Samenvatting VOEDINGSLEER (jaar 2, sem 1)

VOEDINGSLEER




HOOFDSTUK 1 - VOEDING IN DE VERSCHILLENDE LEVENSFASEN

1.1 VOEDING TIJDENS DE ZWANGERSCHAP (Merre)
1.2 VOEDING TIJDENS DE LACTATIE (Merre)
1.3 VOEDING BIJ BABY’S (0-1 JAAR) (Noel)
1.4 VOEDING BIJ PEUTERS (1-3 JAAR) (Noel)
1.5 VOEDING BIJ KLEUTERS (3-6 JAAR) (Noel)
1.6 VOEDING BIJ SCHOOLKINDEREN EN ADOLESCENTEN (Merre)
1.7 VOEDING BIJ OUDEREN (Merre)

HOOFDSTUK 2 - VOEDING BIJ SPORTERS

2.1. VOEDING BIJ SPORTERS DEEL 1
2.2. VOEDING BIJ SPORTERS DEEL 2

HOOFDSTUK 3 - ALTERNATIEVE VOEDINGSPATRONEN

3.1. ALTERNATIEVE VOEDINGSPATRONEN DEEL 1
3.2. ALTERNATIEVE VOEDINGSPATRONEN DEEL 2

HOOFDSTUK 4 - VOEDING EN RELIGIE

HOOFDSTUK 5 - NIET KENNEN

HOOFDSTUK 6 - TENDENSEN BINNEN DE VOEDING - NUTRI/ECO SCORE




1

,HOOFDSTUK 1 - VOEDING IN DE VERSCHILLENDE LEVENSFASEN

1.1. VOEDING TIJDENS DE ZWANGERSCHAP

1. Fysiologische veranderingen

FYSIOLOGISCH ONGEBOREN KIND

De zwangerschap samengevat:
- Eisprong: Ovum
- Indien bevrucht met zaadcel: Blastocyt
- Blastocyt nestelt zich in de baarmoederwand. Na 10-12 dagen: Embryo
- Foetus : op het einde van week 8 na bevruchting tot de bevalling

Hoe lang duurt een zwangerschap:
- 38 weken, maar de meeste spreken van 39 weken

Na de bevruchting
- Na de bevruchting (het samensmelten van de zaadcel en de eicel), kan de
ontwikkeling beginnen. De ontwikkeling in de baarmoeder kan in 3 perioden
verdeeld worden:

Na de bevruchting zijn er 4 stappen:
1. Ovum (bevruchting tot 2 weken): In de eerste periode treden snelle celdelingen op.
Deze periode vindt plaats in de eerste twee weken na de bevruchting. Deze periode
eindigt met een implantatie van de kiem in de baarmoederwand.
2. Embryonale stadium (2 tot 8 weken): Snelle groei en differentiatie van
de lichaamscellen. De organen beginnen te bestaan.
3. Foetale stadium (9 tot ca 40 weken): De foetus heeft een menselijke vorm
aangenomen, groeit snel en de organen en weefsels ontwikkelen zich verder.
4. Neonatale fase: vanaf de geboorte tot en met de 28e levensdag van de baby. Tijdens
deze fase is de baby zeer gevoelig voor infecties. Mogelijke afwijkingen die tijdens de
embryonale of de foetale fase zijn ontstaan, komen in deze periode aan het licht

Afbeelding van het ovum tot de Foetale fase

Ovum → blastocyt Embryonale fase (tot 8) Foetale fase




2

,Groei
- Anabool proces: Celvermeerdering en toename van celvolume
o Intra-uterien: overwegend celdeling en dus celvermeerdering
o Na de geboorte: vooral toename van celvolume
- Intra-uterien, na de geboorte en tot het einde van de puberteit
o Een voortdurende reeks veranderingen in de structuur en functie van cellen en
weefsels, gekenmerkt door differentiatie en samenhang

Ontwikkeling:
- Proces van differentiatie en specialisatie van organen en orgaansystemen
o Toenemende samenhang
o Regulatiesystemen nemen een belangrijke plaats in
o De belangrijkste orgaansystemen zijn:




Voorbeelden:
- Huid:
o Zacht en roze tot volwassen huid
- Zenuwstelsel:
o 0-6m functioneren van de baby grotendeels geregeld door de hersenstam en
aangeboren reflexen.
o Rond 1 jaar ontwikkelt zich het bewustzijn en worden de grote hersenen
actiever.
- Smaak:
o Pasgeborene: voorkeur voor zoet en een lichte afkeer van de overige
smaakkwaliteiten
o In de loop van de eerste levensjaren leren ze smaken en geuren te
onderscheiden en meer of minder waarderen.
- Hartfrequentie:
o Baby: 80 slagen/minuut (slapen), 120 (rustig wakker) tot 180 (huilen)
o Volwassene: gemiddeld 70 tot 75 slagen/minuut

Tijdens de zwangerschap vinden er bij de moeder meerdere aanpassingen plaats, zodat de
baby zich onder optimale omstandigheden kan ontwikkelen:

- Respiratoir: ademfrequentie moeder ↑ met 15%
- Cardiovasculair: totale bloedvolume ↑ met 50%
- Gastro-intestinaal: afname motiliteit en lediging maag tgv progesteron (vanaf 15e
week): Nooit nuchter
- Hematologie: toename stollingsfactoren
- Centrale zenuwstelsel: niveau van progesteron 10-20x verhoogd: sederend


3

, 2. Groeisnelheid

Groeisnelheid
- De grootste groeisnelheid bij de mens vindt plaats voor de geboorte en in het eerste
levensjaar

Gewicht Lengte

• 27 weken zwangerschap: 1 kg • Geboorte: 50 cm
• Geboorte (40 weken): 3,5 kg • 1 jaar: 76 cm
• 2 jaar: 88 cm


De groeisnelheid in een tabel gegoten en de groeisnelheid van de hersenen:




VAN BABY TOT EINDE PEUTER

Van baby tot einde peuter
- Peuter 1,5-4 j en Kleuter 4-6 j
- Zijn lengte verdubbelt
- Zijn gewicht vervijfvoudigt
- Zijn hersenen groeien gemiddeld met 1 gram/dag
- Behoefte vetstoffen > volwassenen. Grote energiebehoefte + kleine maag → vetten
35-40E%

3. Kritische perioden in de groei

De kritische perioden in de groei:
- In de vroege fase van groei van de verschillende organen bestaan kritische perioden
o Vroege fase van groei: vóór de geboorte en de eerste jaren erna
o Een remming van de groei in deze vroege periode heeft blijvende gevolgen
o Er treedt onvoldoende inhaalgroei op wanneer de groeiremming wordt
opgeheven
- Bij remming van de groei op latere leeftijd
o Treedt een betere inhaalgroei op
o Niet zeker of deze inhaalgroei dan volledig is, de duur van de groeiremming
speelt waarschijnlijk een belangrijke rol
- Bij ernstige ondervoeding op jonge leeftijd
o Groeiremming (‘stunting’)
o Deze kinderen zijn ook op volwassen leeftijd klein
o Blijvende achterstand in intellectuele ontwikkeling


4