Samenvatting Kwalitatief Onderzoek

KWALITATIEF ONDERZOEK

1 VOORBEELDEN KWALITATIEF ONDERZOEK EN ONDERZOEKSMETHODEN

1.1 Participerende observatie
 Focus: leefwereld van jongeren
   
 Combinatie met diepte-interviews




Realiteit wordt geconstrueerd
omgeving?
Hoe interpreteren, zien of begrijpen mensen hun dagdagelijkse
Gemeenschappelijke genen
≠ methoden en benaderingen mogelijk
 Onderzoekers volgen les in het SO

1.2 Diepte-interviews
 Focus: beleving van mensen in armoede
 Bevraging kansarmen en hulpverleners
 Perspectief op hulpverleningsrelatie
 Inzicht in moeilijke hulpverleningsrelatie

1.3 Focusgroepen
 Focus: politieke participatiepassiviteit
 Doelgroep: ouderen, vrouwen en laaggeschoolden

1.4 Casestudies
 Hoofddoekendebat in de media op VRT
 Aanloop van verkiezingen
 Combinatie met kwantitatieve en kwalitatieve inhoudsanalyse

1.5 Desk research
 Focus: signalen automutilatie herkennen in chathulp
 Inhoudsanalyse

2 INTERVIEW OPRAH EN LANCE ARMSTRONG

 Armstrong levert wegens doping zijn zeven titels als Winnaar van de Tour de
France in
 Hij zou alle vragen over zijn dopinggebruik eerlijk beantwoorden…
 Heeft L.A. doping gebruikt? Hoe is het zo ver kunnen komen?
 Zie interviewtranscript Leho
Ethisch principe van onderzoek: toestemming vragen aan respondent
Gesloten interviewvragen, eerder vragen die je verwacht bij kwantitatief onderzoek

3 KENMERKEN VAN KWALITATIEF ONDERZOEK

Intuïtief denken we aan ‘iets zonder cijfers’
Wetenschappelijk zijn er specifieke kenmerken in volgende 5 onderdelen:

3.1 Vraagstelling en doel
 Vraagstelling naar complexe thema’s of sociale processen
 Dagelijkse leefomgeving v. persoon of groep staat centraal, perspectief,
interpretatie

,  Daarin ≠ kwalitatief en kwantitatief onderzoek




3.2 Onderzoeksdesign
 Flexibel, niet alles kan vooraf worden vastgelegd
 Gericht op onderzoek in natuurlijke (leef)omgeving en je neemt die
omgeving/context ook mee in je onderzoek
 Gericht op een ‘holistisch’ begrijpen v.h. onderzoeksonderwerp en dit op een
systematische, alomvattende en geïntegreerde manier

3.3 Dataverzamelingsmethode
 Vaak meerdere methoden in 1 onderzoek: triangulatie
 Impliceert vaak intens en/of langdurig contact met de natuurlijke (leef)omgeving

3.4 Analyse  o.b.v. teksten eerder dan o.b.v. cijfers
 Interviews worden uitgetikt = transcripten
 Observaties worden uitgetikt = veldnota’s
Doel: betekenis die mensen aan situaties en sociale processen geven achterhalen
Doel v.d. analyse is in de diepte te begrijpen en niet representatief te beschrijven

3.5 Rapportering
 Rechtstreeks aan de betrokkenen feedback gevraagd over resultaten
 Rijke contextschets o.b.v. citaten of fragmenten uit geanalyseerde tekstmateriaal

4 METHODESTRIJD TUSSEN KWANITATIEF EN KWALITATIEF
Pas in tweede helft jaren ‘90 aandacht voor kwalitatief onderzoek in sociale wetenschap-
pen in Vlaanderen
 Vreemd, kwalitatieve traditie is veel ouder dan kwantitatieve
 Oude methoden zijn verrassend actueel
 Nu samenwerking via mixed methods
Kwalitatief onderzoek jarenlang verguisd door kwantitatieve onderzoekers
 Wetenschappelijk genoeg?
 Wat is wetenschappelijk? Aan welke eisen moet het voldoen?

, 5 WETENSCHAPPELIJKE PARADIGMA’S (BOEIJE, 2014)

Wetenschapsfilosofie  waaraan wetenschappelijk onderzoek moet voldoen?
Paradigma  gedeelde opvattingen: wat wetenschap is en hoe wetenschap aangepakt
 Ontologische uitspraken: hoe is sociale werkelijkheid opgebouwd? (= wat is
realiteit)
 Epistemologische uitspraken: wat is kennis en hoe kunnen we kennis over de
werkelijkheid verzamelen (= wat is wetenschap)
 Methodologische uitspraken: hoe kunnen we kennis over de werkelijkheid
verzamelen (= hoe werkt wetenschap)
Nomothetisch Idiografisch
 Op zoek naar algemene  Focus op uniciteit
wetmatigheden  Door: vinden van diepgaande
 Door: generaliseerbaarheid, betekenisgeving, kleine steekproef…
representativiteit, grote steekproef…  Begrijpen
 Verklaren

In sociale wetenschappen  drie belangrijke wetenschappelijke paradigma’s ontwikkeld:

 Empirisch-analytisch paradigma, het positivisme of post-positivisme: voorkeur
voor kwantitatief onderzoek
 Kritisch-emancipatorische paradigma: middenpositie
 Interpretatief of constructivistisch paradigma: voorkeur voor kwalitatief
onderzoek
ZIE DIA 21 & 22

6 KWALITEITSVEREISTEN BIJ KWALITATIEF ONDERZOEK
Einde van onderzoek:
 Is het kennisprobleem of praktijkprobleem opgelost?
 Wat is de kwaliteit van het onderzoek? Staat ter discussie
 Strijd tussen kwantitatief en kwalitatief onderzoek
 Strijd binnen kwalitatief onderzoek
 Ondanks deze discussie zijn er ≠ aandachtspunten en procedures om kwaliteit van
kwalitatief onderzoek te verhogen en te verbeteren

6.1 Kwantitatief onderzoek moet OBJECTIEF zijn
Betrouwbaarheid: standvastigheid van de resultaten
 Consistentie: interne consistentie, split half betrouwbaarheid
 Repliceerbaarheid
o Tussen beoordelaars: interbeoordelaarsbetrouwbaarheid
o Tussen tijdstippen: test-herttest-betrouwbaarheid