Sociaal werk eerste semester (7 lessen)
Inhoudstabel:
LES 1: STERK SOCIAAL WERK
1. Wat is sociaal werk
2. Definities sociaal werk
2.1 Historische evoluties
2.2 Huidige definities in detail
3. Functies en houding van sociaal werk
4. Naar sterk sociaal werk
5. Uitdagingen
LES 2: SOCIAAL WERK & MENSENRECHTEN
1. Mensenrechtenberoep
2. Menenrechten in detail
3. Een handelings -en referentiekader in sociaal werk
4. Mensenrechten onder druk
5. Discussies in mensenrechten perspectief
6. Lessons learned
LES 3: WELVAARSTAAT EN SOCIAAL WERK
1. Kader: waarom deze focus?
2. Wat verstaan we onder de welvaartstaat: definitie
3. Hoe werkt de welvaartstaat?
4. Het begrijp solidariteit: koud & warm
5. De welvaarstaat in coronatijd: het mattheüseffect
6. Uitdagingen voor de welvaartstaat
7. Lessons learned
LES 3: SOCIAAL WERK & BELEID
1. Wat is beleid?
2. Hoe komt beleid tot stand?
3. Link tussen beleid en politiek
4. Toepassingen in concrete praktijk
4.1 sociaal beleid
4.2 cultuurbeleid
4.3 jeugdbeleid
4.4 tewerkstellingesbeleid
5. Meerwaarde creeëren ?
6. What’s in it for me?
7. Lessons learned
1
,LES 4: HET MIDDENVELD
1. Wat is het middenveld?
2. Waarom is het midenveld van belang?
3. Middenveld in evolutie en vandaag
4. Middenveld onder druk?
5. Sociale bewegingen als onderdeel van het middenveld
6. Lessons learned
LES 5: DE GESCHIEDENIS
1. Waarom een geschiedenis?
2. Ontstaansgeschiedenis sociaal werk
3. Wortels van het sociaal werk
3.1 Een vrouwenberoep
3.2 2 stromingen
3.3 Evoluties in ontwikkeling
4. Groeiende professionalisering
4.1 Casus sectoren als voorbeeld
5. Professionalisering via opleiding
6. Oefeningen en discussie
LES 6: SOCIAAL WERK VANDAAG
1. Sociaal werk in cijfers
2. Rollen van de sociaal werker
3. Doel van de sociaal werker
4. Aanpak van de sociaal werker
4.1 3 visies op sociaal werk methoden
4.2 Methodisch handelen
4.3 Interventies van sociaal werk
5. Beroepsethiek
6. Lessons learned
2
,Sociaal werk – les 1
(17 oktober dag van verzet tegen armoede)
à steen: armoede nog steeds wereld niet uit
Sociaal werk
= boom met vele takken, takken staan voor afstudeerrichtingen stam voor
gemeenschappelijke vakken
Kenmerken:
• Nooit foutloos parcour – caritatief
= medelijden voor medemens
• Particulier = individu – graag anderen willen helpen
à schiet in actie vanuit een een gevoel van ik het het goed
& wil dat mijn medemns het ook goed heeft
MAAR: van bovenaf, ik ben beter
• Welvaartstaat grote rol
• Discussies over afbakeningen
àAndere beroepen doen hetzelfde als sociaal werker
DUS: beroepen komen samen in het middenveld
WANT: verschillen tss beroepen & opleidingen minder benadrukt
• Burgerinitiatieven
= burgers vinden mekaar, gaten in vullen, oplossing zoeken voor probleem
DUS: burger schiet in actie
à vinden elkaar & vullen gaten op die sociaal werkers niet opvullen/ waar overheid
niet tussen komt
Bv: klimaatmars
• Beroepsvereniging (wel of niet?)
à discussies voor vereniging aan te schaffen
à professionals uit sluiten
à pro: niet gebasseerd op diploma
DUS: bestaat momenteel niet
• Niet waardenvrij
ð We moeten ons verhouden tot wat er in de SL gebeurt (veranderd) & daarin moeten
sociaal werkers in bewegen & werken
ð Context & veranderende samenleving
3
, Verscheidenheid
• Naam sociaal werker in het werveld wordt niet veel gebruikt
à eerder wanneer iemand zich voorsteld, gebruikt hij/ zij begeleider
• Doelgroepen = belanghebbenden = mensen = burgers/ groepen
à klinkt negatief: alsof ze alleen hulp nodig hebben
DUS: belanghebbenden = positief
Bv: etnisch culturele minderheden, werklozen, mensen in kansarmoede, …
• Sectoren of organisaties
Bv: OCMW, jeugdheulp, volwassenonderwijs, vakbond
Spanningsvelden
Individueel Collectief
Autonoom Financieel afhankelijk
Betaald Vrijwillig
Emancipatie Controle
Bv: drugsverslaagde bv: buurt
ð Vertrekpunt = heel verschillig
à problemen, levensdomeinen, kansen en mogelijkheden
o Autonoom: Gemakkelijk mening/ kritiek uiten
o Financieel afhankelijk: moeten volgen, taken uitvoeren
o Krijgt financiële middelen
o Subsidies: Hoe kritisch? à afh aan mening
à afweging maken
à hoeveel rek zit op deze maatregel
DUS: financieel afhankelijk = afweging ‘hoe kritisch kan ik zijn’
ð Eigen professie?
o Positie vrijwilligers
Bv: tuinman, poetsvrouw
MAAR: doen dit graag, bieden hun geen pensioen
o Welk werk wordt gewaardeerd in maatschappij?
o Open en verbindende professionalisering als antwoord
o Emancipatie: mensen sterker maken of controle houden
à vertrekken mogelijkheden: wat kan ik? Hoe versterken?
à minder kijken naar het negatief
MAAR: hoe controleren?
DOOR: justitiemensen controleren vrij mensen
ð Sociaal werk = open & verbindende professionalisering
4
Inhoudstabel:
LES 1: STERK SOCIAAL WERK
1. Wat is sociaal werk
2. Definities sociaal werk
2.1 Historische evoluties
2.2 Huidige definities in detail
3. Functies en houding van sociaal werk
4. Naar sterk sociaal werk
5. Uitdagingen
LES 2: SOCIAAL WERK & MENSENRECHTEN
1. Mensenrechtenberoep
2. Menenrechten in detail
3. Een handelings -en referentiekader in sociaal werk
4. Mensenrechten onder druk
5. Discussies in mensenrechten perspectief
6. Lessons learned
LES 3: WELVAARSTAAT EN SOCIAAL WERK
1. Kader: waarom deze focus?
2. Wat verstaan we onder de welvaartstaat: definitie
3. Hoe werkt de welvaartstaat?
4. Het begrijp solidariteit: koud & warm
5. De welvaarstaat in coronatijd: het mattheüseffect
6. Uitdagingen voor de welvaartstaat
7. Lessons learned
LES 3: SOCIAAL WERK & BELEID
1. Wat is beleid?
2. Hoe komt beleid tot stand?
3. Link tussen beleid en politiek
4. Toepassingen in concrete praktijk
4.1 sociaal beleid
4.2 cultuurbeleid
4.3 jeugdbeleid
4.4 tewerkstellingesbeleid
5. Meerwaarde creeëren ?
6. What’s in it for me?
7. Lessons learned
1
,LES 4: HET MIDDENVELD
1. Wat is het middenveld?
2. Waarom is het midenveld van belang?
3. Middenveld in evolutie en vandaag
4. Middenveld onder druk?
5. Sociale bewegingen als onderdeel van het middenveld
6. Lessons learned
LES 5: DE GESCHIEDENIS
1. Waarom een geschiedenis?
2. Ontstaansgeschiedenis sociaal werk
3. Wortels van het sociaal werk
3.1 Een vrouwenberoep
3.2 2 stromingen
3.3 Evoluties in ontwikkeling
4. Groeiende professionalisering
4.1 Casus sectoren als voorbeeld
5. Professionalisering via opleiding
6. Oefeningen en discussie
LES 6: SOCIAAL WERK VANDAAG
1. Sociaal werk in cijfers
2. Rollen van de sociaal werker
3. Doel van de sociaal werker
4. Aanpak van de sociaal werker
4.1 3 visies op sociaal werk methoden
4.2 Methodisch handelen
4.3 Interventies van sociaal werk
5. Beroepsethiek
6. Lessons learned
2
,Sociaal werk – les 1
(17 oktober dag van verzet tegen armoede)
à steen: armoede nog steeds wereld niet uit
Sociaal werk
= boom met vele takken, takken staan voor afstudeerrichtingen stam voor
gemeenschappelijke vakken
Kenmerken:
• Nooit foutloos parcour – caritatief
= medelijden voor medemens
• Particulier = individu – graag anderen willen helpen
à schiet in actie vanuit een een gevoel van ik het het goed
& wil dat mijn medemns het ook goed heeft
MAAR: van bovenaf, ik ben beter
• Welvaartstaat grote rol
• Discussies over afbakeningen
àAndere beroepen doen hetzelfde als sociaal werker
DUS: beroepen komen samen in het middenveld
WANT: verschillen tss beroepen & opleidingen minder benadrukt
• Burgerinitiatieven
= burgers vinden mekaar, gaten in vullen, oplossing zoeken voor probleem
DUS: burger schiet in actie
à vinden elkaar & vullen gaten op die sociaal werkers niet opvullen/ waar overheid
niet tussen komt
Bv: klimaatmars
• Beroepsvereniging (wel of niet?)
à discussies voor vereniging aan te schaffen
à professionals uit sluiten
à pro: niet gebasseerd op diploma
DUS: bestaat momenteel niet
• Niet waardenvrij
ð We moeten ons verhouden tot wat er in de SL gebeurt (veranderd) & daarin moeten
sociaal werkers in bewegen & werken
ð Context & veranderende samenleving
3
, Verscheidenheid
• Naam sociaal werker in het werveld wordt niet veel gebruikt
à eerder wanneer iemand zich voorsteld, gebruikt hij/ zij begeleider
• Doelgroepen = belanghebbenden = mensen = burgers/ groepen
à klinkt negatief: alsof ze alleen hulp nodig hebben
DUS: belanghebbenden = positief
Bv: etnisch culturele minderheden, werklozen, mensen in kansarmoede, …
• Sectoren of organisaties
Bv: OCMW, jeugdheulp, volwassenonderwijs, vakbond
Spanningsvelden
Individueel Collectief
Autonoom Financieel afhankelijk
Betaald Vrijwillig
Emancipatie Controle
Bv: drugsverslaagde bv: buurt
ð Vertrekpunt = heel verschillig
à problemen, levensdomeinen, kansen en mogelijkheden
o Autonoom: Gemakkelijk mening/ kritiek uiten
o Financieel afhankelijk: moeten volgen, taken uitvoeren
o Krijgt financiële middelen
o Subsidies: Hoe kritisch? à afh aan mening
à afweging maken
à hoeveel rek zit op deze maatregel
DUS: financieel afhankelijk = afweging ‘hoe kritisch kan ik zijn’
ð Eigen professie?
o Positie vrijwilligers
Bv: tuinman, poetsvrouw
MAAR: doen dit graag, bieden hun geen pensioen
o Welk werk wordt gewaardeerd in maatschappij?
o Open en verbindende professionalisering als antwoord
o Emancipatie: mensen sterker maken of controle houden
à vertrekken mogelijkheden: wat kan ik? Hoe versterken?
à minder kijken naar het negatief
MAAR: hoe controleren?
DOOR: justitiemensen controleren vrij mensen
ð Sociaal werk = open & verbindende professionalisering
4
