt weggesneden, dan kan het vastgroeien
In het fasculaire gedeelte
Goed doorbloed, kans op heling heel groot.
Knieletsel – Casus 3 Jolijn Brummelkamp
Jaar 2 – Periode 7
Knieletsel – Casus 3
Jolijn Brummelkamp
Auteur: Jolijn Brummelkamp
Plaats: Haarlem
Datum: Periode 7
Fysiotherapie, Hogeschool Leiden
Knieletsel – Casus 3 Jolijn Brummelkamp
, 2
Knieletsel – Casus 3 Jolijn Brummelkamp
, 3
Inhoudsopgave
INHOUDSOPGAVE ........................................................................................................................ 3
HET KNIEGEWRICHT ..................................................................................................................... 5
DE MENISCUS ...................................................................................................................................... 8
DE LIGAMENTEN:................................................................................................................................ 11
ACUTE KNIELETSELS EN AANGEDAAN WEEFSEL .......................................................................... 13
ALGEMEEN ........................................................................................................................................ 14
KNIEDISTORSIE – ROTATIETRAUMA/ UNHAPPY TRIAD ................................................................................ 21
VOORSTE KRUISBAND LETSEL ................................................................................................................ 23
MENISCUSLETSEL................................................................................................................................ 33
KNIELUXATIE ...................................................................................................................................... 44
PATELLA LUXATIE ................................................................................................................................ 45
PATELLA FRACTUUR – GEBROKEN KNIESCHIJF .......................................................................................... 48
TIBIA FRACTUUR (GEBROKEN SCHEENBEEN .............................................................................................. 50
TIBIAPLATEAU FRACTUUR ..................................................................................................................... 52
EMINENTIA FRACTUUR......................................................................................................................... 54
QUADRICEPSPEES RUPTUUR ................................................................................................................. 56
PATELLAPEES RUPTUUR ....................................................................................................................... 58
AFWIJKEND WEEFSELHERSTEL – TROMBOSE............................................................................................. 59
WEEFSELHERSTEL NA SPIERFUNCTIE VERBETERING .................................................................................... 60
DIAGNOSTIEK EN THERAPIE KNIE ................................................................................................ 61
SCREENING (VAN TOEPASSING BIJ DTF) .................................................................................................. 62
RODE VLAGGEN ACUTE KNIELETSELS ....................................................................................................... 63
PLUIS/NIET-PLUIS BIJ KLACHTEN ONDERSTE EXTREMITEIT ........................................................................... 67
ANAMNESE ....................................................................................................................................... 68
DIFFERENTIAAL DIAGNOSTIEK................................................................................................................ 69
LICHAMELIJK ONDERZOEK..................................................................................................................... 69
GANGANALYSE ................................................................................................................................... 88
VT 7.5 – Diagnostiek (acute) knieproblematiek ......................................................................... 90
SPECIFIEKE TESTEN BIJ KNIELETSEL ............................................................................................ 101
OTTAWA KNEE RULES ....................................................................................................................... 102
IKDC 2000 ..................................................................................................................................... 103
LACHMANN (VKB) ........................................................................................................................... 106
VOORSTE SCHUIFLADE (VKB) ............................................................................................................. 106
PIVOT SHIFT (VKB) ........................................................................................................................... 106
GRAVITY SIGN (AKB) ........................................................................................................................ 107
ACHTERSTE SCHUIFLADE (AKB) ........................................................................................................... 107
STEP-OFF TEST / ZWAARTEKRACHT-TEKEN / POSTERIOR-LAG-SIGN (AKB) .................................................. 107
ACTIEVE QUADRICEPSTEST (AKB) ....................................................................................................... 107
VALGUS/ VARUSSTRESS TEST (MCL, LCL (PMC)) .................................................................................. 108
PMC EN PLC TESTEN ........................................................................................................................ 108
MCMURRAY (MENISCUS) .................................................................................................................. 109
STEINMANN (MENISCUS) ................................................................................................................... 110
JOINT LINE TENDERNESS (JLT) TEST (MENISCUS) .................................................................................... 110
EXTENSIE EN FLEXIETEST (MENISCUS) ................................................................................................... 111
Knieletsel – Casus 3 Jolijn Brummelkamp
, 4
BÖHLER 1 EN 2 (MENISCUS) ............................................................................................................... 111
APPLEY (MENISCUS) .......................................................................................................................... 112
THERAPIE NA KNIELETSEL .......................................................................................................... 113
VT 7.6 – Therapie na knieletsel ................................................................................................ 113
THERMISCHE PRIKKELS ....................................................................................................................... 125
FYSISCHE THERAPIE IN ENGERE ZIN ....................................................................................................... 125
HC 7.3 – Fysische therapie in engere zin in de 21e eeuw – elektrotherapie: TENS en
beïnvloeding van pijn ............................................................................................................... 125
TENS ............................................................................................................................................. 137
VT 8.6 – Pijnbestrijding – Koudetherapie & TENS .................................................................... 140
STABILITEITSTRAINING – STAPPEN STABILITEIT ........................................................................................ 149
KLINIMETRIE BIJ KNIELETSEL ...................................................................................................... 150
LYSHOLM KNEE SCORING SCALE .......................................................................................................... 151
GANG ANALYSE LIJST NIJMEGEN (GALN) ............................................................................................. 153
PSK (ITEMS KNIESPECIFIEK CONFORM HCQ) ......................................................................................... 154
TEGNERSCORE ................................................................................................................................. 156
SPORTS ACTIVITY RATING SCALE (SARS) .............................................................................................. 158
FACTOR OCCUPATIONAL RATING SYSTEM SCALE (FORSS) ....................................................................... 160
KNEE INJURY AND OSTEOARTHRITIS OUTCOME SCORE (KOOS) ................................................................ 162
PATHOFYSIOLOGIE EN OPERATIETECHNIEKEN ........................................................................... 165
FRACTUURLEER ................................................................................................................................ 167
COLLUM (FEMORIS) FRACTUREN EN DAARBIJ HORENDE OPERATIETECHNIEKEN ............................................. 171
COLLESFRACTUREN (DISTALE RADIUSFRACTUUR) .................................................................................... 178
FYSIOTHERAPIE NA COLLUM EN COLLES # .............................................................................................. 188
VT 8.5 – Fysiotherapie na collum en colles # ........................................................................... 188
SPB LESSEN................................................................................................................................ 226
SPB 7.7 – DIAGNOSTIEK BIJ EEN PATIËNT MET KNIEKLACHTEN .................................................................. 226
SPB 8.7 – THERAPIE POST-KLINISCH BIJ EEN PATIËNT MET VKB PLASIEK..................................................... 235
OVERIG ..................................................................................................................................... 247
WC 7.4 – Klinisch redeneren bij knieklachten .......................................................................... 247
RICHTLIJNEN .............................................................................................................................. 250
Knieletsel – Casus 3 Jolijn Brummelkamp
, 5
Het kniegewricht
Waaruit bestaan de twee kniegewrichten?
Art.genus:
§ art. tibiofemorale gewricht (incongruent)
o Femur: condylus mediale en laterale
o Tibia: condylus mediale en laterale
o à verbonden met:
§ lig. collaterale mediale
§ art. patellofemorale (congruent)
o Patella: facies articularis
o Femur: facies articularis patellaris
o à verbonden met:
§ de quadriceps, dmv lig. patellae
Congruent: stabiel, iets wat goed in elkaar past. Gewrichtsvlakken passen goed bij elkaar.
Dit zorgt ervoor dat het kniegewricht congruent wordt:
§ Kraakbeen
§ Synovia
§ Menisci
Patella= de grootste sesambeen van het lichaam
Dankzij de patella kun je veel meer kracht leveren met het been.
Biomechanica mbt patella. Aanwezigheid van de patella à meer kracht
Het omzetten van kracht, F=m*a à is gunstiger.
a is met patella groter
Axiaal aanzicht: aanzicht van boven af.
Dit zorgt ervoor dat het kniegewricht congruent wordt:
§ Kraakbeen
§ Synovia
§ Menisci
Bursa patellaris: Zorgt ervoor dat de wrijvingskrachten minder zijn.
Knieletsel – Casus 3 Jolijn Brummelkamp
, 6
Beschrijving bewegingen van de knie
Het is een Combinatie gewricht
§ Scharnier gewricht: flexie/extensie
§ Rol gewricht: rotaties
Hele duidelijke weergave!! Hoe de rol-schuifbeweging loopt::
https://www.youtube.com/watch?v=203K_qQ2ZDk Flexie
https://www.youtube.com/watch?v=203K_qQ2ZDk Extensie
Flexie vanuit extensie stand
§ Femur condylen: rollen naar achteren, schuiven een stukje naar voor.
§ Meniscus lateralis schuift naar achteren (meniscus lat. worden dus meegenomen naar
achteren)
§ Meniscus medialis rekt uit
o Verschil in aanhechtingspunten
§ spanning in de beide collaterale ligamenten neemt af (Orig en insertie komt meer naar
elkaar toe)
§ omvang contactoppervlak tussen kop en kom neemt af
§ patella schuift caudaalwaarts over facies patellaris femoris
Flexie-uitslag: gemiddeld 135-145 graden
§ Alle ligamenten laten flexie toe (geen beperkte factoren)
§ In bijna alle banden neemt de spanning af
§ Beperking van flexie door weke delen achterzijde
Extensie femur
§ Omgekeerde situatie, En:
§ Slotrotatie: endorotatie van het femur van enkele graden
o Je maakt in een extensie eindstand ongeveeer 5º endorotatie.
§ Close-packed position: meest stabiele stand, geen exo- en endorotaties mogelijk
MLPP & MCPP (Lose-packed position en Close-packet position)
§ MCPP: extensie met 5 graden slotrotatie
§ MLPP: 25 graden flexie
Bewegingsuitslagen:
§ Flexie:135 graden
§ Extensie: 5 graden hyper extensie
§ Endorotatie: 15 graden
§ Exorotatie: 45 graden
Knieletsel – Casus 3 Jolijn Brummelkamp
, 7
Beschrijf welke anatomische structuren kunnen zijn aangedaan bij een verdraaide knie
De bouw van de knie:
Patella + Femur + Tibia
Inerte structuren:
• De ligamenten
o Lig. collaterale tibiale (mediale)
o Lig. colleterale fibulare (laterale)
o Lig. cruciatum anterius (voorste kruisband)
o Lig. craciatum posterius (achterste kruisband)
o Lig. Patallae
o Etc
• Het gewrichtskapsel
• De Pees
• De botten
• Het membrana fibrosa
• Het membrana synovialis
• Meniscus (mediale en laterale)
Contractiele structuren:
• De spieren rondom het gewricht
Mogelijke aangedane structuren of weefsels bij acute knieletsels:
• Mediale collaterale ligament(en)
• Menisci
• Voorste kruisband (VKB) (vaak in combinatie met miniscus- en/of kraakbeenletsel)
• Kraakbeen
• Achterste kruisband (AKB) (vaak in combinatie met miniscus- en/of kraakbeenletsel)
• Posterolaterale hoek (PLC)
• Posteromediale hoek (PMC)
Knieletsel – Casus 3 Jolijn Brummelkamp
, 8
De Meniscus
Menisci bestaan uit:
§ vezelig kraakbeen.
Bevestigd op:
§ de voorhoorn en achterhoorn.
Laterale meniscus is bewegelijker. Belangrijk!!
Vezelig kraakbeen: rek/trekkrachten
Bevestiging:
§ Voorhoorn/achterhoorn: areainter condylaris tibiae
§ Voorhoorns: lig. transversum genus
Mediale meniscus vast aan ligament: risico op beschadiging!
Buitenzijde (1/3) doorbloed vanuit de membrana synovialis
Functie menisci
• Verminderen incongruentie
Wigvormige dwarsdoorsnede (maakt gewricht stabieler)
• Sturen gewrichtsbeweging
Sensoren die bewegingen detecteren (daardoor begeleiden ze het bewegingstraject)
Begeleiden bewegingstraject van de femurcondylen over het tibiaplateau
• Schokdemping
Vergroten van contact oppervlak tijdens bewegingen
• Ondersteunen gewrichtssmering
Vegen synovia over de gewrichtsvlakken
Kapotte meniscus
§ Mediale meniscus vast aan ligament: risico op beschadiging!
§ Vroeger: hele meniscus verwijderd >> kans op artrose
§ Hechten (proberen ze wanneer er scheuren zijn)
§ Losse delen verwijderen
Meniscus:
Het fasculaire gedeelte is doorbloed!
Leasie buiten het fasculaire gedeelte
Als daar de miniscus wordt weggesneden, dan kan het vastgroeien
In het fasculaire gedeelte
Goed doorbloed, kans op heling heel groot.
Knieletsel – Casus 3 Jolijn Brummelkamp
