Samenvatting H21 – Basisboek Integrale Veiligheidskunde
21.2 De nexus tussen binnenlandse en buitenlandse veiligheid
Nexus: een gebeurtenis in een land of regio heeft vrijwel direct gevolgen voor andere landen. Dit wordt
ook wel de nexus tussen nationale en internationale veiligheid genoemd.
Veiligheidsvraagstukken kunnen zich afspelen op verschillende niveaus:
Lokaal stad of gemeente
Regionaal streek of provincie
Nationaal land
Continentaal continent
Mondiaal wereldwijd
Fluviaal stroomgebieden en rivieren
21.3 Internationale samenwerkingen: begrippenkader
Soevereiniteit: In essentie gaat soevereiniteit over de zelfbeschikking van staten. Een staat is
soeverein wanneer hij binnen zijn grondgebied het hoogste gezag voert. Wanneer bijvoorbeeld een
andere staat of een bepaalde groepering machtiger is dan de staat, wordt deze staat gezien als niet
(geheel) soeverein.
Solidariteit: De bereidheid om niet enkel in eigenbelang te handelen, maar de groepsbelangen voorop
te stellen. Solidariteit impliceert een gevoel van betrokkenheid en verbondenheid met anderen, dat tot
uiting komt in acties die er niet enkel op gericht zijn de eigen doelen na te streven en de eigen
behoeften te bevredigen.
Unilateraal: landen handelen op zelfstandige wijze, dus zonder ander landen vooraf te informeren of
zonder toestemming te vragen.
Multilateraal: tussen meer partijen. Het kan gaan om bijvoorbeeld een verdrag, overeenkomst,
afspraak, contact of handelssysteem tussen meer partijen.
Harmonisatie: betekent vooral onderlinge standaardisering van wetgeving, richtlijnen en procedures
tussen landen, er is dan sprake van universele, regionale, internationaalrechtelijke of
europeesrechtelijke normen die leidend zijn.
Differentiatie: betekend dat wetgeving, richtlijnen en procedures verschillen tussen de lidstaten.
21.4 Welke keuze maakt Nederland voor internationale samenwerking?
Euroscepsis: is een kritische houding van burgers en politici tegenover de Europese Unie en
Europese integratie. Euroscepsis komt voor in verschillende gradaties. Zo is er een onderscheid
tussen harde euroscepsis (volledig tegen Europese economische en politieke integratie) en zachte
euroscepsis (slechts gedeeltelijk tegen deze integratie).
21.5 Van universeel naar bilateraal
Belangrijke internationale samenwerkingsverbanden:
, De Europese Unie
De NAVO
De VN
De Raad van Europa
De Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa
Universele samenwerkingsverbanden:
De Verenigde Naties
Interpol
Volgorde van samenwerkingsverbanden:
Universele samenwerkingsverbanden
Europese samenwerkingsverbanden
De verenigde naties:
Een internationale organisatie
Opgericht in 1945
Fungeren als mondiale organisatie
193 landen zijn lid
Beschikt over een eigen VN-veiligheidsraad
Richt zich op de handhaving van internationale vrede en veiligheid
De V-raad bestaat uit 15 leden waaronder 5 permanent: China, het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk,
Rusland en de Verenigde Staten ook wel vetorecht genoemd.
Het handvest vormt de grondslag voor de VN alle procedures, rechten en plichten van de leden
zijn vastgelegd.
Alle deelnemende landen zijn gelijk en soeverein.
De NAVO:
In het leven geroepen in 1949.
Doel van de NAVO is de vrijheid en veiligheid van deelnemende landen garanderen.
Om dit doel te bereiken worden politieke en militaire middelen ingezet.
30 landen uit Europa en Noord-Amerika zijn lid.
Ieder van de lidstaten levert een financiële bijdrage.
Nederland is sinds de oprichting lid.
Landen moeten voldoen aan de 2%-norm maar dit is bij veel landen nog lang niet zo.
De Raad van Europa:
Heeft bijna 50 lidstaten.
Werd na de tweede wereldoorlog opgericht.
21.2 De nexus tussen binnenlandse en buitenlandse veiligheid
Nexus: een gebeurtenis in een land of regio heeft vrijwel direct gevolgen voor andere landen. Dit wordt
ook wel de nexus tussen nationale en internationale veiligheid genoemd.
Veiligheidsvraagstukken kunnen zich afspelen op verschillende niveaus:
Lokaal stad of gemeente
Regionaal streek of provincie
Nationaal land
Continentaal continent
Mondiaal wereldwijd
Fluviaal stroomgebieden en rivieren
21.3 Internationale samenwerkingen: begrippenkader
Soevereiniteit: In essentie gaat soevereiniteit over de zelfbeschikking van staten. Een staat is
soeverein wanneer hij binnen zijn grondgebied het hoogste gezag voert. Wanneer bijvoorbeeld een
andere staat of een bepaalde groepering machtiger is dan de staat, wordt deze staat gezien als niet
(geheel) soeverein.
Solidariteit: De bereidheid om niet enkel in eigenbelang te handelen, maar de groepsbelangen voorop
te stellen. Solidariteit impliceert een gevoel van betrokkenheid en verbondenheid met anderen, dat tot
uiting komt in acties die er niet enkel op gericht zijn de eigen doelen na te streven en de eigen
behoeften te bevredigen.
Unilateraal: landen handelen op zelfstandige wijze, dus zonder ander landen vooraf te informeren of
zonder toestemming te vragen.
Multilateraal: tussen meer partijen. Het kan gaan om bijvoorbeeld een verdrag, overeenkomst,
afspraak, contact of handelssysteem tussen meer partijen.
Harmonisatie: betekent vooral onderlinge standaardisering van wetgeving, richtlijnen en procedures
tussen landen, er is dan sprake van universele, regionale, internationaalrechtelijke of
europeesrechtelijke normen die leidend zijn.
Differentiatie: betekend dat wetgeving, richtlijnen en procedures verschillen tussen de lidstaten.
21.4 Welke keuze maakt Nederland voor internationale samenwerking?
Euroscepsis: is een kritische houding van burgers en politici tegenover de Europese Unie en
Europese integratie. Euroscepsis komt voor in verschillende gradaties. Zo is er een onderscheid
tussen harde euroscepsis (volledig tegen Europese economische en politieke integratie) en zachte
euroscepsis (slechts gedeeltelijk tegen deze integratie).
21.5 Van universeel naar bilateraal
Belangrijke internationale samenwerkingsverbanden:
, De Europese Unie
De NAVO
De VN
De Raad van Europa
De Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa
Universele samenwerkingsverbanden:
De Verenigde Naties
Interpol
Volgorde van samenwerkingsverbanden:
Universele samenwerkingsverbanden
Europese samenwerkingsverbanden
De verenigde naties:
Een internationale organisatie
Opgericht in 1945
Fungeren als mondiale organisatie
193 landen zijn lid
Beschikt over een eigen VN-veiligheidsraad
Richt zich op de handhaving van internationale vrede en veiligheid
De V-raad bestaat uit 15 leden waaronder 5 permanent: China, het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk,
Rusland en de Verenigde Staten ook wel vetorecht genoemd.
Het handvest vormt de grondslag voor de VN alle procedures, rechten en plichten van de leden
zijn vastgelegd.
Alle deelnemende landen zijn gelijk en soeverein.
De NAVO:
In het leven geroepen in 1949.
Doel van de NAVO is de vrijheid en veiligheid van deelnemende landen garanderen.
Om dit doel te bereiken worden politieke en militaire middelen ingezet.
30 landen uit Europa en Noord-Amerika zijn lid.
Ieder van de lidstaten levert een financiële bijdrage.
Nederland is sinds de oprichting lid.
Landen moeten voldoen aan de 2%-norm maar dit is bij veel landen nog lang niet zo.
De Raad van Europa:
Heeft bijna 50 lidstaten.
Werd na de tweede wereldoorlog opgericht.
