ZSO Week 4
2-03-2022
Vraag 1: Panopticum is een architectonisch principe waarbij een architectuurvorm wordt bedacht
waardoor er gemakkelijk een vorm van controle kan worden uitgeoefend. Dit komt oorspronkelijk
uit het oude Griekenland. Het is een ronde gebouw met een open plein in het midden. In het
gebouw zijn kamers onderverdeeld als huizen. Zo kan er gemakkelijk een quarantaine worden
geïmplementeerd waar een iemand door het gebruik van voor een raam verschijnen controleren of
iemand ziek gezond of dood is. Ook worden de deuren van buiten dichtgedaan, deze sleutels worden
weer door een iemand bewaard. Panopticum wordt gebruikt in een vorm van of het een of het
ander. Geen mogelijkheid om beide te zijn. Zo wordt er door de overheid macht uitgeoefend over
het individu en wordt alles gerangschikt. Dit gebeurt door het constante zien en controleren.
Vraag 2: Foucault legt disciplinering uit als een manier om zij die ondergeschikt zijn aan jou door
middel van straffen te onderwerpen aan dwang tot vervulling van een plicht. Een voorbeeld hier van
is, iemand die een misdaad is begaan moet hier voor boeten en moet ook veranderen in zijn of haar
manier van doen. Dit wordt gedaan door bijvoorbeeld een gevangenisstraf of een er wordt TBS
opgelegd. Hierdoor wordt beaamd om door maatregelen een gedragsverandering teweeg te
brengen zodat er conform de maatschappelijke normen en waarden geleefd wordt.
Vraag 3: Het panopticum en de definitie van geluk en de persoonlijke ziel van Aristoteles delen een
aantal kenmerken. Vooral de nadruk op het individu. In het panopticum en het aansluitende
denkmodel wordt het individu naar een hogere schaal van belang getild. De individu wordt
gecontroleerd. De individu wordt gedisciplineerd. Zo ook bij de definitie van geluk van Aristoteles is
het individu van het hoogste belang. Deze overeenkomst is ook terug te zien dat bij geluk en de
persoonlijke ziel het belangrijk is dat men zich niet laat beïnvloeden door andere. Alleen men zelf
kan achter zijn/haar definitie van geluk komen. Zo ook bij het panopticum is het individu het
belangrijkst en wordt vindt er niets plaats in groepsverband. Sterker nog, in het panopticum is het
individu zichtbaar door de toezichthouder maar niet vice versa. Ook weet het individu niet van het
bestaan van de mede mensen in het construct. Dit gaat erg samen met de mate van individu zijn wat
bij Aristoteles aan het licht komt. Een voorbeeld van panopticisme vandaag de dag is de mate van
controle die over burgers wordt geuit door grote organisaties zoals facebook die soms de keuzes of
gewoontes van een individu al kunnen voorspellen voordat zij dit zelf kunnen. Deze dystopische
realiteit van individualisering uit zich in de disciplinering richting het maximaliseren van schermtijd
met als doel hogere uitkomst van datafarming wat weer zorgt voor een grotere omzet.
College heeft mij interessante inzichten gegeven. Ik ben benieuwd hoe wij dit morgen gaan
bespreken.
2-03-2022
Vraag 1: Panopticum is een architectonisch principe waarbij een architectuurvorm wordt bedacht
waardoor er gemakkelijk een vorm van controle kan worden uitgeoefend. Dit komt oorspronkelijk
uit het oude Griekenland. Het is een ronde gebouw met een open plein in het midden. In het
gebouw zijn kamers onderverdeeld als huizen. Zo kan er gemakkelijk een quarantaine worden
geïmplementeerd waar een iemand door het gebruik van voor een raam verschijnen controleren of
iemand ziek gezond of dood is. Ook worden de deuren van buiten dichtgedaan, deze sleutels worden
weer door een iemand bewaard. Panopticum wordt gebruikt in een vorm van of het een of het
ander. Geen mogelijkheid om beide te zijn. Zo wordt er door de overheid macht uitgeoefend over
het individu en wordt alles gerangschikt. Dit gebeurt door het constante zien en controleren.
Vraag 2: Foucault legt disciplinering uit als een manier om zij die ondergeschikt zijn aan jou door
middel van straffen te onderwerpen aan dwang tot vervulling van een plicht. Een voorbeeld hier van
is, iemand die een misdaad is begaan moet hier voor boeten en moet ook veranderen in zijn of haar
manier van doen. Dit wordt gedaan door bijvoorbeeld een gevangenisstraf of een er wordt TBS
opgelegd. Hierdoor wordt beaamd om door maatregelen een gedragsverandering teweeg te
brengen zodat er conform de maatschappelijke normen en waarden geleefd wordt.
Vraag 3: Het panopticum en de definitie van geluk en de persoonlijke ziel van Aristoteles delen een
aantal kenmerken. Vooral de nadruk op het individu. In het panopticum en het aansluitende
denkmodel wordt het individu naar een hogere schaal van belang getild. De individu wordt
gecontroleerd. De individu wordt gedisciplineerd. Zo ook bij de definitie van geluk van Aristoteles is
het individu van het hoogste belang. Deze overeenkomst is ook terug te zien dat bij geluk en de
persoonlijke ziel het belangrijk is dat men zich niet laat beïnvloeden door andere. Alleen men zelf
kan achter zijn/haar definitie van geluk komen. Zo ook bij het panopticum is het individu het
belangrijkst en wordt vindt er niets plaats in groepsverband. Sterker nog, in het panopticum is het
individu zichtbaar door de toezichthouder maar niet vice versa. Ook weet het individu niet van het
bestaan van de mede mensen in het construct. Dit gaat erg samen met de mate van individu zijn wat
bij Aristoteles aan het licht komt. Een voorbeeld van panopticisme vandaag de dag is de mate van
controle die over burgers wordt geuit door grote organisaties zoals facebook die soms de keuzes of
gewoontes van een individu al kunnen voorspellen voordat zij dit zelf kunnen. Deze dystopische
realiteit van individualisering uit zich in de disciplinering richting het maximaliseren van schermtijd
met als doel hogere uitkomst van datafarming wat weer zorgt voor een grotere omzet.
College heeft mij interessante inzichten gegeven. Ik ben benieuwd hoe wij dit morgen gaan
bespreken.
