Samenvatting Psychologie
Inleiding
Wat is psychologie?
= Studie van de geest
= Wetenschappelijke studie van gedrag en geestelijke processen
Doel van ontwerpers: producten ontwerpen die afgestemd zijn op het gedrag en denken van mensen
Ervaringen worden steeds belangrijker
Geschiedenis
Grieken: Emoties verstoren het denken en onze warnemingen zijn slechts interpretaties van de
omringende wereld
Dieper ingaan op het bewustzijn geest en brein
Volgens Rooms-katholieke kerk: menselijke geest is een mysterie die niet bestudeerd of in twijfel
getrokken moet worden.
Descartes: Rationalisme Denken is het enige middel om aan wetenschap en filosofie te doen
Dualisme: lichaam kan apart van de geest bestudeerd worden. Lichaam komt door biologische
processen.
Soorten psychologie
Biologische psychologie
Bewustzijn = fysiek, biologisch fenomeen
Geest en gedrag worden geproduceerd door hersenen, zenuwstelsel, hormoonstelsel en genen
Komt dus door biologische processen
Ellen Loeys
3e Ba Productontwikkeling
Samenvatting Psychologie Academiejaar 2022-2023
,= deel van de neurowetenschappen
Hoe creëren hersenen mentale processen (gedachten, gevoelens, bewustzijn…)
Evolutionaire psychologie
Theorie van Charles Darwin Natuurlijke selectie
Kenmerken die nodig zijn om te overleven en voort te planten worden doorgegeven aan volgende
generaties. Kenmerken die overleving en voortplanting verlagen nemen af door natuurlijke selectie.
Altruïsme = tegenovergestelde van egoïsme iemand helpen zonder er iets voor terug te
verwachten ook al bevordert het je eigen overleving niet
Mensen zijn geneigd als ze voor de keuze staan eerst hun naaste familie uit de nood te helpen omdat
dit je eigen genen zijn die je helpt sterker effect bij situaties van leven of dood dan bij
dagdagelijkse activiteiten
Bij alledaagse activiteiten spelen de sociale normen een grotere rol dan evolutionaire instincten
Behaviorisme (cognitieve psychologie)
Houdt zich bezig met waarneembare gebeurtenissen
Fysieke stimuli in de omgeving en de waarneembare reacties van het organisme daarop
Enkel feiten observeren van gedrag hoe het beïnvloedt wordt door de meetbare
omstandigheden in de omgeving
Als gedrag wordt beloond zal het waarschijnlijk blijven, als het gestraft wordt zal het waarschijnlijk
stoppen of uitdoven
Conditionering:
• Klassieke conditionering = 2 ongerelateerde stimuli worden met elkaar geassocieerd door
repetitieve uitvoering
• Operante conditionering = gedrag dat wordt geassocieerd met consequenties
Nadeel van behaviorisme: weigerden iets subjectief te accepteren (vb. emoties, gedachten…) en
zagen over het hoofd hoe belangrijk de interpretatie van de omgeving of stimuli kan zijn
Gestaltpsychologie
Bestuderen van de subjectieve manier waarop we objecten als een geheel ervaren i.p.v. objectieve,
fysieke kenmerken
Het gaat erom hoe je dingen interpreteert
Ellen Loeys
3e Ba Productontwikkeling
Samenvatting Psychologie Academiejaar 2022-2023
, Psychoanalyse
Neemt de gehele persoon in rekening - Freud
Persoonlijkheid en psychische stoornissen ontstaan uit processen in de onbewuste geest en niet in
het bewustzijn
Kritiek: geen wetenschappelijke methode
Te veel nadruk op duistere krachten van onderbewuste
Humanistische psychologie (cognitieve psychologie)
Innerlijke processen zijn ook belangrijk
Nadruk op positieve kanten: mogelijkheden, groei en potentie
Mensen kunnen keuzes maken en zo hun leven beïnvloeden dat ze mogelijkheden, groei en potentie
creëren
Humanistic design: mensen zijn gericht op groei daarom moeten omgevingen ontworpen zijn om
zinvolle, positieve ervaringen te bieden
Gamification: vb. puntentelling bij spelletjes om betrokkenheid bij ene product of dienst aan te
moedigen nadruk op gevoelens van vooruitgang, competentie en autonomie
Persoonlijkheidspsychologie
Hoe individuele verschillen of karaktertrekken gedrag bepalen
Karaktereigenschappen zijn biologisch van aard en redelijk consistent/vast in tijd en verschillende
situaties.
Big five = 5 algemene dimensies of clusters die je persoonlijkheid kunnen beschrijven
1e belangrijkste = extraversion
2e belangrijkste = opennes to experience
Ellen Loeys
3e Ba Productontwikkeling
Samenvatting Psychologie Academiejaar 2022-2023
Inleiding
Wat is psychologie?
= Studie van de geest
= Wetenschappelijke studie van gedrag en geestelijke processen
Doel van ontwerpers: producten ontwerpen die afgestemd zijn op het gedrag en denken van mensen
Ervaringen worden steeds belangrijker
Geschiedenis
Grieken: Emoties verstoren het denken en onze warnemingen zijn slechts interpretaties van de
omringende wereld
Dieper ingaan op het bewustzijn geest en brein
Volgens Rooms-katholieke kerk: menselijke geest is een mysterie die niet bestudeerd of in twijfel
getrokken moet worden.
Descartes: Rationalisme Denken is het enige middel om aan wetenschap en filosofie te doen
Dualisme: lichaam kan apart van de geest bestudeerd worden. Lichaam komt door biologische
processen.
Soorten psychologie
Biologische psychologie
Bewustzijn = fysiek, biologisch fenomeen
Geest en gedrag worden geproduceerd door hersenen, zenuwstelsel, hormoonstelsel en genen
Komt dus door biologische processen
Ellen Loeys
3e Ba Productontwikkeling
Samenvatting Psychologie Academiejaar 2022-2023
,= deel van de neurowetenschappen
Hoe creëren hersenen mentale processen (gedachten, gevoelens, bewustzijn…)
Evolutionaire psychologie
Theorie van Charles Darwin Natuurlijke selectie
Kenmerken die nodig zijn om te overleven en voort te planten worden doorgegeven aan volgende
generaties. Kenmerken die overleving en voortplanting verlagen nemen af door natuurlijke selectie.
Altruïsme = tegenovergestelde van egoïsme iemand helpen zonder er iets voor terug te
verwachten ook al bevordert het je eigen overleving niet
Mensen zijn geneigd als ze voor de keuze staan eerst hun naaste familie uit de nood te helpen omdat
dit je eigen genen zijn die je helpt sterker effect bij situaties van leven of dood dan bij
dagdagelijkse activiteiten
Bij alledaagse activiteiten spelen de sociale normen een grotere rol dan evolutionaire instincten
Behaviorisme (cognitieve psychologie)
Houdt zich bezig met waarneembare gebeurtenissen
Fysieke stimuli in de omgeving en de waarneembare reacties van het organisme daarop
Enkel feiten observeren van gedrag hoe het beïnvloedt wordt door de meetbare
omstandigheden in de omgeving
Als gedrag wordt beloond zal het waarschijnlijk blijven, als het gestraft wordt zal het waarschijnlijk
stoppen of uitdoven
Conditionering:
• Klassieke conditionering = 2 ongerelateerde stimuli worden met elkaar geassocieerd door
repetitieve uitvoering
• Operante conditionering = gedrag dat wordt geassocieerd met consequenties
Nadeel van behaviorisme: weigerden iets subjectief te accepteren (vb. emoties, gedachten…) en
zagen over het hoofd hoe belangrijk de interpretatie van de omgeving of stimuli kan zijn
Gestaltpsychologie
Bestuderen van de subjectieve manier waarop we objecten als een geheel ervaren i.p.v. objectieve,
fysieke kenmerken
Het gaat erom hoe je dingen interpreteert
Ellen Loeys
3e Ba Productontwikkeling
Samenvatting Psychologie Academiejaar 2022-2023
, Psychoanalyse
Neemt de gehele persoon in rekening - Freud
Persoonlijkheid en psychische stoornissen ontstaan uit processen in de onbewuste geest en niet in
het bewustzijn
Kritiek: geen wetenschappelijke methode
Te veel nadruk op duistere krachten van onderbewuste
Humanistische psychologie (cognitieve psychologie)
Innerlijke processen zijn ook belangrijk
Nadruk op positieve kanten: mogelijkheden, groei en potentie
Mensen kunnen keuzes maken en zo hun leven beïnvloeden dat ze mogelijkheden, groei en potentie
creëren
Humanistic design: mensen zijn gericht op groei daarom moeten omgevingen ontworpen zijn om
zinvolle, positieve ervaringen te bieden
Gamification: vb. puntentelling bij spelletjes om betrokkenheid bij ene product of dienst aan te
moedigen nadruk op gevoelens van vooruitgang, competentie en autonomie
Persoonlijkheidspsychologie
Hoe individuele verschillen of karaktertrekken gedrag bepalen
Karaktereigenschappen zijn biologisch van aard en redelijk consistent/vast in tijd en verschillende
situaties.
Big five = 5 algemene dimensies of clusters die je persoonlijkheid kunnen beschrijven
1e belangrijkste = extraversion
2e belangrijkste = opennes to experience
Ellen Loeys
3e Ba Productontwikkeling
Samenvatting Psychologie Academiejaar 2022-2023
