HOOFDSTUK 14: GOED BESTUUR
ZIE WEEK ‘WAT IS BESTUURSKUNDE?’ – WERKDEFINITIE
Bestuurskunde bestudeert:
1. Het openbaar bestuur (publieke sector) als het geheel van organisaties en activiteiten (beleid en
management) die gericht zijn op de besturing van de maatschappij
2. Binnen de maatschappelijke, politieke en juridische omgeving (tijd en ruimte)
3. Met het oog op kennisintegratie (vier niveaus)
4. Gericht op verbetering van de kwaliteit rechtmatig; doelmatig; democratisch; integer) van het openbaar
bestuur (publieke sector)
o Bestuurskunde is naast een empirische en prescriptieve discipline, ook een NORMATIEVE.
o Wij zijn dus niet neutraal, er zijn verschillende visies en meningen en ideologieën.
o We proberen ook een stuk objectiviteit te steken in die normativiteit.
o We proberen ook die OH te verbeteren en dus te zorgen voor goed bestuur.
Voor de ene ligt de lat wat hoger dan voor de ander.
o Andere disciplines hebben ook altijd een normatieve functie.
DUIDELIJKHEID - CRISISMAATREGELEN?
ZUINIGHEID - BESPAREN?
RISICOBEHEERSING - VEILIGHEID?
We hebben een overheidsbeslag van 52% (gezien in een oud examen en hij zegt dit net).
Wanneer burgers, journalisten, politici, ambtenaren en onderzoekers het over goed bestuur hebben,
spreken ze hun normatieve maatstaven vaak niet uit. Nochtans is het van groot belang om deze impliciete
normenkaders te herkennen. Ze geven immers richting aan zowel de grote institutionele organisatie van
de staat als aan de dagdagelijkse beslissingen van de ‘street-level bureaucrat’ die zijn of haar
discretionaire beslissingsvrijheid invult.
KIJKEN NAAR ‘KWALITEIT’ EN ‘KERNWAARDEN’
Creating Public Value (Moore 1995): goed bestuur draagt bij tot collectief nut, tot collectieve meerwaarde
(maar wat is dat dan concreet?)
o In de private sector bevredigt men het individuele nut, dat op de markt eenvoudig uit te drukken
is als de prijs die iemand wil betalen.
o In de publieke sector komt men aan het publieke nut tegemoet.
, o Op dit collectieve nut, het algemeen belang, valt moeilijker een prijs te plakken.
Kernwaarden: Sigma, Theta en Lambda (Hood 1991). Elk van die 3 groepen vertegenwoordigt een bepaald
type van kijken en verwachtingen:
o Sigma = economisch (EEE) (lean & purposeful)
We verwachten een NPM-achtige criteria
− Efficiënt, effectief en zuinig
o Theta = democratisch (RRR) (honest & fair)
We willen een oprechte OH (openbaarheid, transparantie)
- Niet dat er geheime dingen gebeuren in die blackbox (systeemtheorie Easton).
We willen een legitieme OH
o Lambda = systemisch (robust & resilient)
Een veerkrachtige en robuuste OH.
- Onze OH moet ons beschermen op de grote lijnen.
We willen de OH kunnen vertrouwen op dingen aanpassen.
SIGMA: Doet de overheid de juiste dingen, en doet hij dat op een goede manier?
THETA: Is de overheid eerlijk en rechtvaardig?
LAMBDA: Beschermt de overheid ons voldoende tegen risico’s?
Het is heel moeilijk om aan al die criteria te voldoen, dus er zijn altijd burgers boos of niet tevreden, je
kunt nooit echt goed doen.
ZIE WEEK ‘WAT IS BESTUURSKUNDE?’ – WERKDEFINITIE
Bestuurskunde bestudeert:
1. Het openbaar bestuur (publieke sector) als het geheel van organisaties en activiteiten (beleid en
management) die gericht zijn op de besturing van de maatschappij
2. Binnen de maatschappelijke, politieke en juridische omgeving (tijd en ruimte)
3. Met het oog op kennisintegratie (vier niveaus)
4. Gericht op verbetering van de kwaliteit rechtmatig; doelmatig; democratisch; integer) van het openbaar
bestuur (publieke sector)
o Bestuurskunde is naast een empirische en prescriptieve discipline, ook een NORMATIEVE.
o Wij zijn dus niet neutraal, er zijn verschillende visies en meningen en ideologieën.
o We proberen ook een stuk objectiviteit te steken in die normativiteit.
o We proberen ook die OH te verbeteren en dus te zorgen voor goed bestuur.
Voor de ene ligt de lat wat hoger dan voor de ander.
o Andere disciplines hebben ook altijd een normatieve functie.
DUIDELIJKHEID - CRISISMAATREGELEN?
ZUINIGHEID - BESPAREN?
RISICOBEHEERSING - VEILIGHEID?
We hebben een overheidsbeslag van 52% (gezien in een oud examen en hij zegt dit net).
Wanneer burgers, journalisten, politici, ambtenaren en onderzoekers het over goed bestuur hebben,
spreken ze hun normatieve maatstaven vaak niet uit. Nochtans is het van groot belang om deze impliciete
normenkaders te herkennen. Ze geven immers richting aan zowel de grote institutionele organisatie van
de staat als aan de dagdagelijkse beslissingen van de ‘street-level bureaucrat’ die zijn of haar
discretionaire beslissingsvrijheid invult.
KIJKEN NAAR ‘KWALITEIT’ EN ‘KERNWAARDEN’
Creating Public Value (Moore 1995): goed bestuur draagt bij tot collectief nut, tot collectieve meerwaarde
(maar wat is dat dan concreet?)
o In de private sector bevredigt men het individuele nut, dat op de markt eenvoudig uit te drukken
is als de prijs die iemand wil betalen.
o In de publieke sector komt men aan het publieke nut tegemoet.
, o Op dit collectieve nut, het algemeen belang, valt moeilijker een prijs te plakken.
Kernwaarden: Sigma, Theta en Lambda (Hood 1991). Elk van die 3 groepen vertegenwoordigt een bepaald
type van kijken en verwachtingen:
o Sigma = economisch (EEE) (lean & purposeful)
We verwachten een NPM-achtige criteria
− Efficiënt, effectief en zuinig
o Theta = democratisch (RRR) (honest & fair)
We willen een oprechte OH (openbaarheid, transparantie)
- Niet dat er geheime dingen gebeuren in die blackbox (systeemtheorie Easton).
We willen een legitieme OH
o Lambda = systemisch (robust & resilient)
Een veerkrachtige en robuuste OH.
- Onze OH moet ons beschermen op de grote lijnen.
We willen de OH kunnen vertrouwen op dingen aanpassen.
SIGMA: Doet de overheid de juiste dingen, en doet hij dat op een goede manier?
THETA: Is de overheid eerlijk en rechtvaardig?
LAMBDA: Beschermt de overheid ons voldoende tegen risico’s?
Het is heel moeilijk om aan al die criteria te voldoen, dus er zijn altijd burgers boos of niet tevreden, je
kunt nooit echt goed doen.
