Wondzorg
1. de huid:
Epidermis:
Beschermlaag
Dermis:
Papillaire laag
Reticulaire laag
Hypodermis of Subcutaan weefsel:
Isolatie laag
2. definitie wonde:
= pathologische toestand
> Weefsel onderling van elkaar gescheiden of
vernietigd
Gescheiden: gesloten wonde bloedsuitstorting,
blaar,…
Vernietigd: open wonde, doorligwonde,…
Bv: Een blaar zelf is een gesloten wonde maar als je deze doorprikt dan is het een vernietigende
wonde.
= onderbreking van de normale structuur en functie van de huid
= weefselbeschadiging
Wonden kunnen in elk weefsel van het lichaam voorkomen. Maar meestal wordt de term
geassocieerd met een defect of beschadiging van de huid ten gevolge van een fysieke, mechanische
of thermische beschadiging.
= defect van de huid t.g.v. :
> Een beschadiging
> Aanwezigheid van een onderliggende stoornis --> diabetes = door slechtere bloedvaten heb
je een mindere bloedtoevoer en gaan veel dingen slechter verlopen
Mechanische beschadiging/wonde: Veroorzaakt door geweld van buitenaf bijvoorbeeld schaafwond,
snijwond, steekwond, beetwond, schotwond en scheurwond.
, - gesloten wonde
- onderling van elkaar
gescheiden
- Hematoon (bloeduitstorting)
- weefsel zijn vernietigd
- open wonde
- trauma
- aanwezigheid van een onderliggende
stoornis
- open wonde
- chronisch/vleesetende bacterie
3. wondgenezingsproces:
4 fasen:
> Ontstekingsfase (0 tot 6 d)
> Proliferatie of granulatiefase (3 tot 24d)
> Maturatiefase (tot 6 mnd)
> Littekenvorming
3.1 ontstekingsfase:
Acute ontstekingsreactie en opruiming van dood weefsel & bacteriën
Fase 1:
> Vasodilatatie (verwijding bloedvaten) met bloeding
> Capillaire druk daalt
> Vocht omhoog in omgevende weefsel
> Migratie RBL (rode bloedlichaampjes) & BP (bloedplaatjes) vanuit bloedbaan naar
wondgebied
> Er ontstaat een bloeding
Fase 2:
> Vasconstrictie bloedverlies beperken om het stelpen van de bloeding te verkrijgen
> Coagulatie: bloedplaatjes stoppen bloedverlies --> productie van fibrinogeen
> Afscheiding chemotactische stoffen waardoor andere cellen worden aangetrokken
,Fase 3 opruimfase:
> Dood weefsel + vreemde partikels en bacteriën, via fagocytose en digestie door macrofagen
en andere leukocyten,…
> Debris (restanten) resorberen via lymfe of als pus uit de wond gestoten
3.2 granulatiefase:
vorming van nieuw bindweefsel en nieuwe bloedvaten
> Productie van collageen en elastine door fibroblasten -->
wondbed vult zich op
> Vorming van nieuwe capillairen die indringen in het zich
nieuw vormend collageennetwerk = neovascularisatie nodig
voor aanvoer van bouwstoffen
> Rood korrelig aspect = granulatieweefsel
3.3 maturatiefase:
Bindweefselreorganisatie, Wondcontractie, Epithelialisatie
Bindweefselreorganisatie
Collageenvezels --> sterker --> weefsel versterkt
Wondcontractie
Fibroblasten --> myofibroblasten --> wondranden trekken samen
Op dat ogenblik begint ook de nieuwvorming van epitheel
Epithelialisatie
Vorming nieuwe epitheelcellen --> migreren over wondoppervlak --> waterdicht afsluiten
, 3.4 littekenvorming:
Diepere weefsellagen worden vervangen door bindweefsel of
littekenweefsel
> Zacht en zwak
> Na 1 maand: hard, rood, dik en sterk
> Later: zacht, wit en soepel
Dit proces brengt heel wat tijd in beslag --> kan maanden tot jaren
duren
4. types wondgenezing:
3 verschillende typen wondgenezing:
> Genezing per primam
> Genezing per secundam
> Regeneratieve wondgenezing in een oppervlakkige wond
4.1 genezing per priman:
Bv: een chirurgische wonde
> Zuivere wonde: geen necrose, contaminatie of vreemde
lichamen
> Gladde wondranden
> Geen belemmerende factoren
> De wond kan primair gesloten worden bv door middel van een hechting
> Er is nauwelijks contractie van de wond nodig
> Vlotte epitheliasatie
4.2 genezing per secundam:
> Necrotiserende wonde, gecontamineerd of geïnfecteerd + eventueel vreemde voorwerpen
> Vaker gescheurde wondranden
> Vaker geassocieerde aandoeningen
> Wondranden zijn vaak ook niet mooi
> Kan niet gemakkelijk gehecht worden
Bv: decubitus wonde
Nadelen:
> De genezing duurt langer
> Bacteriën en binnendringende mo
> Infectie
> Malnutritie
> Minder goede celdeling
> ….
1. de huid:
Epidermis:
Beschermlaag
Dermis:
Papillaire laag
Reticulaire laag
Hypodermis of Subcutaan weefsel:
Isolatie laag
2. definitie wonde:
= pathologische toestand
> Weefsel onderling van elkaar gescheiden of
vernietigd
Gescheiden: gesloten wonde bloedsuitstorting,
blaar,…
Vernietigd: open wonde, doorligwonde,…
Bv: Een blaar zelf is een gesloten wonde maar als je deze doorprikt dan is het een vernietigende
wonde.
= onderbreking van de normale structuur en functie van de huid
= weefselbeschadiging
Wonden kunnen in elk weefsel van het lichaam voorkomen. Maar meestal wordt de term
geassocieerd met een defect of beschadiging van de huid ten gevolge van een fysieke, mechanische
of thermische beschadiging.
= defect van de huid t.g.v. :
> Een beschadiging
> Aanwezigheid van een onderliggende stoornis --> diabetes = door slechtere bloedvaten heb
je een mindere bloedtoevoer en gaan veel dingen slechter verlopen
Mechanische beschadiging/wonde: Veroorzaakt door geweld van buitenaf bijvoorbeeld schaafwond,
snijwond, steekwond, beetwond, schotwond en scheurwond.
, - gesloten wonde
- onderling van elkaar
gescheiden
- Hematoon (bloeduitstorting)
- weefsel zijn vernietigd
- open wonde
- trauma
- aanwezigheid van een onderliggende
stoornis
- open wonde
- chronisch/vleesetende bacterie
3. wondgenezingsproces:
4 fasen:
> Ontstekingsfase (0 tot 6 d)
> Proliferatie of granulatiefase (3 tot 24d)
> Maturatiefase (tot 6 mnd)
> Littekenvorming
3.1 ontstekingsfase:
Acute ontstekingsreactie en opruiming van dood weefsel & bacteriën
Fase 1:
> Vasodilatatie (verwijding bloedvaten) met bloeding
> Capillaire druk daalt
> Vocht omhoog in omgevende weefsel
> Migratie RBL (rode bloedlichaampjes) & BP (bloedplaatjes) vanuit bloedbaan naar
wondgebied
> Er ontstaat een bloeding
Fase 2:
> Vasconstrictie bloedverlies beperken om het stelpen van de bloeding te verkrijgen
> Coagulatie: bloedplaatjes stoppen bloedverlies --> productie van fibrinogeen
> Afscheiding chemotactische stoffen waardoor andere cellen worden aangetrokken
,Fase 3 opruimfase:
> Dood weefsel + vreemde partikels en bacteriën, via fagocytose en digestie door macrofagen
en andere leukocyten,…
> Debris (restanten) resorberen via lymfe of als pus uit de wond gestoten
3.2 granulatiefase:
vorming van nieuw bindweefsel en nieuwe bloedvaten
> Productie van collageen en elastine door fibroblasten -->
wondbed vult zich op
> Vorming van nieuwe capillairen die indringen in het zich
nieuw vormend collageennetwerk = neovascularisatie nodig
voor aanvoer van bouwstoffen
> Rood korrelig aspect = granulatieweefsel
3.3 maturatiefase:
Bindweefselreorganisatie, Wondcontractie, Epithelialisatie
Bindweefselreorganisatie
Collageenvezels --> sterker --> weefsel versterkt
Wondcontractie
Fibroblasten --> myofibroblasten --> wondranden trekken samen
Op dat ogenblik begint ook de nieuwvorming van epitheel
Epithelialisatie
Vorming nieuwe epitheelcellen --> migreren over wondoppervlak --> waterdicht afsluiten
, 3.4 littekenvorming:
Diepere weefsellagen worden vervangen door bindweefsel of
littekenweefsel
> Zacht en zwak
> Na 1 maand: hard, rood, dik en sterk
> Later: zacht, wit en soepel
Dit proces brengt heel wat tijd in beslag --> kan maanden tot jaren
duren
4. types wondgenezing:
3 verschillende typen wondgenezing:
> Genezing per primam
> Genezing per secundam
> Regeneratieve wondgenezing in een oppervlakkige wond
4.1 genezing per priman:
Bv: een chirurgische wonde
> Zuivere wonde: geen necrose, contaminatie of vreemde
lichamen
> Gladde wondranden
> Geen belemmerende factoren
> De wond kan primair gesloten worden bv door middel van een hechting
> Er is nauwelijks contractie van de wond nodig
> Vlotte epitheliasatie
4.2 genezing per secundam:
> Necrotiserende wonde, gecontamineerd of geïnfecteerd + eventueel vreemde voorwerpen
> Vaker gescheurde wondranden
> Vaker geassocieerde aandoeningen
> Wondranden zijn vaak ook niet mooi
> Kan niet gemakkelijk gehecht worden
Bv: decubitus wonde
Nadelen:
> De genezing duurt langer
> Bacteriën en binnendringende mo
> Infectie
> Malnutritie
> Minder goede celdeling
> ….
