Hoofdstuk 4; medicijngebruik. Verpleegtechnische handelingen.
Als verzorgende wordt van je verwacht dat je weet welke medicijnen de zorgvrager gebruikt,
oe ze heten en hoe ze worden toegediend.
Medicijnen.
In medicijnen zit een werkzame chemische stof. Veel ziektekostenverzekeringen vergoeden
vaak het goedkopere eigen merk van de apotheek met dezelfde werking locopreparaat.
Chemische naam
Generieke naam
Merknaam
Ze worden vaak ingedeeld naar het orgaansysteem waarop ze invloed hebben. Per
orgaansysteem zin ze dan weer ingedeeld naar hun effect of toepassing. Dit heet indicatie.
Ofwel de reden om een medicijn te geven. Bij elk medicijn worden ook situaties beschreven
die aanleiding kunnen geven om het medicijn niet te geven contra indicaties.
Werking van medicijnen.
De organen werken door allerlei chemische reacties. Als deze anders verlopen ontstaat een
ziekte. Met medicijnen wordt geprobeerd die reacties zo te beïnvloeden en dat de klachten
afnemen of verminderen. Ze kunnen elkaar ook tegenwerken.
Als door behandelingen die volgens de medische wetenschap geen effect kunnen hebben
toch verminderen of verdwijnen, dan spreekt men van placebo effect. Een placebo is een
middel dat er wel als geneesmiddel uitziet, maar geen werkzame stoffen bevat. Een soort
neppil dus.
Als iemand geestelijk of lichamelijk afhankelijk wordt van een medicijn, is er sprake van een
verslaving. Het lichaam heeft zich op de toevoer van het medicijn ingesteld. Wanneer die
stopt, is er een gebrek aan die toevoer van de verslavende stof en ontstaan er
ontwenningsverschijnselen. Een ander verschijnsel is gewenning. Iemand heeft dan meer
van het middel nodig om hetzelfde effect te ervaren.
Hoe kun je medicijnen verkrijgen?
- drogist en apotheek
- via een recept
- vrij verkrijgbare medicijnen
- medicijnen op recept in de thuissituatie
- medicijnen op recept in de instelling
Soorten medicijnen.
- Vloeibare vorm (drankjes, druppels, injectievloeistof, verstuivers)
- Vaste vorm (tabletten, capsules, zetpillen)
- Poedervorm en pleisters (zalf, crème, strooipoeders, pleisters)
- Met verlengende werking: ze vallen in de maag of de darm langzaam uiteen, daardoor komt
de werkzame stof langzaam vrij. Achter de naam staat vaak retard wat langzaam betekent.
Methodisch werken.
Als verzorgende probeer je de zorgvrager te motiveren en te stimuleren om zijn medicijnen
te nemen. Hier hoort ook het controleren of men hun medicijnen inneemt bij. Wanneer een
zorgvrager medicijnen weigert is dat de verantwoordelijkheid van de zorgvrager. Houd bij de
begeleiding van de zorgvrager rekening met de doelgroep en hun levensfasen.
, Na het toedienen van medicijnen moet je de zorgvrager altijd observeren. Let op eventuele
bijwerkingen. Afwijkende observaties kunnen ook het gevolg zijn van een fout, omdat de
regel van 5 niet gehanteerd is.
Zo nodig geef je de zorgvrager informatie en instructie over het medicijngebruik met
betrekking tot:
- waarom
- manier waarop
- hoeveelheid
- frequentie
Wet op de geneesmiddelen (WOG).
Bevat bepalingen die waarborgen dat alleen de industrieel bereide geneesmiddelen in de
handel worden gebracht. De wet geeft ook regels over de bevoegdheid van apothekers,
importeurs etc. met betrekking tot het bereiden van geneesmiddelen en/of afleveren van
geneesmiddelen.
Voor opiaten bestaat een aparte regeling. Zorgvragers die thuis verblijven krijgen uit
veiligheidsredenen maar een beperkte hoeveelheid. In instellingen worden opiaten in een
aparte kast bewaard.
Als je de zorg overneemt omdat de zorgvrager het niet meer zelf kan, let je op het volgende:
- afspraken met de arts over medicatie gebruik
- medicijnen bestellen/bij bestellen
- zorg dat medicatie op tijd wordt uitgedeeld
Voor het registreren van medicijnen heb je een medicijnkaart nodig. Hierop staat het
volgende:
- naam zorgverlener
- tijdstip
- naam en geboortedatum zorgvrager
- kamer
- geneesmiddel
- hoeveelheid en dosering
- paraaf
Medicijnen bewaren.
In principe is de zorgvrager zelf verantwoordelijk voor zijn medicatie. Zorg altijd voor een
veilige situatie en zorg voor een zogeheten gifwijzer zodat je weet wat je moet doen als je te
maken krijgt met een vergiftiging. Houd de houdbaarheidsdatum van het medicijn in de gaten
in de thuissituatie.
Aan een zorginstelling is meestal een apotheek verbonden die de medicatie verzorgt.
Medicijnen uitzetten.
Medicijnen klaarzetten voor de hele dag of week voor een zorgvrager.
Medicijnen toedienen.
Als je verantwoordelijk bent voor het toedienen van de medicijnen deel ze je op het juiste
tijdstip en op correcte wijze uit en controleer je de inname. Je moet daarvoor de
toedieningswijzen kennen en in welke vorm.
- Enterale (maag darm kanaal) via de mond (os) of de anus (rectaal)
- Parenterale via de huid, slijmvliezen, lichaamsholten, inhalatie en injectie
Als verzorgende wordt van je verwacht dat je weet welke medicijnen de zorgvrager gebruikt,
oe ze heten en hoe ze worden toegediend.
Medicijnen.
In medicijnen zit een werkzame chemische stof. Veel ziektekostenverzekeringen vergoeden
vaak het goedkopere eigen merk van de apotheek met dezelfde werking locopreparaat.
Chemische naam
Generieke naam
Merknaam
Ze worden vaak ingedeeld naar het orgaansysteem waarop ze invloed hebben. Per
orgaansysteem zin ze dan weer ingedeeld naar hun effect of toepassing. Dit heet indicatie.
Ofwel de reden om een medicijn te geven. Bij elk medicijn worden ook situaties beschreven
die aanleiding kunnen geven om het medicijn niet te geven contra indicaties.
Werking van medicijnen.
De organen werken door allerlei chemische reacties. Als deze anders verlopen ontstaat een
ziekte. Met medicijnen wordt geprobeerd die reacties zo te beïnvloeden en dat de klachten
afnemen of verminderen. Ze kunnen elkaar ook tegenwerken.
Als door behandelingen die volgens de medische wetenschap geen effect kunnen hebben
toch verminderen of verdwijnen, dan spreekt men van placebo effect. Een placebo is een
middel dat er wel als geneesmiddel uitziet, maar geen werkzame stoffen bevat. Een soort
neppil dus.
Als iemand geestelijk of lichamelijk afhankelijk wordt van een medicijn, is er sprake van een
verslaving. Het lichaam heeft zich op de toevoer van het medicijn ingesteld. Wanneer die
stopt, is er een gebrek aan die toevoer van de verslavende stof en ontstaan er
ontwenningsverschijnselen. Een ander verschijnsel is gewenning. Iemand heeft dan meer
van het middel nodig om hetzelfde effect te ervaren.
Hoe kun je medicijnen verkrijgen?
- drogist en apotheek
- via een recept
- vrij verkrijgbare medicijnen
- medicijnen op recept in de thuissituatie
- medicijnen op recept in de instelling
Soorten medicijnen.
- Vloeibare vorm (drankjes, druppels, injectievloeistof, verstuivers)
- Vaste vorm (tabletten, capsules, zetpillen)
- Poedervorm en pleisters (zalf, crème, strooipoeders, pleisters)
- Met verlengende werking: ze vallen in de maag of de darm langzaam uiteen, daardoor komt
de werkzame stof langzaam vrij. Achter de naam staat vaak retard wat langzaam betekent.
Methodisch werken.
Als verzorgende probeer je de zorgvrager te motiveren en te stimuleren om zijn medicijnen
te nemen. Hier hoort ook het controleren of men hun medicijnen inneemt bij. Wanneer een
zorgvrager medicijnen weigert is dat de verantwoordelijkheid van de zorgvrager. Houd bij de
begeleiding van de zorgvrager rekening met de doelgroep en hun levensfasen.
, Na het toedienen van medicijnen moet je de zorgvrager altijd observeren. Let op eventuele
bijwerkingen. Afwijkende observaties kunnen ook het gevolg zijn van een fout, omdat de
regel van 5 niet gehanteerd is.
Zo nodig geef je de zorgvrager informatie en instructie over het medicijngebruik met
betrekking tot:
- waarom
- manier waarop
- hoeveelheid
- frequentie
Wet op de geneesmiddelen (WOG).
Bevat bepalingen die waarborgen dat alleen de industrieel bereide geneesmiddelen in de
handel worden gebracht. De wet geeft ook regels over de bevoegdheid van apothekers,
importeurs etc. met betrekking tot het bereiden van geneesmiddelen en/of afleveren van
geneesmiddelen.
Voor opiaten bestaat een aparte regeling. Zorgvragers die thuis verblijven krijgen uit
veiligheidsredenen maar een beperkte hoeveelheid. In instellingen worden opiaten in een
aparte kast bewaard.
Als je de zorg overneemt omdat de zorgvrager het niet meer zelf kan, let je op het volgende:
- afspraken met de arts over medicatie gebruik
- medicijnen bestellen/bij bestellen
- zorg dat medicatie op tijd wordt uitgedeeld
Voor het registreren van medicijnen heb je een medicijnkaart nodig. Hierop staat het
volgende:
- naam zorgverlener
- tijdstip
- naam en geboortedatum zorgvrager
- kamer
- geneesmiddel
- hoeveelheid en dosering
- paraaf
Medicijnen bewaren.
In principe is de zorgvrager zelf verantwoordelijk voor zijn medicatie. Zorg altijd voor een
veilige situatie en zorg voor een zogeheten gifwijzer zodat je weet wat je moet doen als je te
maken krijgt met een vergiftiging. Houd de houdbaarheidsdatum van het medicijn in de gaten
in de thuissituatie.
Aan een zorginstelling is meestal een apotheek verbonden die de medicatie verzorgt.
Medicijnen uitzetten.
Medicijnen klaarzetten voor de hele dag of week voor een zorgvrager.
Medicijnen toedienen.
Als je verantwoordelijk bent voor het toedienen van de medicijnen deel ze je op het juiste
tijdstip en op correcte wijze uit en controleer je de inname. Je moet daarvoor de
toedieningswijzen kennen en in welke vorm.
- Enterale (maag darm kanaal) via de mond (os) of de anus (rectaal)
- Parenterale via de huid, slijmvliezen, lichaamsholten, inhalatie en injectie
