Gerontologie
Annouk De Neels
Hoofdstuk 1: Valpreventie
Definitie
Een onvoldoende verandering van lichaamspositie, die resulteert in het neerkomen op de grond
of een ander lager niveau
Een onverwachte gebeurtenis waarbij de oudere persoon op de grond, vloer of lager gelegen
niveau terecht komt
Actualiteit
Prevalentie
Thuissituatie:
28% tot 35% 65+ valt minimaal eenmaal per jaar
60% ouderen met dementie
32% tot 42% 75+ valt minimaal eenmaal per jaar
15% tot 30% van de vallers valt twee of meerdere keren per jaar
WZC:
30% tot 70% valt minimaal eenmaal per jaar
60% tot 70% valt opnieuw in het volgende jaar
15% tot 40% valt tweemaal of vaker per jaar
In een WZC heb je dus meer kans om te vallen dan thuis -> zorgt voor onrust en onzekerheid.
Heeft te maken met een aantal elementen:
Onderliggende pathologie -> grote groep ADL-afhankelijke mensen
Vreemde omgeving -> de weg niet kennen om bv. naar toilet te gaan
Periodes van maximale activiteit -> thuis zijn de mensen meer motorisch actief, terwijl
dat in een WZC minder het geval
Stijging valrisico
Ziekenhuis
1,4 tot 17,9 valincidenten per 1000 ligdagen
2% tot 17% van de geriatrische patiënten valt minimaal eenmaal per opname
8% tot 44% valt meerdere malen per opname
, Studie valincidentie thuiswonende ouderen Melle:
Vrouwen vallen meer dan mannen naarmate ze ouder worden. Vrouwen leven langer dan
mannen waardoor mannen meer te maken kunnen hebben met verschillende
problematieken
Factoren waarom de valincidenten bij thuiswonende ouderen zo laag is:
Geen melding van bijna valincidenten -> ze laten het passeren, want er is toch niks
gebeurt
Geen melding bij uitblijven lichamelijke klachten -> ik heb geen fysieke klachten dus ik ga
niks zeggen
Angst voor definitie opname -> oude omgeving verlaten
Confrontatie functional decline -> inzien dat ze ouder worden en minder kunnen
‘Normale gebeurtenis’ -> het is niet normaal dat je valt, er is steeds meer risico
Populatie bepaling:
Chronische zorg:
Dementie, cardiovasculaire problemen, aandoeningen bewegingsstelsel, diabetes type 2,
CVA
Belangrijke mate van ADL afhankelijkheid
Thuiszorg:
Cardiovasculaire problemen, aandoeningen van het bewegingsstelsel, aandoeningen
respiratoire stelsel, aandoeningen gehoor/visus
Belangrijke mate van ADL afhankelijkheid
Gevolgen
Lichamelijke gevolgen (40% tot 60%):
Kleine letsels (verstuikingen, snijwonden, hematomen, weefselbeschadigingen, …) bij 30% tot
50%
Ernstig letsel bij 10% tot 15%
Heupfracturen bij 1% tot 2%
Andere fracturen (pols, schouder) bij 3% tot 5%
Letsels van de weke delen (lever, milt) en hoofdtrauma bij 5%
Gevolgen van niet rechtop komen:
Rhabdomyolyse, pneumonie, decubitus
Geen herstel tot oud functioneel niveau
Overlijden (25% - 33% binnen het jaar)
Onvrijwillig letsel = 5de doodsoorzaak
Valincidentie = 1e plaats (40% overlijdens tgv valincidentie)
Annouk De Neels
Hoofdstuk 1: Valpreventie
Definitie
Een onvoldoende verandering van lichaamspositie, die resulteert in het neerkomen op de grond
of een ander lager niveau
Een onverwachte gebeurtenis waarbij de oudere persoon op de grond, vloer of lager gelegen
niveau terecht komt
Actualiteit
Prevalentie
Thuissituatie:
28% tot 35% 65+ valt minimaal eenmaal per jaar
60% ouderen met dementie
32% tot 42% 75+ valt minimaal eenmaal per jaar
15% tot 30% van de vallers valt twee of meerdere keren per jaar
WZC:
30% tot 70% valt minimaal eenmaal per jaar
60% tot 70% valt opnieuw in het volgende jaar
15% tot 40% valt tweemaal of vaker per jaar
In een WZC heb je dus meer kans om te vallen dan thuis -> zorgt voor onrust en onzekerheid.
Heeft te maken met een aantal elementen:
Onderliggende pathologie -> grote groep ADL-afhankelijke mensen
Vreemde omgeving -> de weg niet kennen om bv. naar toilet te gaan
Periodes van maximale activiteit -> thuis zijn de mensen meer motorisch actief, terwijl
dat in een WZC minder het geval
Stijging valrisico
Ziekenhuis
1,4 tot 17,9 valincidenten per 1000 ligdagen
2% tot 17% van de geriatrische patiënten valt minimaal eenmaal per opname
8% tot 44% valt meerdere malen per opname
, Studie valincidentie thuiswonende ouderen Melle:
Vrouwen vallen meer dan mannen naarmate ze ouder worden. Vrouwen leven langer dan
mannen waardoor mannen meer te maken kunnen hebben met verschillende
problematieken
Factoren waarom de valincidenten bij thuiswonende ouderen zo laag is:
Geen melding van bijna valincidenten -> ze laten het passeren, want er is toch niks
gebeurt
Geen melding bij uitblijven lichamelijke klachten -> ik heb geen fysieke klachten dus ik ga
niks zeggen
Angst voor definitie opname -> oude omgeving verlaten
Confrontatie functional decline -> inzien dat ze ouder worden en minder kunnen
‘Normale gebeurtenis’ -> het is niet normaal dat je valt, er is steeds meer risico
Populatie bepaling:
Chronische zorg:
Dementie, cardiovasculaire problemen, aandoeningen bewegingsstelsel, diabetes type 2,
CVA
Belangrijke mate van ADL afhankelijkheid
Thuiszorg:
Cardiovasculaire problemen, aandoeningen van het bewegingsstelsel, aandoeningen
respiratoire stelsel, aandoeningen gehoor/visus
Belangrijke mate van ADL afhankelijkheid
Gevolgen
Lichamelijke gevolgen (40% tot 60%):
Kleine letsels (verstuikingen, snijwonden, hematomen, weefselbeschadigingen, …) bij 30% tot
50%
Ernstig letsel bij 10% tot 15%
Heupfracturen bij 1% tot 2%
Andere fracturen (pols, schouder) bij 3% tot 5%
Letsels van de weke delen (lever, milt) en hoofdtrauma bij 5%
Gevolgen van niet rechtop komen:
Rhabdomyolyse, pneumonie, decubitus
Geen herstel tot oud functioneel niveau
Overlijden (25% - 33% binnen het jaar)
Onvrijwillig letsel = 5de doodsoorzaak
Valincidentie = 1e plaats (40% overlijdens tgv valincidentie)
