Samenvatting macro-economie

Macro-economie
Hoofdstuk 1 : Macro-economie en macro-economische vragen

1.1 Wat is macro-economie?
Macro-economie bestudeert de werking en de ontwikkeling v/e economie in haar geheel
Micro-economie analyseert het gedrag en de interactie van individuele agenten en de
prijsvorming op individuele markten

1.2 Macro-economische grootheden en verbanden
Het reëele inkomen, de werkloosheid en de inflatie bepalen in belangrijke mate de welvaart
v/e een maatschappij en zijn daarom de belangrijkste doelvariabelen.
De rente en de wisselkoers zijn dan weer belangrijk omdat deze de vorige variabelen zwaar
beïnvloeden.

1.2.1 Reëel product

Reëel product = volume goederen en diensten die een economie produceert
Reëel inkomen = de door de economie gecreëerde koopkracht
 Beiden zijn per definitie gelijk aan mekaar
Potentieel reëel product = productieniveau bij normale bezetting productiecapaciteit
 Outputkloof = procentuele afwijking tussen feitelijk en potentieel reëel product

𝒓𝒆ë𝒆𝒍 𝒑𝒓𝒐𝒅𝒖𝒄𝒕−𝒑𝒐𝒕𝒆𝒏𝒕𝒊𝒆𝒆𝒍 𝒓𝒆ë𝒆𝒍 𝒑𝒓𝒐𝒅𝒖𝒄𝒕
o 𝒙𝟏𝟎𝟎
𝒑𝒐𝒕𝒆𝒏𝒕𝒊𝒆𝒆𝒍 𝒓𝒆ë𝒆𝒍 𝒑𝒓𝒐𝒅𝒖𝒄𝒕


Nominaal product/inkomen = de geldwaarde van alle geproduceerde goederen en diensten
 Slechte indicator omdat deze ook verandert wanneer de prijzen veranderen!!

Deflator = impliciete prijsindex waarbij men het nominaal product deelt door reëel product
∑𝒊(𝒒𝒊.𝒕 ×𝒑𝒊.𝒕 )
 𝑫𝒆𝒇𝒍𝒂𝒕𝒐𝒓 𝒊𝒏 𝒋𝒂𝒂𝒓 𝒕 = ∑𝒊(𝒒𝒊.𝒕 ×𝒑𝒊.𝟎 )


Index voor het nominaal product = nominaal product jaar t / nominaal product basisjaar
∑ (𝒒 ×𝒑 )
 𝑰𝒏𝒅𝒆𝒙 𝒗𝒐𝒐𝒓 𝒏𝒐𝒎𝒊𝒏𝒂𝒂𝒍 𝒑𝒓𝒐𝒅𝒖𝒄𝒕 𝒊𝒏 𝒋𝒂𝒂𝒓 𝒕 = ∑ 𝒊(𝒒 𝒊.𝒕×𝒑𝒊.𝒕 )
𝒊 𝒊.𝟎 𝒊.𝟎


Index voor het reëel product = reëel product jaar t / reëel product basisjaar
∑ (𝒒 ×𝒑 )
 𝑰𝒏𝒅𝒆𝒙 𝒗𝒐𝒐𝒓 𝒓𝒆ë𝒆𝒍 𝒑𝒓𝒐𝒅𝒖𝒄𝒕 𝒊𝒏 𝒋𝒂𝒂𝒓 𝒕 = ∑ 𝒊(𝒒 𝒊.𝒕 ×𝒑𝒊.𝟎 )
𝒊 𝒊.𝟎 𝒊.𝟎


Defleren = nominaal product delen door de deflator om het reëel product te bekomen

Groei% v/h reëeel product + inflatie% ≈ groei% v/h nominaal product




1

,1.2.2 Inflatie

Inflatie = aanhoudende stijging van het algemeen prijspeil
Deflatie = aanhoudende daling van het algemeen prijspeil
Desinflatie = afnemende inflatie
 Een positieve outputkloof (hoogconjunctuur) gaat gepaard met stijgende inflatie en
omgekeerd
o Onvolledige theorie voor verklaring inflatie

1.2.3 Werkloosheid
𝒂𝒂𝒏𝒕𝒂𝒍 𝒘𝒆𝒓𝒌𝒍𝒐𝒛𝒆𝒏
𝑾𝒆𝒓𝒌𝒍𝒐𝒐𝒔𝒉𝒆𝒊𝒅𝒔𝒑𝒆𝒓𝒄𝒆𝒏𝒕𝒂𝒈𝒆 = . 𝟏𝟎𝟎
𝒕𝒐𝒕𝒂𝒍𝒆 𝒂𝒄𝒕𝒊𝒆𝒗𝒆 𝒃𝒆𝒗𝒐𝒍𝒌𝒊𝒏𝒈


Het Internationaal Arbeidsbureau stelt 3 voorwaarden voor bepaling werkloosheid
 Men heeft geen werk
 Men is beschikbaar voor de arbeidsmarkt
 Men zoekt actief naar werk

𝒂𝒂𝒏𝒕𝒂𝒍 𝒘𝒆𝒓𝒌𝒆𝒏𝒅𝒆𝒏
𝑾𝒆𝒓𝒌𝒈𝒆𝒍𝒆𝒈𝒆𝒏𝒉𝒆𝒊𝒅𝒔𝒈𝒓𝒂𝒂𝒅 = . 𝟏𝟎𝟎
𝒃𝒆𝒗𝒐𝒍𝒌𝒊𝒏𝒈 𝒐𝒑 𝒃𝒆𝒓𝒐𝒆𝒑𝒔𝒂𝒄𝒕𝒊𝒆𝒗𝒆 𝒍𝒆𝒆𝒇𝒕𝒊𝒋𝒅 (𝟏𝟓−𝟔𝟒𝒋)


Wet van Okun = ‘vast’ negatief verband tussen verandering in werkloosheid en economische
groei




2

,  ∆u = toename werkloosheidspercentage
 R2= aandeel v/d variantie in de te verklaren variantie
 Y = groeivoet reëel product
 Y* = groeivoet potentieel reëel product

1.2.4 De rentevoet

Nominale rentevoet = geafficheerde rente door financiële instelling
Kortetermijnrente = betrekking op leningen gaande tot hoogstens 1 jaar
Langetermijnrente = leningen van minstens 5 jaar
Rn1 = huidige nominale rente op een belegging op 1 jaar
Ren1, +i = nominale rentevoet op 1 jaar die nu verwacht wordt over i jaar te gelden




 Meestal zal de langetermijnrente toch hoger zijn dan die op korte termijn omdat
naarmate leningen langer duren, hoe meer onzekerheid ermee gepaard gaat!

Reële rente = nominale rente - inflatie
 Duidt de koopkracht aan (=opbrengst)
 Ex-ante reële rente = nominale rente – verwachte inflatie
 Ex-post reële rente = nominale rente – gerealiseerde inflatie




3

, 1.2.5 De wisselkoers

Nominale bilaterale wisselkoers = prijs van 1 munt in termen van een andere munt
Reële bilaterale wisselkoers = brengt ook de prijsverschillen in rekening

𝒑𝒓𝒊𝒋𝒔𝒑𝒆𝒊𝒍 𝒊𝒏 𝒆𝒖𝒓𝒐𝒛𝒐𝒏𝒆 (𝒊𝒏 𝒆𝒖𝒓𝒐)
 𝑵𝒐𝒎𝒊𝒏𝒂𝒍𝒆 𝒘𝒊𝒔𝒔𝒆𝒍𝒌𝒐𝒆𝒓𝒔 𝒗𝒂𝒏 𝒆𝒖𝒓𝒐 𝒊𝒏 𝒅𝒐𝒍𝒍𝒂𝒓 𝒙 𝒑𝒓𝒊𝒋𝒔𝒑𝒆𝒊𝒍 𝒊𝒏 𝑽𝑺 (𝒊𝒏 𝒅𝒐𝒍𝒍𝒂𝒓)




Effectieve wisselkoers = heeft betrekking op de waarde v/e munt uitgedrukt in functie v/d
munten van alle handelspartners van dat land

 Nominale effectieve wisselkoers = indexcijfer dat de gewogen gemiddelde evolutie
weergeeft v/d nominale waarde v/d euro in munten v/d handelspartners




 Reële effectieve wisselkoers = prijsverschillen worden ook weer in kaart gebracht



𝒑𝒓𝒊𝒋𝒔𝒑𝒆𝒊𝒍 𝒊𝒏 𝒆𝒖𝒓𝒐𝒛𝒐𝒏𝒆 (𝒊𝒏 𝒆𝒖𝒓𝒐)
 𝑵𝒐𝒎𝒊𝒏𝒂𝒍𝒆 𝒆𝒇𝒇𝒆𝒄𝒕𝒊𝒆𝒗𝒆 𝒘𝒊𝒔𝒔𝒆𝒍𝒌𝒐𝒆𝒓𝒔 𝒗𝒂𝒏 € 𝒊𝒏 $ 𝒙 𝑮𝒆𝒘𝒐𝒈𝒆𝒏 𝒈𝒆𝒎𝒊𝒅𝒅𝒆𝒍𝒅𝒆 𝒑𝒓𝒊𝒋𝒔𝒑𝒆𝒊𝒍
𝒃𝒊𝒋 𝒉𝒂𝒏𝒅𝒆𝒍𝒔𝒑𝒂𝒓𝒕𝒏𝒆𝒓𝒔




4