Samenvatting ORGANISCHE CHEMIE (jaar 1, sem 1)

ORGANISCHE CHEMIE




HOOFDSTUK 1
ORBITAALTHEORIE

HOOFDSTUK 2
STEREOCHEMIE

HOOFDSTUK 3
ALKANEN EN HALOGEENALKANEN

HOOFDSTUK 4
ALCOHOLEN, THIOLEN, EHTERS EN AMINEN

HOOFDSTUK 5
ALKENEN EN ALKYNEN

HOOFDSTUK 6
ALDEHYDEN, KETONEN




1

,HOOFDSTUK 1 - ORBITAALTHEORIE
Organische chemie:
- Koolstofchemie
- De scheikunde van organische stoffen
- Geneeskunde en farmacie
- Kleding - voeding - landbouw
- F. Wöhler - scheikundige

Koolstof:
- Sterke stabiele binding
- “C” heeft 4 bindingspartners
- Lange ketenvorming - langste keten vormen
- Verscheidene vertakkingen

Belangrijke elementen voor het menselijke lichaam:

C = koolstof
H = waterstof
O = zuurstof
N = stikstof
S = zwavel
P = fosfor


Alkanen, alkenen, alkynen

Alkanen
- Methaan
- 4 verschillende bindingen
- Enkelvoudig
- Sigma-bindingen → σ-binding

Alkenen
- Etheen
- Tweevoudige binding
- Of dubbele binding


Alkynen
- Ethyn
- Drie dubbele binding




2

, Tabel van Mendeljev of PSE:
- Z = atoomnummer
- Aantal protonen in de kern
- Aantal elektronen in de elektronenmantel
- Atoommassa of atoomgewicht
- Elektronenschillen - K -L - M - N - O - P - Q - R - S - T - U - V - W - X - Y - Z
- Alle massa in de kern bestaande uit:
o Protonen (positief geladen)
o Neutronen (neutrale deeltjes);
- Rond de kern zweven negatief geladen deeltjes =elektronen)
- De elektronenschillen zijn bolvormige, concentrische schillen rond de kern.




Elektronen per schil:
14
- Eerste 10 elementen van het periodiek system zijn terug te vinden op de eerste 2 rijen
en vullen bijgevolg ook de binnenste 2 elektroneneschillen.
- Met respectievelijk
Elektronen per schil 1 tot 2 elektronenen in schil K; en 1 tot 8 elektronen in schil L.

Element symbool atoom- elektronenconfiguratie
nummer K, L, …
waterstof H 1 1
helium He 2 2
lithium Li 3 2,1
beryllium Be 4 2,2
boor B 5 2,3
koolstof C 6 2,4
stikstof N 7 2,5
zuurstof O 8 2,6
fluor F 9 2,7
neon Ne 10 2,8



Van schil tot orbitaal:
- Orbitaal = dat er een bepaald aantal trajecten is dat de elektron aflegd

Orbitaalopvulling:
- Een elektron zal eerst het orbitaal met de laagste energie vullen
- Een orbitaal bevat macimaal 2 elektronen met tegenovergestelde spin
- In gelijksoortige orbitalen van éénzelfde energieniveau hebben de elektronen bij
voorkeur dezelfde spin

3

, Orbitaalopvulling:
- Ongepaarde elektronen in orbitalen van buitenste schil = valentie-elektronen →
chemische binding
- Niet betrokken bij chemische binding = mantel-elektronen
- In de normale elektronenconfiguratie van koolstof zijn er slechts 2 ongepaarde
elektronen; net zoals bij zuurstof. Toch weten we dat koolstof 4 bindingsplaatsen heeft.
- De 2 extra bindingsplaatsen worden gecreëerd door het atoom naar een aangeslagen
toestand te brengen.
- Er worden zo veel mogelijk ongepaarde elektronen gevormd; en dit door promotie van
een elektron naar een hoger orbitaal.




Periodiek systeem der elementen:




Voorbeeldvraag:
Geef en bespreek (hybridisatietoestand, bindingen en bindingshoeken, ruimtelijke vorm) van
pent-2-een.
Bespreek de elektronenconfiguraties van C1 en van de H’s rechtstreeks hieraan gebonden.
Bespreek de elektronenconfiguratie van de C2-H- en C1-C2-bindingen.


4