Psychologie
Hoofdstuk 9 Sociale Psychologie
Sociale psychologie: het vakgebied waarin wordt onderzocht op welke wijze
individuen elkaar
beïnvloeden.
Sociale psychologen zijn benieuwd naar:
- De onderlinge relaties tussen de persoon en de situatie.
- De wijze waarop de individuele persoonlijkheid en het karakter van
invloed zijn op het gedrag in de sociale omgeving.
- De manier waarop persoonlijkheid en karakter op hun beurt worden
beïnvloed door factoren in de sociale situatie.
Bij gevangenis onderzoek gaat het over de invloed van de sociale situaties is bij
de aansturing van menselijk gedrag.
Niet allen de omvang ,vorm en kleur van een ruimte wordt beïnvloed maar ook
onze persoonlijk
perceptie; wat de ruimte voor ons betekend.
Sociale psychologie de persoonlijke constructies van een subjectieve sociale
werkelijkheid.
Kernvraag 9.1
We passen ons gedrag gewoonlijk aan de eisen van de sociale situatie
aan, en in nieuwe of
ambigue situaties reageren we op de cues die we afleiden uit het
gedrag van anderen.
Situationisme: gaat er van uit dat de externe omgeving, of de gedragsmatig
context, onze gedachten,
gevoelens en gedragingen op een subtiele maar krachtige manier kan
beïnvloeden.
dispositionalisme: de neiging gedrag aan interne individuele factoren toe te
schrijven, zoals genen,
persoonlijkheidstrekken en karaktereigenschappen.
Bij het ontstaan van uiteindelijke gedrag dat we waarnemen en willen begrijpen
is er sprake van
interactie tussen dispositionele neigingen en situationele krachten. Deze
interactie tussen
persoonlijke en situationele factoren worden persoon-situatie-interactie genoemd.
9.1.1 sociale gedragsnormen
Sociale rollen en sociale normen
Sociale rol: een sociaal gedefinieerd gedragspatroon dat mensen in een
, bepaalde omstandigheid of groep dienen te vertonen (ik ben een fietser,
musicus, religeus , zus van).
Sociale rollen vertellen hoe je je moet gedragen door duidelijk te maken
wat je moet doen, wanneer, waar en waarom.
sociale normen: kunnen zeer ruime gedragslijnen zijn, zoals religieuze
opvattingen, of juist heel specifieke normen, zoals de eis dat je stil bent in
de bieb. Normen kunnen ook bestaan uit onbeschreven regels,
bijvoorbeeld dat er van een student verwacht wordt dat je luistert en niet
tegelijkertijd praat wanneer een docent lesgeeft.
Schema’s en scripts
Schema: een groep verwante concepten die een algemeen conceptueel
raamwerk biedt voor het begrijpen van onderwerpen, gebeurtenissen,
voorwerpen, personen of situaties in het leven. Schema’s worden
‘verplichtingen’ over de wijze waarop mensen zich in bepaalde situaties
zouden moeten gedragen.
Script: iemands kennis over de ‘volgorde’ van gebeurtenissen en
handelingen die van een bepaalde sociale rol in een bepaalde situatie
wordt verwacht.
9.1.2 conformisme
Kameleoneffect: de neiging om andere mensen te imiteren
het Asch-effect
Asch-effect: de sterke invloed van een groep op het oordeel van een
individu.
Conformisme: de neiging van mensen om het gedrag en de mening van
andere groepsleden over te nemen.
Onderzoekers ontdekten de omstandigheden die conformisme bevorderen,
namelijk:
Unanimiteit van de meerderheid: als iedereen in de groep het ergens over
eens is, kunnen ze sociale druk uitoefenen.
- Omvang van de groep: een groep van slechts 2 andere
mensen voelen de meeste deelnemers minderdruk om zich
aan verkeerde inzichten van de groep te conformeren.
- Openbaarheid: als je denkt dat andere in de groep je reacties
niet horen is de kans kleiner dat je met hen mee gaat dan als
je denkt dat ze je antwoord te weten komen.
- Ambiguïteit: als de lijnen bijna even lang zijn, gaan mensen
eerder aan zichzelf twijfelen en zich eerder conformeren.
- Samenstelling van de meerderheid: er is sprake van meer
conformiteit wanneer de groep een hoge status heeft of door
een individu gezien wordt als belangrijk.
- Gevoel van eigenwaarde: mensen met een laag zelfbeeld
zullen zich eerder conformeren.
Hoofdstuk 9 Sociale Psychologie
Sociale psychologie: het vakgebied waarin wordt onderzocht op welke wijze
individuen elkaar
beïnvloeden.
Sociale psychologen zijn benieuwd naar:
- De onderlinge relaties tussen de persoon en de situatie.
- De wijze waarop de individuele persoonlijkheid en het karakter van
invloed zijn op het gedrag in de sociale omgeving.
- De manier waarop persoonlijkheid en karakter op hun beurt worden
beïnvloed door factoren in de sociale situatie.
Bij gevangenis onderzoek gaat het over de invloed van de sociale situaties is bij
de aansturing van menselijk gedrag.
Niet allen de omvang ,vorm en kleur van een ruimte wordt beïnvloed maar ook
onze persoonlijk
perceptie; wat de ruimte voor ons betekend.
Sociale psychologie de persoonlijke constructies van een subjectieve sociale
werkelijkheid.
Kernvraag 9.1
We passen ons gedrag gewoonlijk aan de eisen van de sociale situatie
aan, en in nieuwe of
ambigue situaties reageren we op de cues die we afleiden uit het
gedrag van anderen.
Situationisme: gaat er van uit dat de externe omgeving, of de gedragsmatig
context, onze gedachten,
gevoelens en gedragingen op een subtiele maar krachtige manier kan
beïnvloeden.
dispositionalisme: de neiging gedrag aan interne individuele factoren toe te
schrijven, zoals genen,
persoonlijkheidstrekken en karaktereigenschappen.
Bij het ontstaan van uiteindelijke gedrag dat we waarnemen en willen begrijpen
is er sprake van
interactie tussen dispositionele neigingen en situationele krachten. Deze
interactie tussen
persoonlijke en situationele factoren worden persoon-situatie-interactie genoemd.
9.1.1 sociale gedragsnormen
Sociale rollen en sociale normen
Sociale rol: een sociaal gedefinieerd gedragspatroon dat mensen in een
, bepaalde omstandigheid of groep dienen te vertonen (ik ben een fietser,
musicus, religeus , zus van).
Sociale rollen vertellen hoe je je moet gedragen door duidelijk te maken
wat je moet doen, wanneer, waar en waarom.
sociale normen: kunnen zeer ruime gedragslijnen zijn, zoals religieuze
opvattingen, of juist heel specifieke normen, zoals de eis dat je stil bent in
de bieb. Normen kunnen ook bestaan uit onbeschreven regels,
bijvoorbeeld dat er van een student verwacht wordt dat je luistert en niet
tegelijkertijd praat wanneer een docent lesgeeft.
Schema’s en scripts
Schema: een groep verwante concepten die een algemeen conceptueel
raamwerk biedt voor het begrijpen van onderwerpen, gebeurtenissen,
voorwerpen, personen of situaties in het leven. Schema’s worden
‘verplichtingen’ over de wijze waarop mensen zich in bepaalde situaties
zouden moeten gedragen.
Script: iemands kennis over de ‘volgorde’ van gebeurtenissen en
handelingen die van een bepaalde sociale rol in een bepaalde situatie
wordt verwacht.
9.1.2 conformisme
Kameleoneffect: de neiging om andere mensen te imiteren
het Asch-effect
Asch-effect: de sterke invloed van een groep op het oordeel van een
individu.
Conformisme: de neiging van mensen om het gedrag en de mening van
andere groepsleden over te nemen.
Onderzoekers ontdekten de omstandigheden die conformisme bevorderen,
namelijk:
Unanimiteit van de meerderheid: als iedereen in de groep het ergens over
eens is, kunnen ze sociale druk uitoefenen.
- Omvang van de groep: een groep van slechts 2 andere
mensen voelen de meeste deelnemers minderdruk om zich
aan verkeerde inzichten van de groep te conformeren.
- Openbaarheid: als je denkt dat andere in de groep je reacties
niet horen is de kans kleiner dat je met hen mee gaat dan als
je denkt dat ze je antwoord te weten komen.
- Ambiguïteit: als de lijnen bijna even lang zijn, gaan mensen
eerder aan zichzelf twijfelen en zich eerder conformeren.
- Samenstelling van de meerderheid: er is sprake van meer
conformiteit wanneer de groep een hoge status heeft of door
een individu gezien wordt als belangrijk.
- Gevoel van eigenwaarde: mensen met een laag zelfbeeld
zullen zich eerder conformeren.
