Samenvatting Voedingsleer periode 2 jaar 1

Absorptie en Transport
Leerdoelen
De absorptie en transport in het lichaam van respectievelijk eiwit, koolhydraten en vet beschrijven
De anabole en katabole stofwisseling van respectievelijk eiwit, koolhydraten en vet uitleggen + de anatomische
plaats (weefsel of orgaan) van deze stofwisselingsprocessen beschrijven

Begrippen

Diffusie is dat het van een hoge naar een lage concentratie gaat/verplaatsing van moleculen.
Kan versneld worden door
- Temperatuurstijging
- Verhoging van de concentratie van de stof

Gefaciliteerde diffusie is dat het verplaatst wordt het met behulp van een enzym

Actief transport is een transport waarbij energie nodig is

Concentratiegradiënt is het verloop van de concentratie

Lipase is een enzym om vetten/lipiden/triglyceriden af te breken. Triglyceriden  lipase
enzym  wordt glycerol, vrije vetzuren (kort, mid en lang), en monoglyceriden (glycerol + 1
vetzuur) gebeurd in de dunne darm en lipase wordt afgescheiden door het alvleessap

Capillairen zijn bloedvaten/haarvaten

Enterocyt is de darmcel

Darm lumen zijn de darmholtes

Epitheel is een laag van epitheelcellen in het lumen (darmholte)

Villi zijn darmvlokken die aan de binnenkant van de darmwand zitten. Deze bestaan weer uit
microvilli en zorgen voor de opname van nutriënten

Lymfe is een vloeistof in de lymfevaten, die door het lichaam lopen grotendeels langs de
bloedvaten

Ductus thoracicus is de borstbuis en is een verzamelbuis voor de lymfe. Het vet in de lymfe
 gaat naar de borstbuis  naar de vena subclavia  in het bloed  gaat naar de lever

Vena subclavia is de onder sleutelbeenader en zit bij je sleutelbeen. Het is een tussenstuk
voor je borstbuis en de bloedsomloop

Lipoproteïnen is een verbinding van specifieke eiwitten met vet/lipiden je hebt er 4
- Chylomicronen
- VLDL
- LDL
- HDL

,Chylomicronen is een vorm van een lipoproteïne en heeft en geraamte van een eiwit waar
vet in kan. De chylomicronen wordt gevormd in de darmcel en is voor grote vetmoleculen,
zodat ze door de lymfe vervoert kunnen worden naar uiteindelijk het bloed

Belangrijke functies van de lever
- Metaboliseren/omzetten van stoffen uit de voeding en bepalen waar ze heen gaan in
het lichaam
- Het op pijl houden van de bloedglucosewaarde/bloedsuikergehalte

, Koolhydraten

Je hebt 3 soorten koolhydraten/sachariden
- Monosachariden
- Disachariden
- Polysachariden

3 monosachariden (molecuulformule C6H12O6)
- Glucose
- Fructose
- Galactose

3 disachariden (molecuulformule C12H22O11)
- Sacharose = tafelsuiker  glucose + fructose
- Lactose = melksuiker  glucose + galactose
- Maltose = moutsuiker  glucose + glucose

Na de vertering zijn alle koolhydraten omgezet in monosachariden. In de darm moeten de
monosachariden in het bloed komen door absorptie.
Verloop van de absorptie van glucose en galactose
De monosachariden gaan vanuit het darmlumen (vooral dunne darm)  het enterocyt
(darmcel) in  door middel van een actief proces (het kost dus energie) 
Verloop van de absorptie van glucose en galactose
+ bij fructose gaat het transport om de darmcel in te komen met een diffusie (passief
transport) 

 Zodra de monosachariden in de darmcel zitten kunnen ze alle 3 door middel van
hetzelfde transporteiwit van de darmcel naar de  capillairen  gaan via de bloedvaten 
naar het poortader systeem  naar de lever

Metabolisme van koolhydraten
Galactose en fructose worden in de lever door metabolisme omgezet  in glucose door de
lever  glucose kan of het bloed in om het bloedsuikergehalte op pijl te houden of in de
lever opgeslagen worden, als glycogeen.

Glucose kan glycogeen worden  wordt opgeslagen in de lever als leverglycogeen, vooral
als je niet beweegt  wanneer een weefsel energie nodig heeft  glycogeen wordt
omgezet in glucose en wordt via het bloed getransporteerd naar het desbetreffende weefsel
 insuline zorgt ervoor dat glucose in de weefsels opgenomen kunnen worden