Samenvatting Fertiliteit Technisch

Fertiliteit: technische benadering


HT1: Geschiedenis en achtergrond

Subfertiliteit = verminderde vruchtbaarheid: koppel 1 jaar actief probeert
zwanger te worden zonder succes (15%)

Kans op spontane zwangerschap:

- 1 maand: 25%
- 3 maanden: 50%
- 6 maanden: 80%
- 1 jaar: 88%

Redenen voor subfertiliteit:

- Mensen gaan eerst voor carrière: vruchtbaarheid vrouw daalt met leeftijd
- Bewust of onbewust in contact komen met schadelijke stoffen

1978: 1e geassisteerde reproductieve technologie

- Oorspronkelijke doel was om vrouwen met obstructie van de eileider te
helpen
- Principe: zaadcellen man + eicel vrouw worden samen in een
cultuurplaatje gebracht waar bevruchting kan gebeuren
 bevruchting is er: resulterende embryo wordt teruggeplaatst in BM
vrouw om daar te nestelen
- Eierstokken worden hormonaal gestimuleerd: meerdere eicellen komen tot
rijping + geoogst  slaagkansen verhogen
- Geen oplossing voor afwijkende sperma-analyse: zona pellucida omzeilen

Jaren ’80: ICSI techniek

- Injecteren van zaadcel in het cytoplasma van eicel
- Voor spermastalen met weinig of onbewegende zaadcellen

Geen eicellen bij vrouw of zaadcellen bij man: eiceldonatie, spermadonatie,
embryodonatie




1

,Fertiliteit: technische benadering


HT2: ANDROLOGIE

- 1677: eerst waarneming van humane zaadcellen, wel nog geen idee wat de rol in
de bevruchting was
- 1830: aangetoond dat de zaadcellen essentieel waren voor de bevruchting
- 1941: zaadcellen als eindproduct van celdelingen in de zaadbuisjes van de testis
Testis dubbele functie:
1. Productie van geslachtshormonen
2. Productie van gameten


2.1 Spermatogenese

Testis opgebouwd uit:
1. Zaadbuisjes (= tubuli seminiferi)  Productie van gameten
2. Interstitieel weefsel (daartussen)  hormoonproduct




Spermatogenese  continu
proces  3stappen:
1. Productie van zaadcellen




2

,Fertiliteit: technische benadering


2. Functionele differentiatie (meiose)
3. Structurele differentiatie ( motiliteit)


1 PRODUCTIE VAN ZAADCELLEN
- Embryogenese: primordiale cellen  gebied waar de testis worden aangelegd 
komen terecht in tubuli seminiferi
- Vanuit deze cellen: door mitose spermatogonia of onrijpe geslachtscellen die in
nauw verband staan met de steuncellen of de sertolicellen, die de immunologisch
bloed-testis-barrière vormen
- Spermatogonia blijven inactief tot aan de pubertijd
- Vanaf puberteit continue deling of mitose


2 FUNCTIONELE DIFFERENTIATIE
- Sommige spermatogonia differentiëren tot primaire spermatocyten  ondergaan
aan reductiedeling (meiose)  2 secundaire spermatocyten
- Na voltooiing van 2e reductiedeling  4 haploïde spermatiden


3 STRUCTURELE DIFFERENTIATIE
=spermiogenese
- Het proces dat spermatiden ondergaan, morfologische differentiatie om 4 rijpe
spermatozoa te vormen
- Differentiatie volledig spermatozoa losgelaten in het lumen van de tubuli
seminiferi om zo in de epididymis terecht te komen om verder uit te rijpen
- Bewegende zaadcellen via peristaltische bewegingen voortgeduwd van de
epididymis  ductus deferens  ampulla
- Daarna vernauwing en samen met de zaadblaasjes en de vesicula seminalis vormt
het de ductus ejaculatoris tot in de prostaat
- Zaadcellen verkrijgen hun beweeglijkheid tijdens hun doorgang door de
epididymis, hun fertiliserend vermogen komt pas na contact met de vrouwelijke
tractus


2.2 Endocrinologie

- 2de functie van testes: productie van de geslachtshormonen
- Bindweefsel tussen de tubuli bestaande uit de leydig- cellen is verantwoordelijk
voor deze productie
- Testosteron: belangrijkste androgenen
Functies androgenen:

3

, Fertiliteit: technische benadering


1. Stimulatie spermatogenese
2. Ontwikkeling en behoud van de secundaire geslachtskenmerken bij aanvang van
de pubertijd
3. Stimulatie en groei van mannelijke voorplantingswegen
4. Negatieve feedback op de hypofyse om de LH afgifte af te remmen
5. Stimulatie van de eiwitsynthese voor groei en ontwikkeling van het skelet


- Gonadotrofines LH en FSH, afgegeven door de hypofyse die een rol spelen bij de
controle van de voorplantingsorganen
- Productie LH en FSH wordt op hun beurt geregeld door de hypothalamus die dan
op zijn beurt geregeld zal worden door de afgifte van hormonen


2.3 Semen

- Vooraleer koppel kan starten met behandeling eerst: sperma-analyse +
capacitatie (verwerking van spermastaal)  aan de hand van die resultaten
beslissen verdere behandeling
- Semen gecollecteerd op de dag van behandeling
- P maakt spermastaal aan, kan ook thuis gebeuren  comfortabeler voor P, wel
binnen tijdspanne van ongeveer 1u zou staal in labo afgegeven moeten zijn
- Staal in ziekenhuis zelf aanmaken voorziene ruimte
- Stalen die een verhoogde agglutinatie (samenkleven zaadcellen) vertonen of
stalen die MAR+ zijn kunnen best in medium die serum albumine (eiwitten) bevat
afgenomen worden
- Veiligheidsredenen: afgifte gevraagd aan de P de identificatie te controleren +
bevestigen met een handtekening
- Daarnaast volgende gegevens gekend zijn:
1. Uur wanneer het staal aangemaakt is
2. Aantal dagen onthouding
3. Of het al dan niet een volledig staal is
4. Of recent medicatie is ingenomen


2.3.1 Semencollectie
1. Anterograde ejaculaten
2. Retrograde ejaculaten
3. Zaadcellen van epididymaire oorsprong
4. Zaadcellen van testiculaire oorsprong
ANTEGRADE EJACULATEN


4