VDI2: verpleegtechnische vaardigheden ter hoogte van de darm en
maag
Maagtubage
Anatomie
Maagsonde gaat via neus naar farynx, epiglottis, larynx en daarna in slokdarm
(oesofagus) (via slokdarmspier = cardia sfincter) en dan de maag. slikreflex en
braakneigingen
Maagtubage = sonde in maag via neus of mond voor diagnostische of therapeutische
doeleinden (onderzoek, maaginhoud draineren, vocht, voeding, medicatie toedienen)
Materiaal:
- PVC = kortdurend gebruik (10 dagen) → hard worden
- PUR = gebruik tot 6 weken/soepel
- Siliconen = comfortabel, soepel, langdurig gebruik
Diameter sonde: kleinst mogelijke, wel verstopping. Minstens 12Ch bij heveling. Salem
sump bij aspireren van maaginhoudt omdat deze een extra luchtkanaal heeft (12-20Ch)
en voor voeding is het 10Ch anders gaat het alarm af.
Contrastlijn (radio-opaque lijn) → positie controleren met röntgen
Centimeterverdeling of index (waterbestendige stift) → aantal ingebrachte cm
controleren
Aansluiting: conisch of luer lock → steviger en schieten minder rap los
Soorten sondes (p200-201)
Contra-indicaties
- In- en uitwendige vergroeiingen keelholte, slokdarm, maag of omliggende organen
- Tumoren keelholte, slokdarm, maag of omliggende organen
- Postoperatieve fase van slokdarm-, maag- of hoofd/halschirurgie
- Ernstige stollingsstoornissen
Potentiële complicaties
- Verkeerde route
- Neusbloeding
- Drukletsels
- Braken en hoesten
- Moeilijk inbrengen
- Infectie
- Loskomen en wegglijden
- maagvocht in trachea wanneer sonde niet afgesloten wordt bij verwijderen
Maagaspiratie
Maaginhoud verwijderen via sonde voor: voorkomen of opheffen maagdilatatie (maag
leeg maken en houden), bescherming inwendige hechtingen, spoedoperatie
Passief
zonder suctie (= heveling), er ontstaat spontane afvloei door zwaartekracht in
recipiënt lager dan maag
, VDI2: verpleegtechnische vaardigheden ter hoogte van de darm en
maag
Actief
met suctie en is onderbroken (met sonde van Lévin +spuit), gebeurt permanent of
continu en hiervoor gebruiken ze salem sump sonde + aspiratietoestel
Aandachtspunten
- Zie richtlijnen plaatsen MS
- Fixatie!
- Langer ter plaatse, NPO: aandacht mondslijmvlies en hygiëne van gebit
- Neus proper maken, evt. zalf
- Kleine slokjes water: droge pijnlijke keel
- Lumen sonde spoelen: 10-20 ml water + aanzuigen
- Pat. mag geen braakneigingen hebben
- Vochtverlies compenseren
- Rapportage debiet
- Stapsgewijs opheffen: afsluiten
- Verwijderen afh. van:
o Braakneigingen
o Warmtegevoel thv maag
o Uitzicht en hoeveelheid na het terug openmaken van sonde
Verschillende methoden → p214-216
Maagspoeling
Reinigen van de maag (bv met giftige stoffen), voor spoedoperatie, verwijderen giftige
stoffen (medicatie), inhoud van maag wijzigen of neutraliseren
Situatie
- Vroeger meer gedaan, nu: steeds minder
- Klinisch nut ipeca en maagspoeling nooit aangetoond
- Vroege hospitalisatie (< 1 uur)
- Op voorschrift
- Tegenindicaties
Sondevoeding
Tot 30-40% in zh. Onvoldoende of inadequate inname van vocht en voeding kan leiden
tot:
- Nefaste gevolgen
- Grotere vatbaarheid voor infectie, een vertraagde wondheling, verminderde
spiersterkte. Meerkost 400milj. Euro per jaar
2 mogelijkheden:
- Parenterale voeding (rechtstreeks in bloedbaan)
- Enterale voeding (via maagdarmkanaal)
Parenterale voeding
Indien maagdarmkanaal niet werkt door paralytische ileus of ernstige
resorptiestoornissen
Maagdarmkanaal moet rusten vanwege bv gastro-intestinale bloedingen. Indien
maag-darmkanaal functioneel is → enterale voeding aangewezen
maag
Maagtubage
Anatomie
Maagsonde gaat via neus naar farynx, epiglottis, larynx en daarna in slokdarm
(oesofagus) (via slokdarmspier = cardia sfincter) en dan de maag. slikreflex en
braakneigingen
Maagtubage = sonde in maag via neus of mond voor diagnostische of therapeutische
doeleinden (onderzoek, maaginhoud draineren, vocht, voeding, medicatie toedienen)
Materiaal:
- PVC = kortdurend gebruik (10 dagen) → hard worden
- PUR = gebruik tot 6 weken/soepel
- Siliconen = comfortabel, soepel, langdurig gebruik
Diameter sonde: kleinst mogelijke, wel verstopping. Minstens 12Ch bij heveling. Salem
sump bij aspireren van maaginhoudt omdat deze een extra luchtkanaal heeft (12-20Ch)
en voor voeding is het 10Ch anders gaat het alarm af.
Contrastlijn (radio-opaque lijn) → positie controleren met röntgen
Centimeterverdeling of index (waterbestendige stift) → aantal ingebrachte cm
controleren
Aansluiting: conisch of luer lock → steviger en schieten minder rap los
Soorten sondes (p200-201)
Contra-indicaties
- In- en uitwendige vergroeiingen keelholte, slokdarm, maag of omliggende organen
- Tumoren keelholte, slokdarm, maag of omliggende organen
- Postoperatieve fase van slokdarm-, maag- of hoofd/halschirurgie
- Ernstige stollingsstoornissen
Potentiële complicaties
- Verkeerde route
- Neusbloeding
- Drukletsels
- Braken en hoesten
- Moeilijk inbrengen
- Infectie
- Loskomen en wegglijden
- maagvocht in trachea wanneer sonde niet afgesloten wordt bij verwijderen
Maagaspiratie
Maaginhoud verwijderen via sonde voor: voorkomen of opheffen maagdilatatie (maag
leeg maken en houden), bescherming inwendige hechtingen, spoedoperatie
Passief
zonder suctie (= heveling), er ontstaat spontane afvloei door zwaartekracht in
recipiënt lager dan maag
, VDI2: verpleegtechnische vaardigheden ter hoogte van de darm en
maag
Actief
met suctie en is onderbroken (met sonde van Lévin +spuit), gebeurt permanent of
continu en hiervoor gebruiken ze salem sump sonde + aspiratietoestel
Aandachtspunten
- Zie richtlijnen plaatsen MS
- Fixatie!
- Langer ter plaatse, NPO: aandacht mondslijmvlies en hygiëne van gebit
- Neus proper maken, evt. zalf
- Kleine slokjes water: droge pijnlijke keel
- Lumen sonde spoelen: 10-20 ml water + aanzuigen
- Pat. mag geen braakneigingen hebben
- Vochtverlies compenseren
- Rapportage debiet
- Stapsgewijs opheffen: afsluiten
- Verwijderen afh. van:
o Braakneigingen
o Warmtegevoel thv maag
o Uitzicht en hoeveelheid na het terug openmaken van sonde
Verschillende methoden → p214-216
Maagspoeling
Reinigen van de maag (bv met giftige stoffen), voor spoedoperatie, verwijderen giftige
stoffen (medicatie), inhoud van maag wijzigen of neutraliseren
Situatie
- Vroeger meer gedaan, nu: steeds minder
- Klinisch nut ipeca en maagspoeling nooit aangetoond
- Vroege hospitalisatie (< 1 uur)
- Op voorschrift
- Tegenindicaties
Sondevoeding
Tot 30-40% in zh. Onvoldoende of inadequate inname van vocht en voeding kan leiden
tot:
- Nefaste gevolgen
- Grotere vatbaarheid voor infectie, een vertraagde wondheling, verminderde
spiersterkte. Meerkost 400milj. Euro per jaar
2 mogelijkheden:
- Parenterale voeding (rechtstreeks in bloedbaan)
- Enterale voeding (via maagdarmkanaal)
Parenterale voeding
Indien maagdarmkanaal niet werkt door paralytische ileus of ernstige
resorptiestoornissen
Maagdarmkanaal moet rusten vanwege bv gastro-intestinale bloedingen. Indien
maag-darmkanaal functioneel is → enterale voeding aangewezen
