Ondernemingsrecht HC
Week 1: eenmanszaak & personenvennootschappen
Kennisclip 1.1
Onderneming en rechtsvorm
De rechtsvorm is de jas waarin men een onderneming kan gieten. In een onderneming zelf worden
de bedrijfsactiviteiten uitgeoefend. Bijvoorbeeld: stel je wil een adviesbureau wil beginnen. Dan is
het de bedoeling dat je advieswerkzaamheden gaat uitvoeren voor cliënten van het bureau. Dat
zijn dan je bedrijfswerkzaamheden.
De vorm waarin je deze onderneming gaat drijven kan verschillen. Je kan kiezen voor een vof of een
bv. Als je in je eentje wil beginnen, kun je ook kiezen voor een eenmanszaak. Het is zelfs mogelijk om
te kiezen voor een stichting.
We gaan het hebben over de verschillende rechtsvormen en welke onderneming je hierin kunt
uitvoeren.
Rechtsvormen:
- Eenmanszaak: de eenvoudigste ondernemingsvorm in Nederland.
Personenvennootschappen: hebben als basis een overeenkomst. Ook wel
samenwerkingsovereenkomst of vennootschapsovereenkomst genoemd.
- Maatschap: wordt gebruikt voor de uitoefening van een beroep. Bijvoorbeeld een arts,
advocaat of notaris. Het is geregeld in boek 7a BW onder titel bijzondere overeenkomsten
- Vennootschap onder firma: wordt gebruikt voor de uitoefening van een bedrijf. Dat is
eigenlijk een bijzondere variant van de maatschap. Dat is geregeld in het Wetboek van
Koophandel. Daarnaast gelden ook de regels van de VOF voor de CV.
- Commanditaire vennootschap: is een soort VOF maar dan met een geldschietende vennoot,
ook wel commandiet genoemd.
Rechtspersonen: terug te vinden in boek 2 BW.
- Bv
- Nv
- Stichting
- Vereniging/coöperatie
Handelsregister
Handelsregisterwet (Hrw)
De basis van het handelsregister wordt gevormd door de handelsregisterwet. Het doel van het
handelsregister is vooral het bevorderen van de rechtszekerheid in het economisch verkeer.
Daarnaast is het er ook voor verstrekking van algemene gegevens over ondernemingen. Iedere
onderneming in Nederland is verplicht om zich in te schrijven in het handelsregister. Dat is verplicht
op grond van artikel 5 Hrw. Een uitzondering hiervoor is de informele vereniging. Daarvoor is
inschrijving niet verplicht, maar wordt wel aangeraden. Naast de algemene regel voor alle
ondernemingen uit artikel 5 Hrw, staat er ook specifiek voor rechtspersonen in artikel 6 Hrw dat alle
rechtspersonen zich verplicht dienen in te schrijven. Met uitzondering van de informele vereniging.
Omdat de meeste rechtspersonen ook een onderneming in zich hebben zegt artikel 7 Hrw dat 1
inschrijving voldoende is. Wie is er dan vervolgens verplicht om de onderneming in te schrijven? Dat
is degene aan wie de onderneming toebehoort. Wie is dat dan? Dat is de ondernemer in een
eenmanszaak, of de vennoten bij een VOF, of de maten bij een maatschap. Bij rechtspersonen zijn
, dat de bestuurders, die zijn dan verplicht tot inschrijving, zie artikel 18 Hrw. Wat nou als een
rechtspersoon niet is ingeschreven of niet volledig of onjuist is ingeschreven. Dan is een derde
bijvoorbeeld iemand waarmee je handelt. Niet in staat om alle gegevens van de onderneming te
kennen. Bij een onjuiste of onvolledige inschrijving wordt die derde door de wet beschermt op grond
van artikel 25 Hrw. Die derde, bijvoorbeeld een leverancier van onderneming, die mag ervan uit gaan
dat wat in het handelsregister staat, dat dat juist is. Ook al is die informatie in het handelsregister
onjuist, dan kan de derde niks verweten worden, want hij had het niet kunnen weten uit het
handelsregister. Moet dan ook niet zijn dat hij het al op een andere manier al wist.
Inschrijfverplichting, artikel 5 en 6 Hrw
- Ondernemingen
- Rechtspersonen
Derdenbescherming, artikel 25 lid 1 en 3 Hrw
- Bij het ontbreken of onjuiste/onvolledige inschrijving
Ondernemingsraad (OR)
Dat is een orgaan dat zorgt voor medezeggenschap van medewerkers. Ook wel een inspraakorgaan.
Op grond van artikel 2 WOR moet een ondernemingsraad worden ingesteld indien de onderneming
tenminste 50 werknemers heeft. Of dit nou een eenmanszaak is of een groot NV maakt niet uit. De
regel geldt voor iedere onderneming. In de WOR vindt je terug welke werknemers meetellen voor die
50. Bijvoorbeeld een uitzendkracht die 1 jaar werkt binnen een onderneming, telt niet mee. Dus er
zitten bepaalde regels aan. Hoe wordt zo een ondernemingsraad ingesteld? Een ondernemingsraad
bestaat uit leden en dat zijn werknemers van de onderneming. En die worden dan ook gekozen door
de andere werknemers, artikel 6 WOR. Het zou dan ook best vreemd zijn als de ondernemer of
bestuurder zelf leden voor de ondernemingsraad zou kiezen. Want de ondernemingsraad heeft ook
een controlerende functie. In de regel treedt de ondernemingsraad om de 3 jaar af en alle leden zijn
direct herkiesbaar, artikel 12 WOR. Belangrijk om te weten is dat de ondernemingsraad vier rechten
heeft, artikel 23 WOR. Die 4 rechten gaan steeds iets verder
Wet op de Ondernemingsraden (WOR)
Verplichte instelling OR,
- Bij 50 werknemers of meer
Rechten van de OR, artikel 23 WOR e.v.
- Recht op informatie: hierbij moet je denken aan tenminste twee keer per jaar de algemene
gegevens zoals werkzaamheden van de onderneming, die mag je ontvangen van de
ondernemer en ook de resultaten van de onderneming moet hij mededelen. Verder moet hij
volgens lid 6 ook de verwachtingen van de toekomst mededelen.
- Recht van overleg: dan zit je echt aan tafel, echt een stapje verder. Vind je terug in artikel 23
WOR.
- Adviesrecht: het adviesrecht gaat nog een stapje verder en staat in artikel 25 WOR. De
ondernemingsraad heeft het recht dat in het geval dat er een besluit wordt genomen, als het
gaat om grote wijzigingen in de structuur van de onderneming, dat er advies gevraagd moet
worden aan de ondernemingsraad. Die ondernemer/bestuurder die kan dat advies van de
ondernemingsraad naast zich neerleggen. Dat is geen bindend advies. Hij is wel verplicht om
het advies in te winnen. Wat kan de ondernemingsraad vervolgens doen als het advies naast
zich neer wordt gelegd en het besluit wordt genomen door de ondernemer? Dan kan op
grond van artikel 26 WOR beroep worden ingesteld door de ondernemingsraad bij de
ondernemingskamer, een rechtbank voor ondernemingen. Dat verzoek voor een beroep om
Week 1: eenmanszaak & personenvennootschappen
Kennisclip 1.1
Onderneming en rechtsvorm
De rechtsvorm is de jas waarin men een onderneming kan gieten. In een onderneming zelf worden
de bedrijfsactiviteiten uitgeoefend. Bijvoorbeeld: stel je wil een adviesbureau wil beginnen. Dan is
het de bedoeling dat je advieswerkzaamheden gaat uitvoeren voor cliënten van het bureau. Dat
zijn dan je bedrijfswerkzaamheden.
De vorm waarin je deze onderneming gaat drijven kan verschillen. Je kan kiezen voor een vof of een
bv. Als je in je eentje wil beginnen, kun je ook kiezen voor een eenmanszaak. Het is zelfs mogelijk om
te kiezen voor een stichting.
We gaan het hebben over de verschillende rechtsvormen en welke onderneming je hierin kunt
uitvoeren.
Rechtsvormen:
- Eenmanszaak: de eenvoudigste ondernemingsvorm in Nederland.
Personenvennootschappen: hebben als basis een overeenkomst. Ook wel
samenwerkingsovereenkomst of vennootschapsovereenkomst genoemd.
- Maatschap: wordt gebruikt voor de uitoefening van een beroep. Bijvoorbeeld een arts,
advocaat of notaris. Het is geregeld in boek 7a BW onder titel bijzondere overeenkomsten
- Vennootschap onder firma: wordt gebruikt voor de uitoefening van een bedrijf. Dat is
eigenlijk een bijzondere variant van de maatschap. Dat is geregeld in het Wetboek van
Koophandel. Daarnaast gelden ook de regels van de VOF voor de CV.
- Commanditaire vennootschap: is een soort VOF maar dan met een geldschietende vennoot,
ook wel commandiet genoemd.
Rechtspersonen: terug te vinden in boek 2 BW.
- Bv
- Nv
- Stichting
- Vereniging/coöperatie
Handelsregister
Handelsregisterwet (Hrw)
De basis van het handelsregister wordt gevormd door de handelsregisterwet. Het doel van het
handelsregister is vooral het bevorderen van de rechtszekerheid in het economisch verkeer.
Daarnaast is het er ook voor verstrekking van algemene gegevens over ondernemingen. Iedere
onderneming in Nederland is verplicht om zich in te schrijven in het handelsregister. Dat is verplicht
op grond van artikel 5 Hrw. Een uitzondering hiervoor is de informele vereniging. Daarvoor is
inschrijving niet verplicht, maar wordt wel aangeraden. Naast de algemene regel voor alle
ondernemingen uit artikel 5 Hrw, staat er ook specifiek voor rechtspersonen in artikel 6 Hrw dat alle
rechtspersonen zich verplicht dienen in te schrijven. Met uitzondering van de informele vereniging.
Omdat de meeste rechtspersonen ook een onderneming in zich hebben zegt artikel 7 Hrw dat 1
inschrijving voldoende is. Wie is er dan vervolgens verplicht om de onderneming in te schrijven? Dat
is degene aan wie de onderneming toebehoort. Wie is dat dan? Dat is de ondernemer in een
eenmanszaak, of de vennoten bij een VOF, of de maten bij een maatschap. Bij rechtspersonen zijn
, dat de bestuurders, die zijn dan verplicht tot inschrijving, zie artikel 18 Hrw. Wat nou als een
rechtspersoon niet is ingeschreven of niet volledig of onjuist is ingeschreven. Dan is een derde
bijvoorbeeld iemand waarmee je handelt. Niet in staat om alle gegevens van de onderneming te
kennen. Bij een onjuiste of onvolledige inschrijving wordt die derde door de wet beschermt op grond
van artikel 25 Hrw. Die derde, bijvoorbeeld een leverancier van onderneming, die mag ervan uit gaan
dat wat in het handelsregister staat, dat dat juist is. Ook al is die informatie in het handelsregister
onjuist, dan kan de derde niks verweten worden, want hij had het niet kunnen weten uit het
handelsregister. Moet dan ook niet zijn dat hij het al op een andere manier al wist.
Inschrijfverplichting, artikel 5 en 6 Hrw
- Ondernemingen
- Rechtspersonen
Derdenbescherming, artikel 25 lid 1 en 3 Hrw
- Bij het ontbreken of onjuiste/onvolledige inschrijving
Ondernemingsraad (OR)
Dat is een orgaan dat zorgt voor medezeggenschap van medewerkers. Ook wel een inspraakorgaan.
Op grond van artikel 2 WOR moet een ondernemingsraad worden ingesteld indien de onderneming
tenminste 50 werknemers heeft. Of dit nou een eenmanszaak is of een groot NV maakt niet uit. De
regel geldt voor iedere onderneming. In de WOR vindt je terug welke werknemers meetellen voor die
50. Bijvoorbeeld een uitzendkracht die 1 jaar werkt binnen een onderneming, telt niet mee. Dus er
zitten bepaalde regels aan. Hoe wordt zo een ondernemingsraad ingesteld? Een ondernemingsraad
bestaat uit leden en dat zijn werknemers van de onderneming. En die worden dan ook gekozen door
de andere werknemers, artikel 6 WOR. Het zou dan ook best vreemd zijn als de ondernemer of
bestuurder zelf leden voor de ondernemingsraad zou kiezen. Want de ondernemingsraad heeft ook
een controlerende functie. In de regel treedt de ondernemingsraad om de 3 jaar af en alle leden zijn
direct herkiesbaar, artikel 12 WOR. Belangrijk om te weten is dat de ondernemingsraad vier rechten
heeft, artikel 23 WOR. Die 4 rechten gaan steeds iets verder
Wet op de Ondernemingsraden (WOR)
Verplichte instelling OR,
- Bij 50 werknemers of meer
Rechten van de OR, artikel 23 WOR e.v.
- Recht op informatie: hierbij moet je denken aan tenminste twee keer per jaar de algemene
gegevens zoals werkzaamheden van de onderneming, die mag je ontvangen van de
ondernemer en ook de resultaten van de onderneming moet hij mededelen. Verder moet hij
volgens lid 6 ook de verwachtingen van de toekomst mededelen.
- Recht van overleg: dan zit je echt aan tafel, echt een stapje verder. Vind je terug in artikel 23
WOR.
- Adviesrecht: het adviesrecht gaat nog een stapje verder en staat in artikel 25 WOR. De
ondernemingsraad heeft het recht dat in het geval dat er een besluit wordt genomen, als het
gaat om grote wijzigingen in de structuur van de onderneming, dat er advies gevraagd moet
worden aan de ondernemingsraad. Die ondernemer/bestuurder die kan dat advies van de
ondernemingsraad naast zich neerleggen. Dat is geen bindend advies. Hij is wel verplicht om
het advies in te winnen. Wat kan de ondernemingsraad vervolgens doen als het advies naast
zich neer wordt gelegd en het besluit wordt genomen door de ondernemer? Dan kan op
grond van artikel 26 WOR beroep worden ingesteld door de ondernemingsraad bij de
ondernemingskamer, een rechtbank voor ondernemingen. Dat verzoek voor een beroep om
