Leren en veranderen (complete samenvatting)

Hoofdstuk 1 Leren en veranderen
Belangrijke punten leren en veranderen:
1. Leren is betekenisgeving.
2. Leren leidt tot verandering.
3. Door leren bouw je een referentiekader op: de blik waarmee je naar de
wereld kijkt.
4. Dit verschilt van persoon tot persoon.
5. Dit verandert door de tijd heen.

Referentiekader  het geheel van betekenisgeving, waarvan de betrokkene zich
meer of minder bewust van is  dat creëert de bril waardoor je de wereld bekijkt.


Leerprocessen:

Georganiseerde leerprocessen  school.

Spontane leerprocessen:
- Vijf vormen
 Alledaags leren
 Leren uit eigen beweging
 Transformatief leren
 Noodgedwongen leren
 Leren in een botsing van culturen

Verschil leerprocessen en leeractiviteiten  leeractiviteiten zitten in een
leerproces.


Leeractiviteiten  activiteiten waardoor we op persoonlijke wijze gaan delen in
en bijdragen een die gezamenlijke betekenisgeving.
- Door interactie
- Door directe ervaring
- Door verwerking van theorie
- Door nadenken

Leren door interactie:
- De mens is een sociaal wezen.
- Mensen vormen groepen die hun eigen interpretaties, benaderingen,
oplossingen en werkelijkheden creëren en doorgeven aan elkaar.
- Dat is het (gezamenlijke) referentiekader.
- Dat is sociaal-cultureel en historisch bepaald.
- Hoe minder interactie met de omgeving, hoe afwijkender en harder de
standpunten meestal.
- Uitwisseling van informatie:
 Discussie
 Dialoog
 Brainstorm

, - Belang van taal (en lichaamstaal en intonatie):
 Sneeuw, wij kennen een aantal woorden bij sneeuw. Een Eskimo weet
hier veel meer woorden bij.
 ‘moet ik dit nu gaan doen’, wat betekend de zin? Je kunt hem op
manieren interpreteren.
- Participeren in sociaal gedrag:
 Hoe gedraag je je in een winkel, kerk, school.
- Observeren en nadoen:
 Model-leren (bijvoorbeeld ouders en leidinggevenden).
 Kinderen kopiëren volwassenen.
 Volwassenen kopiëren elkaar.
 Conflicthantering.

Omgang met fouten en gevaar:
- Wat is de reactie van de ‘belangrijke ander’?
 Schrik?
 Paniek?
 Boos?
 (over)bezorgd?
 Kleinerend?
- Met welke gevolgen voor leren?

Conflicthantering, hoe reageer je op conflicten:
- Op de vuist gaan?
- Schelden?
- Weglopen?
- Uitpraten?
- Stilzwijgen?
- Welk leereffect?
 Afwassen = vervelend, maar het moet even.
 Generaliserend naar:
 Agressief reageren
 Aangeleerde machteloosheid


Leren door ervaring:
- Door directe ervaring.
 Just do it.
 Trial and error (puzzelen).
 Ga het veld maar in.
 Oefening baart kunst.
 Leren door onderdompeling.


Leren door verwerken van theorie:
- Wat is theorie  abstracte, gegeneraliseerde en gesystematiseerde
informatie die d.m.v. taal of symbolen wordt gepresenteerd.
- Uitleg geven over hoe het werkt.
- Is niet altijd motiverend.
- Vereist wel vertaling naar de praktijk.
- Vereist ook een goede aansluiting.