Volledige samenvatting basiszorgverlening

Basiszorgverlening 1VVJ



1. METHODISCH HANDELEN
Verpleegkundige interventies

Interventies= vaardigheden

WET VAN VERPLEEGKUNDIGE
A. Zelfstandige zorgen
B. Technische verpleegkundige handelingen
B1. Zonder voorschrift
B2. Met medische voorschrift (mondeling, schriftelijk)
C. Medische toevertrouwde handelingen

HANDELINGEN

- Het observeren, herkennen en vastleggen van de gezondheid status
o Psychisch
o Fysisch
o Sociaal vlak
- Omschrijven verpleegproblemen
- Bijdragen aan medische diagnose door arts en aan het uitvoeren van de
voorgeschreven behandeling
- Informeren en adviseren van patiënt en zijn familie
- Bijstaan, uitvoeren en helpen uitvoeren van handelingen, waardoor verpleegkundige
het behoud, de verbetering en het herstel van de gezondheid van gezonde en zieke
personen en groepen beoogt
- De handeling van palliatieve zorg verrichten
- Verlenen van stervensbegeleiding en begeleiding bij de verwerking van het
rouwproces

- De uitvoering van technische-verpleegkundige versterking met of zonder medische
voorschrift:
o Diagnosestelling door de arts
o Uitvoering van de voorgeschreven behandeling
o Nemen van maatregelen over preventieve geneeskunde
- Voorbeeld: zuurstof toediening, geneesmiddelen toediening, infuus plaatsen +
toezicht

- Onderzoeken (klinische biologie) van lichaamsvochten, urine, bloed door
eenvoudige technieken in aanwezigheid van de patiënt onder
verantwoordelijkheid van erkend

- Voorbereiding en toediening vaccins in aanwezigheid van arts

,Basiszorgverlening 1VVJ

VERLOOP VAN DE VERPLEEGTECHNISCHE HANDELINGEN

Voorbereiding van de zorg:
- Verpleegkunde/ Vroedvrouw
- Zorgverlener - Zorgvrager
- Materiaal
- Kamer

Uitvoering van de zorg:
 Basisprincipes
 Handig, nauwkeurig
 Tempo

Nazorg:
 Kamer
 Materiaal
 Verpleegkundige/ Vroedvrouw

VG-MZG

VG= verpleegkundige gegevens
MZG= minimale verpleegkundige gegevens

4 niveaus:
 6 domeinen
 23 klassen
 78 VG-MZG item

Keuzemogelijkheden: afhankelijk van het item


8 BASISPRINCIPES

Reden:
 Technieken worden voorzien van de nodige argumentatie vb. ‘WAAROM’
 Veel technieken hebben een korte levensduur
 Praktijk vraagt om aanpassingen volgens omstandigheden

Hygiëne en steriliteit

Waarom?
 Preventie van besmetting en kruisinfecties

Algemene regels voor preventie van besmetting
 Contact met besmettingsbron vermijden (direct en indirect)
 Vermijden dat kiemen zich verspreiden
- Besmet materiaal meteen wegbrengen

,Basiszorgverlening 1VVJ



Handelingen
 Handen wassen en ontsmetten na aanraking van een (potentiële)
besmettingsbron
 Handen wassen voor contact met niet-besmette patiënt
 Eerst contact met het niet-besmette, dan contact met de besmette
 Zuiver en bevuild materiaal staads gescheiden houden
 Materiaal dat (mogelijks) besmet is onmiddellijk verwijderen in gesloten zak
of eventueel ontsmetten

Veiligheid en preventie (=risico vermijden)

-Voor de zorgverlener en zorgvrager

Hoe?
 Patiëntidentificatie
 Effectieve communicatie tussen verschillende zorgverstrekkers
 Veilig gebruik van medicatie
 Voorkomen van zorg-gerelateerde infecties
 Voorkomen van valincidenten
 …
Beleving

Angst
 Voor het onbekende: geef info in begrijpelijke taal
 Angst en ongenoegen ten gevolge van de privacy: toon respect voor de
privacy
o Toelating vragen aan de patiënt
o Niet meer dan noodzakelijk binnendringen
o Door patiënt af te schermen (Gordijnen)
o Mogelijkheid laten aan patiënt om zorgen zelf uit te voeren
o Bij weigering van zorg kan je daarop ingaan (tenzij consequenties)
 Ongerust omtrent resultaten van onderzoeken, verloop van:Laat gevoelens
uiten, niet negeren
 Betekenis aan gebeurtenis kan helpen negatieve gevoelens te relativeren
(Vb. pijn bij bevalling)
 Onrust over de diagnose
 Wijze waarop VPK/VV optreedt kan gevoelens van patiënt sterk beïnvloeden

Zelfzorg en inspraak
- ‘Ziekte’ brengt patiënt in afhankelijke positie, moeten alles uit handen
geven
- Zoveel mogelijk impact op de zorg laten hebben
- Zelfzorg en inspraak zijn belangrijk bij planning, timing en uitvoering van
de zorg

,Basiszorgverlening 1VVJ

Comfort
• Houding
• Temperatuur
• Lawaai
• Sfeer
• Tempo
• Organisatie
• Handigheid

Ergonomie
= bestudeert de menselijke activiteiten in hun materiële omgeving, met focus op de
Aanpassing van het werk, werkomstandigheden, hulpmiddelen, … aan de
eigenschappen van de mens

Economie
• Zorg voor het welslagen van een onderzoek/ behandeling (kwaliteit van
zorg)
• Niet meer materiaal gebruiken dan nodig en waar mogelijk de
goedkoopste oplossing zoeken (kwantiteit)
• ‘Time is money’

Kritisch kijken naar gewoonten en alternatieven afwegen

Ecologie
• Wegwerpmateriaal is ingeburgerd
• Veel ‘hinderlijk’ afval (plastiek)
• Ecologische overwegingen moeten meespelen bij keuzes van VPK/VV
• Sorteren
• Correct behandelen van schadelijke producten
• Minder shampoo, handdoeken, …


Besluit
• Je werkwijze voortdurend in vraag stellen
• Prioriteiten bepalen
• Kiezen van alternatieven in de dagdagelijkse zorg

,Basiszorgverlening 1VVJ


2. METHODISCH HANDELEN
= het systematisch denken en handelen binnen het zorgproces, ook wel het ‘verpleegkundig
proces’ of ‘klinisch redeneren’ genoemd

= methode die erop gericht is om VPK/vv interventie te structureren, door het systematisch
ter discussie stellen van het eigen handelen (denkproces)

Methode= vaste wel overlegde manier van handelen om een bepaald doel te bereiken

• Probleemoplossend denkproces: via probleemdefiniëring en analyse, gevolg
door evaluatie van vooropgestelde doelen tot een oplossing van het probleem
komen
• Handelen volgens elementaire logica en meer doordachte manier van
handelen en loslaten van intuïtief handelen
• Vastgelegde methode: aan specifieke problemen zijn specifieke interventies
gekoppeld

Aanpak probleem door mensen?
• Trial and error
• Intuïtief (= direct weten)
• Traditie
• Systematisch en doelgericht

Wetenschappelijk benadering van een probleem
• = denken en doen
• Bewust te werk gaan
o Je weet wat je doet
o Je hebt er over nagedacht
• Doelgericht
o Je handelen wordt gericht naar het te bereiken doel
• Systematisch
o Je werkt volgens een bepaald systeem of plan
• Procesmatig en cyclisch
o Er zit een verloop, een ontwikkeling in

Belang van methodiek
Voor de zorgvrager:
o Kwaliteit van zorg neemt toe bij individuele benadering
 Gegevensverzameling van problemen, zorg sluit beter aan bij
individuele behoeften
 Patiënt denkt mee, heeft inspraak
 Aandacht voor somatische en niet-somatische aspecten, voor
totaalzorg
Voor de zorgverlener:
 Verantwoordelijkheid
 Professionaliteit
 Continuïteit van zorg

,Basiszorgverlening 1VVJ

 Multidisciplinair overleg
 Evaluatie

Fasen methodische handelen

1. Anamnese
o Wat?
 Continu verzamelen en ordenen van relevante gegevens
 In functie van de situatie van de zorgvrager
 Doorlopend proces= cyclisch proces!
 Bron?
o Patiënt zelf, omgeving
o Observatie somatisch en niet somatisch (lichamelijke
aandoeningen)
o Verpleegdossier (hier de verzamelde gegevens ook in noteren)
o Doel
 Identificeren van problemen
 Verantwoorde keuze maken tussen verschillende interventies
 Evalueren van verwachte, al dan niet bereikte resultaat

o Hulpmiddelen
 Opnamegesprek (anamnese)
 Gerichte interviews
 Niet-gerichte gesprekken
 Observatie
 Gegevens verstrekt door familie
 Gegevens verstrekt door collega’s

o Welke gegevens verzamelen?
 Identificatie
 Medische en verloskundige
 Gegevens over zelfzorg, somatische, psychische en sociale aspecten
 Wensen en verwachtingen
 Sterktes en zwaktes



• Gezondheidspatronen van Gordon
1. Gezondheidsbeleving en instandhouding
Wat de zorgvrager van zijn gezondheid en welbevinden vindt en hoe hij voor
zijn gezondheid zorgt
o Gezondheidstoestand?
o Gezondheid bevorderende activiteiten
o Omgaan met gezondheidsrisico’s
o Opvolgen van medische, verpleegkundige voorschriften
o Medewerking aan nazorg

, Basiszorgverlening 1VVJ

2. Voedings- en stofwisselingspatroon
Het patroon van vocht en voedselinname in verhouding tot de fysiologische
behoeften
o Inname van voedsel en vocht
o Eetpatronen, voorkeuren
o Voeding- en vitaminesupplementen
o Borstvoeding
o Voedingspatroon van zuigelingen
o Huiddefeten en genezingsproces
o Toestand van huid, haar, nagels, slijmvliezen en gebit,
lichaamstemperatuur, lengte en gewicht
3. Uitscheidingspatroon
Omvat de uitscheidingsfunctie van darmen, blaas en huid
o Onregelmatigheden
o Veranderingen
o Hulpmiddelen
4. Activiteitenpatroon
Omvat het geheel van lichaamsbeweging, activiteiten, ontspanning en
vrijetijdsbesteding
o ADL die energie kosten
 Soort, kwaliteit en kwantiteit van lichaamsbeweging,
activiteiten, ontspanning en vrijetijdsbesteding
 Belemmeringen
5. Slaap-rustpatroon
Het patroon van slapen, rusten en ontspannen verspreid over een etmaal (= dag)
o Kwaliteit
o Kwantiteit
o Hulpmiddelen
o Rituelen

6. Cognitie-en waarnemingspatroon
Het patroon van de zintuigelijke waarnemingen en de cognitieve functies
o Cognitieve functies
 Waarnemen
 Informatie verwerken
 Leren
 Denken
 Problemen oplossen
o Pijnpercetie en omgaan met pijn
o Taalvermogen, geheugen, oordeelsvermogen, en besluitvorming
o Zintuigen
7. Zelfbelevingspatroon
De wijze waarom de zorgvrager zichzelf beleeft en hoe hij over zichzelf denkt;
emotionele patronen
o Zelfbeeld, lichaamsbeeld
o Emoties
o Lichaamstaal