VDI2: de wonde en de wondzorg
Functies van de huid
- Bescherming tegen koude, hitte en irradiatie. Ook tegen druk, stoten, frictie
- Bescherming tegen effecten van chemische substanties
- Beschermen tegen invasie van micro-organismen door volgende mechanismen:
o Langerhanscellen in opperhuid → waarschuwen andere immuuncellen bij
indringen van lichaamsvreemde stof. Ze kunnen ook fagocyteren (opeten).
capaciteit neemt af bij langdurige blootstelling UV
o Zure pH
- Bescherming tegen verlies van warmte en vocht (door talgproductie)
- Absorptie van actieve bestanddelen → van belang voor transdermale toepassing
van bepaalde geneesmiddelen
- Receptorfunctie voor druk, tast, pijn en temperatuur
- Thermoregulatie door beïnvloeding van huidcirculatie
Structuur huid
Opperhuid of epidermis
Is de beschermlaag en is heel dun. Deze bestaat uit 5 lagen en bevat geen
bloedvaten dus O2 en voeding komt uit de onderliggende dermis.
5 lagen van de epidermis
Stratum basale
Cellen (met celkern) hechten aan de onderliggende dermis aan. Maakt constant
nieuwe cellen aan en die komen gedurende 30 dagen naar boven en gaan die
afschilferen. Bevat de pigmentcellen
Stratum spinose
Grotere cellen (ook celkern) worden door celverbinding heel goed aan elkaar
gehouden
Stratum granulosen
Zijn platte cellen
Stratum lucidum
Bevinden zich op handen en voeten
Stratum corneum
Kun je er af halen door te scrubben = dode laag
Lederhuid of dermis
Papillaire laag
Bevat bindweefsel (opvulmiddel): dit is een netwerk van collageen (eiwit dat voor
elasticiteit en stevigheid zorgt en wordt minder aangemaakt hoe ouder je wordt) en
elastinevezels waarin fibrinoblasten (cellen die collageen aanmaken),
bloedcellen en macrofagen zitten.
Overgang epidermis: capillairen (haarvaten), zenuwen, lymfevaten (vervoert
afweerstoffen)
, VDI2: de wonde en de wondzorg
Reticulaire laag
Grotere densiteit (dichtheid), is een stevig netwerk collageenvezels
Doorsnede huid
Bevat bloedvaten, lymfevaten, zenuwen, zintuigcellen voor warmte, koude en
tast. Haarfollikels met talgklieren en zweetklieren (adnexen = 3 structuren
ervoor). Is een reservoir epidermale cellen waaruit epitheel kan groeien na
verwonding
Onderhuid of hypodermis
Vet: is een mechanische buffer, depot van warmte
Fascia: bindweefsel dat rust op onderliggende spieren, vet, bot of kraakbeen.
Geeft ondersteuning en bescherming aan de lichaamsdelen
Omschrijving wonde
Dit is een pathologische toestand (niet normaal). Er is een verschil tussen
gesloten en open en kan zich overal voordoen.
Etiologie:
o Acuut: iatrogeen (veroorzaakt door geneeskunde) vs niet-iatrogeen = 4
weken omdat huid zich dan hersteld
o Chronisch (2 maand): ulcus cruris, diabetesvoet, decubitus
o Oncologische wonde → ontstaan vaak door kankerbehandelingen
Fasen in de wondheling (!!!)
VD = vasodilatatie / VC = vasoconstrictie /
wondexsudaat = wondvochtverlies
Volledige uitleg p92-93
Types wondheling
Primaire wondheling
Wordt onmiddellijk gesloten en is een acute iatrogene
wonde. Treft weinig complicaties
Secundaire wondheling
Wonde gaat secundair opgroeien. Dit duurt vele langer
omdat bv decubitus met necrose: als het necrosedeel
weg is, is er eigenlijk een gat en dit moet geleidelijk aan
opgroeien van binnen naar buitenuit groeien
Tertiaire wondheling
Wonde die de act bewust open houden (vb bijtwonde
omdat deze heel veel kans heeft op infectie). Ze gaan de wonde heel goed
reinigen en dan pas hechten. Vertraagde primaire heling
Functies van de huid
- Bescherming tegen koude, hitte en irradiatie. Ook tegen druk, stoten, frictie
- Bescherming tegen effecten van chemische substanties
- Beschermen tegen invasie van micro-organismen door volgende mechanismen:
o Langerhanscellen in opperhuid → waarschuwen andere immuuncellen bij
indringen van lichaamsvreemde stof. Ze kunnen ook fagocyteren (opeten).
capaciteit neemt af bij langdurige blootstelling UV
o Zure pH
- Bescherming tegen verlies van warmte en vocht (door talgproductie)
- Absorptie van actieve bestanddelen → van belang voor transdermale toepassing
van bepaalde geneesmiddelen
- Receptorfunctie voor druk, tast, pijn en temperatuur
- Thermoregulatie door beïnvloeding van huidcirculatie
Structuur huid
Opperhuid of epidermis
Is de beschermlaag en is heel dun. Deze bestaat uit 5 lagen en bevat geen
bloedvaten dus O2 en voeding komt uit de onderliggende dermis.
5 lagen van de epidermis
Stratum basale
Cellen (met celkern) hechten aan de onderliggende dermis aan. Maakt constant
nieuwe cellen aan en die komen gedurende 30 dagen naar boven en gaan die
afschilferen. Bevat de pigmentcellen
Stratum spinose
Grotere cellen (ook celkern) worden door celverbinding heel goed aan elkaar
gehouden
Stratum granulosen
Zijn platte cellen
Stratum lucidum
Bevinden zich op handen en voeten
Stratum corneum
Kun je er af halen door te scrubben = dode laag
Lederhuid of dermis
Papillaire laag
Bevat bindweefsel (opvulmiddel): dit is een netwerk van collageen (eiwit dat voor
elasticiteit en stevigheid zorgt en wordt minder aangemaakt hoe ouder je wordt) en
elastinevezels waarin fibrinoblasten (cellen die collageen aanmaken),
bloedcellen en macrofagen zitten.
Overgang epidermis: capillairen (haarvaten), zenuwen, lymfevaten (vervoert
afweerstoffen)
, VDI2: de wonde en de wondzorg
Reticulaire laag
Grotere densiteit (dichtheid), is een stevig netwerk collageenvezels
Doorsnede huid
Bevat bloedvaten, lymfevaten, zenuwen, zintuigcellen voor warmte, koude en
tast. Haarfollikels met talgklieren en zweetklieren (adnexen = 3 structuren
ervoor). Is een reservoir epidermale cellen waaruit epitheel kan groeien na
verwonding
Onderhuid of hypodermis
Vet: is een mechanische buffer, depot van warmte
Fascia: bindweefsel dat rust op onderliggende spieren, vet, bot of kraakbeen.
Geeft ondersteuning en bescherming aan de lichaamsdelen
Omschrijving wonde
Dit is een pathologische toestand (niet normaal). Er is een verschil tussen
gesloten en open en kan zich overal voordoen.
Etiologie:
o Acuut: iatrogeen (veroorzaakt door geneeskunde) vs niet-iatrogeen = 4
weken omdat huid zich dan hersteld
o Chronisch (2 maand): ulcus cruris, diabetesvoet, decubitus
o Oncologische wonde → ontstaan vaak door kankerbehandelingen
Fasen in de wondheling (!!!)
VD = vasodilatatie / VC = vasoconstrictie /
wondexsudaat = wondvochtverlies
Volledige uitleg p92-93
Types wondheling
Primaire wondheling
Wordt onmiddellijk gesloten en is een acute iatrogene
wonde. Treft weinig complicaties
Secundaire wondheling
Wonde gaat secundair opgroeien. Dit duurt vele langer
omdat bv decubitus met necrose: als het necrosedeel
weg is, is er eigenlijk een gat en dit moet geleidelijk aan
opgroeien van binnen naar buitenuit groeien
Tertiaire wondheling
Wonde die de act bewust open houden (vb bijtwonde
omdat deze heel veel kans heeft op infectie). Ze gaan de wonde heel goed
reinigen en dan pas hechten. Vertraagde primaire heling
