Samenvatting pedagogiek in het onderwijs
H1. Kleine historie zorgverbreding
Speciale klassen werden vroeger ‘’mallenschooltjes’’ of ‘’rioolklassen’’ genoemd.
Nadeel afzonderlijke klassen: voor kinderen met ernstige problemen bleek de stap terug
naar de gewone klas onmogelijk en de kinderen met problemen werden nadrukkelijk
geconfronteerd met hun tekortkomingen.
Hierdoor begon men meer en meer de voorkeur te geven aan het oprichten van zelfstandige
scholen voor kinderen met speciale onderwijsbehoeften.
20e eeuw: de basis van het buitengewoon speciaal onderwijs werd gelegd.
Pedagogische instituten (PI): voor kinderen met ernstige en gecompliceerde problemen
die langdurig worden geobserveerd om tot een verantwoorde definitieve schoolkeuze te
komen.
Waarom heroriëntering speciaal onderwijs?
- Plaatsing op het speciaal onderwijs zou een breuk teweegbrengen in de continuïteit
van de ontwikkeling van het kind.
- Boekte niet altijd het verwachte resultaat bij de doorverwezen leerlingen.
- Werkwijzen verschillenden niet erg met het basisonderwijs
- Verwijzing kon leiden tot een uitzonderingspositie en negatieve etikettering.
- Verwijzing haalde het kind uit zijn omgeving.
- Werd te duur.
Doel beleidsmaatregelingen: het terugdringen en indammen van verwijzingen naar het
speciaal onderwijs.
Het Eerste Advies: gericht om meer continuïteit in de ontwikkeling van de kinderen te
waarborgen door de kleuterscholen en lagere scholen beter op elkaar aan te laten sluiten.
Het Zesde Advies: er moest voorkomen worden dat grote aantallen leerlingen nog langer
vastliepen in het onderwijs als gevolg van stagnaties in hun ontwikkelings- leerproces. Het
aantal zittenblijvers en verwijzingen naar speciaal onderwijs moesten verdwenen worden.
Nadruk lag vooral op het verbeteren van het functioneren van de school als werkeenheid:
- Nieuwe vakken en methoden
- Kleuterschool moest integreren tot de basisschool
- Alle activiteiten vastleggen in een schoolwerkplan
- Teamvorming
Doel samenwerkingsprojecten speciaal- en basisonderwijs: de in het buitengewoon
onderwijs aanwezige deskundigheid inzetten bij het vergroten van de zorgbreedte van de
basisschool.
, Handelingsplannen kwamen op komst: hierin legde de leerkracht vast welke problemen
het kind had, welke ondersteuning daarvoor moest komen hoe dat gerealiseerd moest
worden. Reflectie is hierbij een belangrijk onderdeel.
Doel stimuleringsbeleid: het onderwijs laten aansluiten bij de kinderen uit de lager
sociaaleconomische milieus en dus de onderwijskansen van kinderen met achterstanden te
vergoten.
GOA: gemeentelijk onderwijs achterstandenbeleid. In 2002 kreeg het VVE-beleid hier ook in
plek in (voor- en vroegschoolse educatie).
Beleidsnota ‘’het moet ons een zorg zijn’’: aandacht op onderwijsvernieuwing binnen het
basisonderwijs. De school moet erna streven om kinderen met problemen binnen de eigen
school te houden.
- Accentverschuiving: van het terugdringen van verwijzingen richting het speciaal
onderwijs naar verhoging van de kwaliteit van het regulier onderwijs (zorgverbreding).
Zorgverbreding: de uitbreiding en versterking van maatregelingen en activiteiten, ten
behoeve van een zo intensief mogelijke zorg voor leerlingen, in het bijzonder voor hen die
specifieke pedagogisch- didactische behoeften tonen, opdat zij in een zekere hoeveelheid
tijd door de school te bepalen doelen en tussendoelen bereiken.
Er werd gesteld dat de zorgverbreding in eerste instantie zich moest beperken tot de
‘’elementaire culturele vaardigheden’’ zoals lezen en spelling. Dit omdat de leerlingen met
problemen op dit gebied anders al vrij snel de aansluiting zullen missen.
Leerlingenvolsystemen: hierin werden allerlei gegevens over het kind periodiek
opgenomen zoals toets uitslagen.
Weer samen naar school (WSNS): de zorg voor leerlingen met problemen evenwichtiger
verdelen over het regulier en het speciaal onderwijs. Het kind moet niet naar de zorg, maar
de zorg moet naar het kind.
Doelen:
- Samenwerkingsverbanden tussen speciaal en regulier onderwijs.
- Het aanstellen van interne begeleiders
- Het invoeren van een nieuwe bekostigingssysteem
Wet op primair onderwijs (WPO): het samenvoegen van het basisonderwijs en een deel
van het speciaal onderwijs tot een speciale school voor speciaal basisonderwijs (sbo). Men
probeert toe te weken naar een geïntegreerd primair onderwijs.
1 zorgroute: het komen tot 1 duidelijke zorgroute voor leerlingen met specifieke
pedagogische en didactische behoeften, waarbij men niet de problematiek van het kind als
uitgangspunt neemt, maar zijn zorgbehoefte.
Wet op expertisecentra (WEC): richtte zich op de ‘’zware’’ zorg en dus een nieuwe indeling
in de grote verscheidenheid aan overige scholen voor speciaal onderwijs.
H1. Kleine historie zorgverbreding
Speciale klassen werden vroeger ‘’mallenschooltjes’’ of ‘’rioolklassen’’ genoemd.
Nadeel afzonderlijke klassen: voor kinderen met ernstige problemen bleek de stap terug
naar de gewone klas onmogelijk en de kinderen met problemen werden nadrukkelijk
geconfronteerd met hun tekortkomingen.
Hierdoor begon men meer en meer de voorkeur te geven aan het oprichten van zelfstandige
scholen voor kinderen met speciale onderwijsbehoeften.
20e eeuw: de basis van het buitengewoon speciaal onderwijs werd gelegd.
Pedagogische instituten (PI): voor kinderen met ernstige en gecompliceerde problemen
die langdurig worden geobserveerd om tot een verantwoorde definitieve schoolkeuze te
komen.
Waarom heroriëntering speciaal onderwijs?
- Plaatsing op het speciaal onderwijs zou een breuk teweegbrengen in de continuïteit
van de ontwikkeling van het kind.
- Boekte niet altijd het verwachte resultaat bij de doorverwezen leerlingen.
- Werkwijzen verschillenden niet erg met het basisonderwijs
- Verwijzing kon leiden tot een uitzonderingspositie en negatieve etikettering.
- Verwijzing haalde het kind uit zijn omgeving.
- Werd te duur.
Doel beleidsmaatregelingen: het terugdringen en indammen van verwijzingen naar het
speciaal onderwijs.
Het Eerste Advies: gericht om meer continuïteit in de ontwikkeling van de kinderen te
waarborgen door de kleuterscholen en lagere scholen beter op elkaar aan te laten sluiten.
Het Zesde Advies: er moest voorkomen worden dat grote aantallen leerlingen nog langer
vastliepen in het onderwijs als gevolg van stagnaties in hun ontwikkelings- leerproces. Het
aantal zittenblijvers en verwijzingen naar speciaal onderwijs moesten verdwenen worden.
Nadruk lag vooral op het verbeteren van het functioneren van de school als werkeenheid:
- Nieuwe vakken en methoden
- Kleuterschool moest integreren tot de basisschool
- Alle activiteiten vastleggen in een schoolwerkplan
- Teamvorming
Doel samenwerkingsprojecten speciaal- en basisonderwijs: de in het buitengewoon
onderwijs aanwezige deskundigheid inzetten bij het vergroten van de zorgbreedte van de
basisschool.
, Handelingsplannen kwamen op komst: hierin legde de leerkracht vast welke problemen
het kind had, welke ondersteuning daarvoor moest komen hoe dat gerealiseerd moest
worden. Reflectie is hierbij een belangrijk onderdeel.
Doel stimuleringsbeleid: het onderwijs laten aansluiten bij de kinderen uit de lager
sociaaleconomische milieus en dus de onderwijskansen van kinderen met achterstanden te
vergoten.
GOA: gemeentelijk onderwijs achterstandenbeleid. In 2002 kreeg het VVE-beleid hier ook in
plek in (voor- en vroegschoolse educatie).
Beleidsnota ‘’het moet ons een zorg zijn’’: aandacht op onderwijsvernieuwing binnen het
basisonderwijs. De school moet erna streven om kinderen met problemen binnen de eigen
school te houden.
- Accentverschuiving: van het terugdringen van verwijzingen richting het speciaal
onderwijs naar verhoging van de kwaliteit van het regulier onderwijs (zorgverbreding).
Zorgverbreding: de uitbreiding en versterking van maatregelingen en activiteiten, ten
behoeve van een zo intensief mogelijke zorg voor leerlingen, in het bijzonder voor hen die
specifieke pedagogisch- didactische behoeften tonen, opdat zij in een zekere hoeveelheid
tijd door de school te bepalen doelen en tussendoelen bereiken.
Er werd gesteld dat de zorgverbreding in eerste instantie zich moest beperken tot de
‘’elementaire culturele vaardigheden’’ zoals lezen en spelling. Dit omdat de leerlingen met
problemen op dit gebied anders al vrij snel de aansluiting zullen missen.
Leerlingenvolsystemen: hierin werden allerlei gegevens over het kind periodiek
opgenomen zoals toets uitslagen.
Weer samen naar school (WSNS): de zorg voor leerlingen met problemen evenwichtiger
verdelen over het regulier en het speciaal onderwijs. Het kind moet niet naar de zorg, maar
de zorg moet naar het kind.
Doelen:
- Samenwerkingsverbanden tussen speciaal en regulier onderwijs.
- Het aanstellen van interne begeleiders
- Het invoeren van een nieuwe bekostigingssysteem
Wet op primair onderwijs (WPO): het samenvoegen van het basisonderwijs en een deel
van het speciaal onderwijs tot een speciale school voor speciaal basisonderwijs (sbo). Men
probeert toe te weken naar een geïntegreerd primair onderwijs.
1 zorgroute: het komen tot 1 duidelijke zorgroute voor leerlingen met specifieke
pedagogische en didactische behoeften, waarbij men niet de problematiek van het kind als
uitgangspunt neemt, maar zijn zorgbehoefte.
Wet op expertisecentra (WEC): richtte zich op de ‘’zware’’ zorg en dus een nieuwe indeling
in de grote verscheidenheid aan overige scholen voor speciaal onderwijs.
