R. Van Staveren (2013) – Patiëntgericht communiceren in de ggz
Hoofdstuk 5: Investeren in de relatie
Investeren in de relatie
- Doel: Een samenwerkingsrelatie opbouwen en onderhouden.
- Vaardigheden:
o Complimenteren: direct/indirect. Overdaad schaadt.
o Erkenning geven: valideren/bevestigen. Altijd inzetbaar!
Laat blijken dat je weet wie de cliënt is.
Laat de ingebrachte klacht even bestaan.
Wacht met erkenning geven tot het juiste moment.
Geef een gepaste gevoelsreflectie.
Laat het ontkrachtende: ‘Ja, maar…’ achterwege.
Geef erkenning voor de onderliggende behoeften.
Geruststelling (te weten en te begrijpen).
Erkenning (zich gekend en begrepen voelen).
Controle.
Veiligheid en steun.
o Positief formuleren: nieuwe, optimistische en hoopgevende beschrijving
van zijn problemen (positief labellen/heretiketteren). Bevestigen van zijn
zijns- en zienswijze. Overdaad schaadt.
Herformuleer van negatief naar positief.
Herformuleer van een negatieve naar een positieve
doelbeschrijving.
Herformuleer van eigenschap naar gedrag.
Herformuleer van onveranderlijk naar veranderlijk.
Herformuleer van ‘toen en daar’ naar ‘hier en nu’.
o Hoop wekken: Vraag de cliënt: ‘Waar hoopt u op?’ Toenemen van hopvolle
gedachten.
Tips:
- Het beste compliment is een oprecht, gemeend, specifiek en persoonlijk
compliment.
- Je kunt te veel complimenten geven en vaak te positief formuleren, maar nooit
teveel erkenning geven.
- Vermijd zoveel mogelijk het tussenvoegsel ‘maar’, tenzij je bewust onderuit wilt
halen wat je daaraan voorafgaand hebt gezegd.
- Een goed hulpverlener is ook een hoopverlener.
Hoofdstuk 11: Omgaan met heftige emoties
Omgaan met heftige emoties
- Doelen:
o De veiligheid waarborgen.
o Zorg mogelijk maken.
o Inzicht krijgen in de emoties van de patiënt en van jezelf.
o De patiënt inzicht geven in zijn beweegredenen.
- Vaardigheden:
o Herkennen van emoties, overdracht en tegenoverdracht.
Herkennen van de emoties van de patiënt.
Herkennen van de eigen emoties.
Herkennen van overdracht en tegenoverdracht: let op situaties
waarin de emoties niet of nauwelijks in overeenstemming zijn met
de werkelijkheid.
o Invoegen bij intens verdriet:
Begin met een gevoelsreflectie.