Welzijn en gezondheidspreventie
1. Gezondheid, gezondheidsindicatoren en volksgezondheid
Visie op gezondheid !!
1) Medische ( monocausale ) visie
- Afwezigheid van ziekte en lichaamsgebrek
- Verklaring: 1 oorzaak = 1 ziekte ( dit is verouderd )
- Nu: multifactoriële oorzaken + sluipende ( onduidelijke ) overgang van gezond naar
ziekte
2) Biologische visie
- Iemand is gezond = onder wisselende externe omstandigheden zijn interne milieu
constant te houden → homeostase
3) Psychologische visie
- Iemand is gezond als hij zijn zelf gestelde doelen in het leven kan behalen en in zijn
geestelijke behoeften kan voorzien
- Persoonlijke individueel benadering van gezondheid → observeren en praten met de
patiënt
4) Sociale visie
- Iemand is gezond als hij zijn sociale rollen in de maatschappij kan vervullen
- Maatschappelijk functioneren centraal
5) Humane, visie
- Toestand van volledige fysische, sociaal en mentaal welbevinden
- Verbinding van biologische, psychologische en sociale visie
6) Salutgene visie
- Op zoek naar de oorsprong van gezondheid, aanwezigheid van beschermende factoren
van gezondheidzorg
7) Dynamische visie
- Mens als holistische eenheid gezond wanner hij in balans is zowel zichzelf als zin externe
milieu
- Rekening houden met veranderende gezondheidzorg
- Niet zijn gezondheidsprobleem staat centraal maar het vermogen zich aan te passen een
veranderede omstandigheden, psychische, sociale en fysieke factoren
o Evenwicht tussen draaglast en draagkracht
- Positieve gezondheid
o Detenties
o Zorgontvanger
brengt ze zelf
in kaart
1
, Meerwaarde om de visie van de zorgverlener en zorgontvanger te leren kennen?
- Elke interactie wordt bepaald door de bril waardoor we zelf kijken persoonlijke visie
- Als zorgverlener: vanuit de patiënt denken, referentiekader
- Hoe iemand kijkt naar gezondheid invloed op leefstijlkeuzes invloed
op objectieve, meetbare gezondheidsstatus van het individu
- Steven naar gezonde fysieke en sociale omgeving voor iedereen en voor
iedereen dezelfde kansen om de eigen gezondheid positief te beïnvloeden
= vertrekpunt van gezondheidsvoorlichting!
Classificatiesysteem WHO
- ICD = international Classification of Diseases
o Informatie over de gezondheid, ziekte en sterfte
o Het definiëren en rapporteren van ziekte en aandoeningen
- ICF = international Classification of Functioning Disability and Health
= Systeem dat informatie betreffende het functioneren van mensen en de problemen
die mensen bij dat functioneren ondervinden, te organiseren en te registeren op
basis van coderingsstelsel
o Begrippenkader om gezondheidstoestand van mensen en hun functionele
beperkingen te definiëren en te meten
o Gegevens verzamelen en vergelijking op nationaal en internationaal niveau
o ICF-schema
Gezondheidsindicatoren en volksgezondheid
= objectieve en meetbare grootheden van gezondheid en ziekte
- Geven aan welke gezondheidsproblemen veelvuldig
voorkomen
- Geven ook aan welke gezondheidsproblemen lei-
den tot een hoge sterfte
- Laten zien hoe ‘gezond’ de bevolking is
Epidemiologie
= welke ziekte en aandoening onder de bevolking voorkomen en anderzijds welen verschijnselen
hiermee samen
- Etiologische factoren
o Bepalend voor het ontstaan van een gezondheidsprobleem en gaan de zeikte
vooraf (bv. Erfelijke aanleg voor hoge bloeddruk)
- Prognostische factoren
o Maken dat een al aanwezig gezondheidsprobleem erger wordt of stopt, de
factoren hebben een invloed op het verloop van de aandoening (bv. Rookgedrag
bij zorgontvangers met COPD)
- Diagnostische factoren
o Maken duidelijk of er sprake is van een bepaald gezondheidsprobleem. Het is
mogelijk om een ziekte op te sporen aan de hand van deze factoren (bv.
Aanwezigheid van afwijkende lichaamscellen in de baarmoederhals, kan wijzen op
kanker.)
2
, Algemene gezondheid
- Levensverachting
o Life expectancy = het gemiddeld aantal verwachte levensjaren vanaf de
geboorte
o Wat is de huidige gemiddelde levensverwachting?
▪ Vrouwen: 83,7 jaar
▪ Mannen 79,2 haar
o De levensverwachting op een bepaalde leeftijd = het gemiddelde aantal jaren
o dat een persoon van die leeftijd nog zal leve
o Gezonde levensverwachting = het aantal jaren dat men mag verwachten te leven
in goede gezondheid
- Ervaren gezondheid
o subjectieve gezondheid of gezondheidsbeleving of self-perceived health
o Geeft kwaliteit van leven in brede zin weer
o = het functioneren van mensen op het fysieke, psychische en sociale gebied en
de subjectieve evaluatie daarvan. → beleving van gezondheid centraal
- QALY = quality-adjusted life years
o het aantal jaren levensverlenging X de kwaliteit van leven gedurende de
levensverlenging → 1 QALY = 1 jaar gezond leven
o Het resultaat is een cijfer tussen
▪ 0 (minst goede kwaliteit van levensverlenging)
▪ 1 (optimale kwaliteit van levensverlening)
o Met de QALY wordt een waarde toegekend aan de te verwachten resterende
levensduur en de kwaliteit van leven van een persoon
Optreden van aandoening !!
- Prevalentie
= het totale aantal personen of bestande ziektegevallen op een bepaald moment in
bepaalde periode
o Hoeveel mensen eraan lijden?
- Incidentie
= het aantal nieuwe optredende ziektegevallen of personen met een bepaalde ziekte in
een bepaalde tijdsperiode
- Mortaliteit
= geen het percentage personen weer dat sterft aan een bepaalde aandoening
gedurende een bepaalde tijdsperiode
- Morbiditeit
= het percentage mensen met een gezondheidsprobleem binnen een populatie
- Multimorbiditeit
= voorkomen van twee of meer chronische aandoeningen bij dezelfde persoon → in
België zijn meer dan 60% van de 65-plussers
3
1. Gezondheid, gezondheidsindicatoren en volksgezondheid
Visie op gezondheid !!
1) Medische ( monocausale ) visie
- Afwezigheid van ziekte en lichaamsgebrek
- Verklaring: 1 oorzaak = 1 ziekte ( dit is verouderd )
- Nu: multifactoriële oorzaken + sluipende ( onduidelijke ) overgang van gezond naar
ziekte
2) Biologische visie
- Iemand is gezond = onder wisselende externe omstandigheden zijn interne milieu
constant te houden → homeostase
3) Psychologische visie
- Iemand is gezond als hij zijn zelf gestelde doelen in het leven kan behalen en in zijn
geestelijke behoeften kan voorzien
- Persoonlijke individueel benadering van gezondheid → observeren en praten met de
patiënt
4) Sociale visie
- Iemand is gezond als hij zijn sociale rollen in de maatschappij kan vervullen
- Maatschappelijk functioneren centraal
5) Humane, visie
- Toestand van volledige fysische, sociaal en mentaal welbevinden
- Verbinding van biologische, psychologische en sociale visie
6) Salutgene visie
- Op zoek naar de oorsprong van gezondheid, aanwezigheid van beschermende factoren
van gezondheidzorg
7) Dynamische visie
- Mens als holistische eenheid gezond wanner hij in balans is zowel zichzelf als zin externe
milieu
- Rekening houden met veranderende gezondheidzorg
- Niet zijn gezondheidsprobleem staat centraal maar het vermogen zich aan te passen een
veranderede omstandigheden, psychische, sociale en fysieke factoren
o Evenwicht tussen draaglast en draagkracht
- Positieve gezondheid
o Detenties
o Zorgontvanger
brengt ze zelf
in kaart
1
, Meerwaarde om de visie van de zorgverlener en zorgontvanger te leren kennen?
- Elke interactie wordt bepaald door de bril waardoor we zelf kijken persoonlijke visie
- Als zorgverlener: vanuit de patiënt denken, referentiekader
- Hoe iemand kijkt naar gezondheid invloed op leefstijlkeuzes invloed
op objectieve, meetbare gezondheidsstatus van het individu
- Steven naar gezonde fysieke en sociale omgeving voor iedereen en voor
iedereen dezelfde kansen om de eigen gezondheid positief te beïnvloeden
= vertrekpunt van gezondheidsvoorlichting!
Classificatiesysteem WHO
- ICD = international Classification of Diseases
o Informatie over de gezondheid, ziekte en sterfte
o Het definiëren en rapporteren van ziekte en aandoeningen
- ICF = international Classification of Functioning Disability and Health
= Systeem dat informatie betreffende het functioneren van mensen en de problemen
die mensen bij dat functioneren ondervinden, te organiseren en te registeren op
basis van coderingsstelsel
o Begrippenkader om gezondheidstoestand van mensen en hun functionele
beperkingen te definiëren en te meten
o Gegevens verzamelen en vergelijking op nationaal en internationaal niveau
o ICF-schema
Gezondheidsindicatoren en volksgezondheid
= objectieve en meetbare grootheden van gezondheid en ziekte
- Geven aan welke gezondheidsproblemen veelvuldig
voorkomen
- Geven ook aan welke gezondheidsproblemen lei-
den tot een hoge sterfte
- Laten zien hoe ‘gezond’ de bevolking is
Epidemiologie
= welke ziekte en aandoening onder de bevolking voorkomen en anderzijds welen verschijnselen
hiermee samen
- Etiologische factoren
o Bepalend voor het ontstaan van een gezondheidsprobleem en gaan de zeikte
vooraf (bv. Erfelijke aanleg voor hoge bloeddruk)
- Prognostische factoren
o Maken dat een al aanwezig gezondheidsprobleem erger wordt of stopt, de
factoren hebben een invloed op het verloop van de aandoening (bv. Rookgedrag
bij zorgontvangers met COPD)
- Diagnostische factoren
o Maken duidelijk of er sprake is van een bepaald gezondheidsprobleem. Het is
mogelijk om een ziekte op te sporen aan de hand van deze factoren (bv.
Aanwezigheid van afwijkende lichaamscellen in de baarmoederhals, kan wijzen op
kanker.)
2
, Algemene gezondheid
- Levensverachting
o Life expectancy = het gemiddeld aantal verwachte levensjaren vanaf de
geboorte
o Wat is de huidige gemiddelde levensverwachting?
▪ Vrouwen: 83,7 jaar
▪ Mannen 79,2 haar
o De levensverwachting op een bepaalde leeftijd = het gemiddelde aantal jaren
o dat een persoon van die leeftijd nog zal leve
o Gezonde levensverwachting = het aantal jaren dat men mag verwachten te leven
in goede gezondheid
- Ervaren gezondheid
o subjectieve gezondheid of gezondheidsbeleving of self-perceived health
o Geeft kwaliteit van leven in brede zin weer
o = het functioneren van mensen op het fysieke, psychische en sociale gebied en
de subjectieve evaluatie daarvan. → beleving van gezondheid centraal
- QALY = quality-adjusted life years
o het aantal jaren levensverlenging X de kwaliteit van leven gedurende de
levensverlenging → 1 QALY = 1 jaar gezond leven
o Het resultaat is een cijfer tussen
▪ 0 (minst goede kwaliteit van levensverlenging)
▪ 1 (optimale kwaliteit van levensverlening)
o Met de QALY wordt een waarde toegekend aan de te verwachten resterende
levensduur en de kwaliteit van leven van een persoon
Optreden van aandoening !!
- Prevalentie
= het totale aantal personen of bestande ziektegevallen op een bepaald moment in
bepaalde periode
o Hoeveel mensen eraan lijden?
- Incidentie
= het aantal nieuwe optredende ziektegevallen of personen met een bepaalde ziekte in
een bepaalde tijdsperiode
- Mortaliteit
= geen het percentage personen weer dat sterft aan een bepaalde aandoening
gedurende een bepaalde tijdsperiode
- Morbiditeit
= het percentage mensen met een gezondheidsprobleem binnen een populatie
- Multimorbiditeit
= voorkomen van twee of meer chronische aandoeningen bij dezelfde persoon → in
België zijn meer dan 60% van de 65-plussers
3
