DE KLEUTER (3 – 6 JAAR)
INLEIDING
Speel gewijs doet de kleuter ervaringen op die als voorbereiding dienen op
de lagere schoolperiode.
Vanaf de schooltijd zal het kind moeten presteren.
BIOLOGISCHE ONTWIKKELING
LICHAMELIJKE VERANDERING
o Babylichaam verdwijnt definitief.
o Betere motorische beheersing -> verdere ontwikkeling van bepaalde
hersengebieden.
o Individuele verschillen per kind worden groter.
o 6 jaar: gemiddeld 120 cm, 20kg en heeft al 95% van het ‘volwassene’
hersenvolume.
o Verdere rijping van hersengebieden, sneller geleiding in de zenuwen en
een betere informatie-ontwikkeling.
MOTORISCHE ONTWIKKELING
o Verfijnde motorische coördinatie ontwikkelt door betere
hersenontwikkeling.
o Beter evenwicht van het lichaam: omdat het zwaartepunt niet meer bij het
grootte babyhoofdje ligt.
o Grove motoriek ontwikkelt: stappen, lopen en heeft zich zelf meer onder
controle.
o Soepelere beweging door verbeterd evenwicht: kind leert gooien en
vangen van een bak.
o Kleuter leert geleidelijk aan fietsen. Complexe coördinatie tussen twee
benen die verschillende bewegingen maken en de handen die moeten
sturen. -> driewieler, fiets met zei wieltjes, …
o Fijne motoriek is in sterke ontwikkeling.
o Toegenomen zelfstandigheid -> eten met vork, moeilijkere kleding aan
doen.
o Motorische mogelijkheden: kleuren, knippen, blokken, puzzels, …
o Oog-handcoördinatie word verder ontwikkelt.
o Kind leert vlotter schrijven + ontwikkeld een voorkeurshand.
, PSYCHOLOGISCHE ONTWIKKELING
ALGEMEEN
o Kleuter bereid zich op cognitief vlak voor op school.
o Leert beter onthouden.
o Gaat op zoek naar aangepaste denk strategieën.
o Verdere ontwikkeling van de hersenen en de sociale omgeving werken
stimulerend en zorgen ervoor dat het kind de vaardigheden eigen maakt.
DE COGNITIEVE ONTWIKKELINGSTHEORIE VAN PIAGET
De overgangsperiode -> Pre operationele fase bestaat uit twee fases:
Tot 4 jaar: pre conceptueel denken.
Vanaf 4 jaar: intuïtief denken.
EINDE PRE CONCEPTUEEL DENKEN
o Enkel parallel ordenen.
-> Verschil tussen: paard – koe en appel - peer
o Nog niet in staat om begrippen onder te brengen in hiërarchische
structuren zoals:
-> Honden, katten en vogels = dieren
o Veel verwijzing naar concrete dingen uit de omgeving.
-> Over discrimineren: symbolen of verwijzingen te beperkt gebruiken
-> Over generaliseren: symbolen of verwijzingen te algemeen gebruiken,
waardoor de betekenis te veel gegeneraliseerd wordt bv. alles dat met 4
wielen rijd is een auto (= assimileren)
INTUÏTIEF DENKEN
o Denken ongeveer in concepten
o Zien steeds beter het verschil tussen de gelijkenissen en verschillen
binnen één concept. -> auto, trein
o Overkoepelende concepten zijn moeilijk. -> dieren, bestek, ..
o Nog niet in staat om de begrippen hiërarchisch te structureren. Het blijven
categorieën naast elkaar. Bv. 6 tulpen en 2 rozen -> zijn er meer tulpen of
meer bloemen? = te moeilijk.
o Spontaan oordelen op basis van wat ze zien, ze kunnen het antwoord niet
motiveren, -> ‘het is gewoon zo’
INLEIDING
Speel gewijs doet de kleuter ervaringen op die als voorbereiding dienen op
de lagere schoolperiode.
Vanaf de schooltijd zal het kind moeten presteren.
BIOLOGISCHE ONTWIKKELING
LICHAMELIJKE VERANDERING
o Babylichaam verdwijnt definitief.
o Betere motorische beheersing -> verdere ontwikkeling van bepaalde
hersengebieden.
o Individuele verschillen per kind worden groter.
o 6 jaar: gemiddeld 120 cm, 20kg en heeft al 95% van het ‘volwassene’
hersenvolume.
o Verdere rijping van hersengebieden, sneller geleiding in de zenuwen en
een betere informatie-ontwikkeling.
MOTORISCHE ONTWIKKELING
o Verfijnde motorische coördinatie ontwikkelt door betere
hersenontwikkeling.
o Beter evenwicht van het lichaam: omdat het zwaartepunt niet meer bij het
grootte babyhoofdje ligt.
o Grove motoriek ontwikkelt: stappen, lopen en heeft zich zelf meer onder
controle.
o Soepelere beweging door verbeterd evenwicht: kind leert gooien en
vangen van een bak.
o Kleuter leert geleidelijk aan fietsen. Complexe coördinatie tussen twee
benen die verschillende bewegingen maken en de handen die moeten
sturen. -> driewieler, fiets met zei wieltjes, …
o Fijne motoriek is in sterke ontwikkeling.
o Toegenomen zelfstandigheid -> eten met vork, moeilijkere kleding aan
doen.
o Motorische mogelijkheden: kleuren, knippen, blokken, puzzels, …
o Oog-handcoördinatie word verder ontwikkelt.
o Kind leert vlotter schrijven + ontwikkeld een voorkeurshand.
, PSYCHOLOGISCHE ONTWIKKELING
ALGEMEEN
o Kleuter bereid zich op cognitief vlak voor op school.
o Leert beter onthouden.
o Gaat op zoek naar aangepaste denk strategieën.
o Verdere ontwikkeling van de hersenen en de sociale omgeving werken
stimulerend en zorgen ervoor dat het kind de vaardigheden eigen maakt.
DE COGNITIEVE ONTWIKKELINGSTHEORIE VAN PIAGET
De overgangsperiode -> Pre operationele fase bestaat uit twee fases:
Tot 4 jaar: pre conceptueel denken.
Vanaf 4 jaar: intuïtief denken.
EINDE PRE CONCEPTUEEL DENKEN
o Enkel parallel ordenen.
-> Verschil tussen: paard – koe en appel - peer
o Nog niet in staat om begrippen onder te brengen in hiërarchische
structuren zoals:
-> Honden, katten en vogels = dieren
o Veel verwijzing naar concrete dingen uit de omgeving.
-> Over discrimineren: symbolen of verwijzingen te beperkt gebruiken
-> Over generaliseren: symbolen of verwijzingen te algemeen gebruiken,
waardoor de betekenis te veel gegeneraliseerd wordt bv. alles dat met 4
wielen rijd is een auto (= assimileren)
INTUÏTIEF DENKEN
o Denken ongeveer in concepten
o Zien steeds beter het verschil tussen de gelijkenissen en verschillen
binnen één concept. -> auto, trein
o Overkoepelende concepten zijn moeilijk. -> dieren, bestek, ..
o Nog niet in staat om de begrippen hiërarchisch te structureren. Het blijven
categorieën naast elkaar. Bv. 6 tulpen en 2 rozen -> zijn er meer tulpen of
meer bloemen? = te moeilijk.
o Spontaan oordelen op basis van wat ze zien, ze kunnen het antwoord niet
motiveren, -> ‘het is gewoon zo’
