Samenvatting Persoonlijke zorg. Hoofdstuk 2. Helpen bij persoonlijke verzorging.

Helpen bij de persoonlijke verzorging

Wat houdt persoonlijke verzorging in?
Persoonlijke verzorging is alles wat je dagelijks doet om jezelf schoon en verzorgd
aan de buitenwereld te presenteren. Als mensen door een ziekte of handicap
zichzelf niet meer persoonlijk kunnen verzorgen, moeten ze zich laten helpen bij
iets heel eigens. Je kunt er als verzorgende veel aan doen om zorgvragers hierbij
te ondersteunen. Je houdt bijvoorbeeld rekening met de wensen, gewoonten en
gebruiken van de zorgvrager; je benadert hem respectvol. Als iemand zichzelf
niet meer kan verzorgen en door andere geholpen moet worden, brengt dat vaak
gevoelens van schaamte met zich mee. Als verzorgende toon je hier begrip voor
en probeer je zorgvragers zo veel mogelijk zelf te laten doen, met of zonder
hulpmiddelen.

Methodisch werken bij de persoonlijke verzorging
Jouw taken en acties sluiten precies aan bij de zelfzorgtekorten van de
zorgvrager. Je moet de zorgbehoefte inschatten. Dit doe je door het zorgplan te
lezen. Daarin staat wat de zorgvrager zelf nog kan en waarbij hij hulp nodig heeft.
In het zorgplan lees je ook wat de zorgvrager graag wil en wat hij gewend is.
Daarnaast coördineer en evalueer je de persoonlijke verzorging van de
zorgvrager. Als verzorgende ben je de spil in de zorg en stem je de persoonlijke
verzorging met de betrokkenen van de zorgvrager af. Je stemt hierdoor handelen
en situaties op elkaar af.

Beroepshouding
Je herkent schaamtegevoelens en je kunt ze bespreken, en je handelt steeds met
begrip voor de privacy van de zorgvrager. Ook pas je je tempo aan dat van de
zorgvrager aan en je hebt oog voor zijn culturele gewoonten.
Houdt altijd rekening met de gevoelens van de zorgvrager, ook als voor jou de
persoonlijke verzorging al heel gewoon is. Laat het geen automatisme worden.
Als de zorgvrager zich erg schaamt, praat daar dan over voordat je met de
verzorging begint en bespreek wat je kunt doen tijdens de handeling om het
schaamtegevoel te verminderen.
Een zorgvrager moet zo veel mogelijk zelf doen om zijn eigen waarde en
autonomie te houden.



Ondersteunen bij uit- en aankleden
Een zorgvrager helpen zichzelf uit- en aan te kleden hoort bij de persoonlijke
verzorging. Er kunnen verschillende redenen (motivatie, kennis of
vaardigheidstekort) zijn waarom iemand dit zelf niet kan. Er zijn allerlei
hulpmiddelen om de zelfredzaamheid te stimuleren en de ene kleding is
geschikter voor zorgvragers dan de andere. Steunkousen en korsetten zijn
specifieke attributen die je op de juiste manier bij de zorgvrager moet uit- en
aantrekken. Als verzorgende adviseer je zorgvragers soms hoe ze hun kleding
kunnen aanpassen aan hun handicap en daarnaast geef je soms advies over hoe
zorgvragers hun kleding kunnen aanpassen aan hun gezondheidstoestand.
 Uit en aankleden op bed of stoel
- Wenselijk om de zorgvrager uit- en aan te kleden als deze ook op bed
verzorgd
wordt
- Juiste volgorde
- Kennis nodig van tiltechnieken

,  Steunkousen aan en uittrekken
- Breng de kous over de voet aan
- Sla de kous eerste binnenstebuiten om tot aan het voetgedeelte
- Duw het voetgedeelte van de kous over de hulpkous over de voet, enkel
en hiel
- Trek de kous glad verder over het been tot het einde van de kous

- Rol de kous binnenstebuiten over het been af
- Trek het laatste gedeelte over de voet heen
- Hang of leg de kous klaar voor de volgende dag
 Een korset aantrekken met een sluiting van klitteband of haakjes
- Sluit het korset in fasen
- Werk van onder naar boven
- Trek in elke fase het korset strakker tot de zorgvrager aangeeft dat het én
comfortabel zit en goede ondersteuning geeft

- Houd steeds een vinger achter de stof met haakjes
- Sluit eerst het bovenste haakje
- Sluit vervolgens de haakjes van onder naar boven
- Ben je halverwege, maak dan het bovenste haakje los en sluit het korset
verder
van onder naar boven


Ondersteunen bij wassen of baden
 Was van schoon naar vuil
 Was van boven naar beneden
 Was van ver van je af naar jezelf toe
 Hulpmiddelen zoals beugels, handsteunen, antislipmatten, thermo
kraan etc.
 Op bed wassen (2 kommen water voor boven en onder lichaam)
 Aan de wastafel wassen
 Baden
 Douchen
 Geslachtsorganen wassen (lichaam bedekken tussendoor met een
handdoek)

Algemene observaties tijdens de persoonlijke verzorging
 Kijken hoe de zorgvrager er lichamelijk aan toe is
 Kijken hoe zijn sociale omstandigheden zijn
 Kijken hoe de zorgvrager zich voelt
 Tijdens het wassen is er tijd en ruimte om een gesprek aan te gaan met de
zorgvrager. Zo kun je vragen naar hoe hij zich voelt, naar zijn gezondheid,
ervaringen etc. Je kunt ook ingaan op de thuissituatie, dagindeling en
andere zaken die de zorgvrager bezighouden. Op die manier krijg je
zinvolle informatie die bruikbaar kan zijn in de zorg voor de zorgvrager en
in de relatie met hem.

Huid observeren tijdens de persoonlijke verzorging
Tijdens de lichamelijk verzorging kun je de huid goed observeren. De gezonde
huid is droog, soepel, elastisch en gaaf. Veranderingen van kleur van de huid
kunnen wijzen op een ziekte of aandoening.