Beleid hoorcollege 3
Achtergrond model
1. Ambiguïteit van problemen (verschillende definities mogelijk, iedereen kijkt anders naar een
probleem of sommige mensen vinden het niet eens een probleem).
2. Strijd om aandacht = ‘issue competetion’ (welk probleem redt het uiteindelijk om op de
agenda te komen?).
3. Imperfecte selectieproces (met andere woorden: beperkt rationeel)
4. Soms intern en soms extern (overheid).
5. ‘It “creeps” or “crashes” onto the agenda’ (incrementele vs radicale verandering) .
6. Fluctuerend aandacht voor beleidsonderwerpen (langdurige stabiliteit plotseling
problemen verandering).
7. Soms lijken de oplossingen op elkaar hoewel problemen verschillend zijn (snelheidslimiet
verlagen voor stikstofproblemen, maar is ook goed tegen geluidsoverlast en uitstoot).
Garbage Can model of organizational choice
4 stromen: problemen, oplossingen, deelnemers en besluitvormingsgelegenheid (‘choice
opportunity’ – “a choice opportunity thus is ‘a garbage can into which various kinds of
problems and solutions are dumped by participants as they are generated).
Kritiek op het garbage can model:
Maar het is niet geheel random… (het is niet helemaal random, er zit wel correlatie
in).
Welke rol voor politieke of externe gebeurtenissen?
Niet alle ‘opportunitues’ worden benut?
Er is een verschil tussen ‘governmental agenda’ (politiek agenda; wat er in de Tweede
Kamer/ Kabinet wordt besproken) en ‘decision agenda’ (besluitvormingsagenda; waar gaan
we beleid op voeren?).
Kingdon stelt dat 2 factoren belangrijk zijn om probleem onder de aandacht te krijgen:
1. Deelnemers (participants): (on)zichtbaar (ambtenaren/ Tweede Kamer leden).
2. Processen: 3 onafhankelijke stromen:
Probleemstroom (allerlei deelnemers, wie vindt het een probleem?).
Beleidsstroom: oplossingen (allerlei deelnemers maar vaak academici,
onderzoekers, adviesorganen/ bureaus; met andere woorden ‘epistemic
community).
Politieke stroom (allerlei deelnemers maar vaak politici).
“Generally, no one factor dominates or precedes the others. Each has its own life and its own
dynamics. The combination of these streams, as well as their separate development, is the
key to understanding agenda change.” (Bijvoorbeeld het aanpassen van maximumsnelheid
als oplossing voor het stikstof probleem.)
, Convergentie van de bovengenoemde 3 stromen Policy window/ window of opportunity
(het is een mogelijkheid, maar geen garantie).
Probleemstroom
Hoe komen problemen aan het licht?
Problemen zijn niet objectief: een probleem moet als zodanig erkend worden. Dit kan aan de
hand van:
1. Indicatoren (ernst/ schaal van het probleem).
2. ‘Focussing events’ (incidenten, gebeurtenissen die de aandacht op zich vestigen; kun
je niet controleren).
3. Feedback (terugkoppeling op beleid).
Framing is cruciaal (bijvoorbeeld: welke indicatoren gebruik je en hoe geef je deze weer?).
Beleidsstroom: oplossingen
‘Alternatives’ = Oplossingen.
‘Beleidssoep’:
Ideeën, mutaties van ideeën en recycling van plannen en ideeën, stokpaardjes,
oplossingen in:
o Think tanks
o Policy papers
o Politieke programma’s
o Expert interviews
o Burgerinitiatieven
Beleidsgemeenschappen (policy subsystem)
Een verzameling van actoren (vanuit een bepaald belang, functie, professie of publieke
interesse) die gegroepeerd is rondom een bepaald beleidsprobleem. Binnen dit platform is er
sprake van een proces van gemeenschappelijke beeldvorming over de aard, omvang en
aanpak van bepaalde beleidsproblemen.
‘Softening up proces’= nieuwe ideeën inmasseren.
Met andere woorden ‘evolutieproces’ (incrementeel).
Slechts enkele oplossingen ‘overleven’ en raken gekoppeld aan het probleem.
Voorwaarden voor het ‘overleven’ van een oplossing:
1. Technische haalbaarheid
2. Politieke aanvaardbaarheid
3. Geld beschikbaar?
Als jouw oplossing aan deze criteria voldoet, is de kans groot dat jouw oplossing eruit wordt
gepikt.
Waarom het uiteenzetten van oplossingen zo van belang is?
Zonder oplossing is het moeilijk voor een probleem op de agenda te komen (van
‘governmental’ naar ‘decision’ agenda).
, Als er een kans komt (policy window) en je hebt geen oplossing, dan ben je te laat
om die dan nog te bedenken.
Politieke stroom
Mogelijke veranderingen in de politieke stroom:
Schommelingen publieke opinie (‘national mood’ we kunnen op een andere manier
gaan nadenken over problemen).
Georganiseerde politieke krachten (bijvoorbeeld belangengroepen, politiek elite, er
kunnen verkiezingen zijn).
Overheidsapparaat (wisseling personeel/ reorganisatie of verandering in
bevoegdheden) (bijvoorbeeld een nieuwe minister met andere voorkeuren).
Hoe komt een idee op de agenda?
Alle stromen moeten samenkomen voordat een probleem op de beleidsagenda komt.
Policy window: “the moment that the right solution arises for the right problem at
the right time”.
Hoe opent een window?
1. Er moet iets in beweging komen, waardoor stromen naar elkaar toe bewegen.
2. Er kan een kans komen vooral vanuit de probleemstroom of politieke stroom.
3. Voorspelbaar (routinized/ institutionalized) vs onvoorspelbaar.
Routinized Random
Problem stream Spillover problem window Random problem window
(probleemstroom) (#) ($)
Political stream Routinized political window Discretional political window
(politieke stroom) (@) (&)
(#) Bijvoorbeeld: zorgstelsel tijdens coronacrisis. Het koppelen van een bestaan probleem
met een ‘hot issue’. Je ziet het aankomen en kun t er gebruik van maken door jou probleem
ergens aan te koppelen om weer aandacht te krijgen voor jou probleem.
($) Bijvoorbeeld: naar aanleiding van een focussing event. We hebben geen idee waarom,
maar we vinden opeens een probleem. Je kan het niet zien aankomen.
(@) Bijvoorbeeld: herziening van een wet, Prinsjesdag, evaluatieweek Tweede Kamer,
verkiezingen. (Verschillende routines die mogelijk maken dat de politiek aandacht gaat
besteden aan jou probleem.) je weet van tevoren dat dit eraan komt, dus daarom zijn ze
voorspelbaar.
(&) Bijvoorbeeld: politiek schandaal, opstappen bewindspersoon. Je ziet het niet aankomen,
kunt er niet op rekenen, maar het is wel iets waar je gebruik van kunt maken.
Zo’n opening is een kans, maar geen garantie, dus je moet er wel zelf op inspringen.
Policy entrepreneur
Achtergrond model
1. Ambiguïteit van problemen (verschillende definities mogelijk, iedereen kijkt anders naar een
probleem of sommige mensen vinden het niet eens een probleem).
2. Strijd om aandacht = ‘issue competetion’ (welk probleem redt het uiteindelijk om op de
agenda te komen?).
3. Imperfecte selectieproces (met andere woorden: beperkt rationeel)
4. Soms intern en soms extern (overheid).
5. ‘It “creeps” or “crashes” onto the agenda’ (incrementele vs radicale verandering) .
6. Fluctuerend aandacht voor beleidsonderwerpen (langdurige stabiliteit plotseling
problemen verandering).
7. Soms lijken de oplossingen op elkaar hoewel problemen verschillend zijn (snelheidslimiet
verlagen voor stikstofproblemen, maar is ook goed tegen geluidsoverlast en uitstoot).
Garbage Can model of organizational choice
4 stromen: problemen, oplossingen, deelnemers en besluitvormingsgelegenheid (‘choice
opportunity’ – “a choice opportunity thus is ‘a garbage can into which various kinds of
problems and solutions are dumped by participants as they are generated).
Kritiek op het garbage can model:
Maar het is niet geheel random… (het is niet helemaal random, er zit wel correlatie
in).
Welke rol voor politieke of externe gebeurtenissen?
Niet alle ‘opportunitues’ worden benut?
Er is een verschil tussen ‘governmental agenda’ (politiek agenda; wat er in de Tweede
Kamer/ Kabinet wordt besproken) en ‘decision agenda’ (besluitvormingsagenda; waar gaan
we beleid op voeren?).
Kingdon stelt dat 2 factoren belangrijk zijn om probleem onder de aandacht te krijgen:
1. Deelnemers (participants): (on)zichtbaar (ambtenaren/ Tweede Kamer leden).
2. Processen: 3 onafhankelijke stromen:
Probleemstroom (allerlei deelnemers, wie vindt het een probleem?).
Beleidsstroom: oplossingen (allerlei deelnemers maar vaak academici,
onderzoekers, adviesorganen/ bureaus; met andere woorden ‘epistemic
community).
Politieke stroom (allerlei deelnemers maar vaak politici).
“Generally, no one factor dominates or precedes the others. Each has its own life and its own
dynamics. The combination of these streams, as well as their separate development, is the
key to understanding agenda change.” (Bijvoorbeeld het aanpassen van maximumsnelheid
als oplossing voor het stikstof probleem.)
, Convergentie van de bovengenoemde 3 stromen Policy window/ window of opportunity
(het is een mogelijkheid, maar geen garantie).
Probleemstroom
Hoe komen problemen aan het licht?
Problemen zijn niet objectief: een probleem moet als zodanig erkend worden. Dit kan aan de
hand van:
1. Indicatoren (ernst/ schaal van het probleem).
2. ‘Focussing events’ (incidenten, gebeurtenissen die de aandacht op zich vestigen; kun
je niet controleren).
3. Feedback (terugkoppeling op beleid).
Framing is cruciaal (bijvoorbeeld: welke indicatoren gebruik je en hoe geef je deze weer?).
Beleidsstroom: oplossingen
‘Alternatives’ = Oplossingen.
‘Beleidssoep’:
Ideeën, mutaties van ideeën en recycling van plannen en ideeën, stokpaardjes,
oplossingen in:
o Think tanks
o Policy papers
o Politieke programma’s
o Expert interviews
o Burgerinitiatieven
Beleidsgemeenschappen (policy subsystem)
Een verzameling van actoren (vanuit een bepaald belang, functie, professie of publieke
interesse) die gegroepeerd is rondom een bepaald beleidsprobleem. Binnen dit platform is er
sprake van een proces van gemeenschappelijke beeldvorming over de aard, omvang en
aanpak van bepaalde beleidsproblemen.
‘Softening up proces’= nieuwe ideeën inmasseren.
Met andere woorden ‘evolutieproces’ (incrementeel).
Slechts enkele oplossingen ‘overleven’ en raken gekoppeld aan het probleem.
Voorwaarden voor het ‘overleven’ van een oplossing:
1. Technische haalbaarheid
2. Politieke aanvaardbaarheid
3. Geld beschikbaar?
Als jouw oplossing aan deze criteria voldoet, is de kans groot dat jouw oplossing eruit wordt
gepikt.
Waarom het uiteenzetten van oplossingen zo van belang is?
Zonder oplossing is het moeilijk voor een probleem op de agenda te komen (van
‘governmental’ naar ‘decision’ agenda).
, Als er een kans komt (policy window) en je hebt geen oplossing, dan ben je te laat
om die dan nog te bedenken.
Politieke stroom
Mogelijke veranderingen in de politieke stroom:
Schommelingen publieke opinie (‘national mood’ we kunnen op een andere manier
gaan nadenken over problemen).
Georganiseerde politieke krachten (bijvoorbeeld belangengroepen, politiek elite, er
kunnen verkiezingen zijn).
Overheidsapparaat (wisseling personeel/ reorganisatie of verandering in
bevoegdheden) (bijvoorbeeld een nieuwe minister met andere voorkeuren).
Hoe komt een idee op de agenda?
Alle stromen moeten samenkomen voordat een probleem op de beleidsagenda komt.
Policy window: “the moment that the right solution arises for the right problem at
the right time”.
Hoe opent een window?
1. Er moet iets in beweging komen, waardoor stromen naar elkaar toe bewegen.
2. Er kan een kans komen vooral vanuit de probleemstroom of politieke stroom.
3. Voorspelbaar (routinized/ institutionalized) vs onvoorspelbaar.
Routinized Random
Problem stream Spillover problem window Random problem window
(probleemstroom) (#) ($)
Political stream Routinized political window Discretional political window
(politieke stroom) (@) (&)
(#) Bijvoorbeeld: zorgstelsel tijdens coronacrisis. Het koppelen van een bestaan probleem
met een ‘hot issue’. Je ziet het aankomen en kun t er gebruik van maken door jou probleem
ergens aan te koppelen om weer aandacht te krijgen voor jou probleem.
($) Bijvoorbeeld: naar aanleiding van een focussing event. We hebben geen idee waarom,
maar we vinden opeens een probleem. Je kan het niet zien aankomen.
(@) Bijvoorbeeld: herziening van een wet, Prinsjesdag, evaluatieweek Tweede Kamer,
verkiezingen. (Verschillende routines die mogelijk maken dat de politiek aandacht gaat
besteden aan jou probleem.) je weet van tevoren dat dit eraan komt, dus daarom zijn ze
voorspelbaar.
(&) Bijvoorbeeld: politiek schandaal, opstappen bewindspersoon. Je ziet het niet aankomen,
kunt er niet op rekenen, maar het is wel iets waar je gebruik van kunt maken.
Zo’n opening is een kans, maar geen garantie, dus je moet er wel zelf op inspringen.
Policy entrepreneur
