Samenvatting Strafrecht 1e jaar (onderdeel IPU)

Strafrecht
Het strafrecht is ingesteld met als doel om te handhaven door middel van
sancties. Ook heeft het als doel om voor vergelding te zorgen, voor
preventie, voor monopolie bij de overheid en voor de ultimum remedium
gedachte (laatste oplossing).

Het strafrecht is onder te verdelen in het materieel en het formeel
strafrecht.
Het materieel strafrecht (Sr) gaat over welke menselijke gedragingen
strafbaar zijn en welke sanctie daar eventueel bij hoort.
Het formeel strafrecht (Sv) gaat over de voorschriften die omschrijven hoe
de strafrechtelijke procedure dient plaats te vinden.

Het strafrecht is ook weer onder te verdelen in het commuun en het
bijzonder strafrecht. Het commuun strafrecht is het algemene straf- en
strafprocesrecht (Wetboek van Strafrecht). Het bijzonder strafrecht is het
bijzondere deel met strafrechtelijke bepalingen over specifieke
onderwerpen (Wet wapens en munitie, Wegenverkeerswet, Wet
economisch delicten).

Een beginsel dat voorop staat in het strafrecht is het legaliteitsbeginsel.
Dit beginsel houdt in dat er geen feit strafbaar is dan een voorafgegane
wettelijke bepaling (art. 1 lid 1 Sr, art. 1 Sv, art. 16 Gw). Het
legaliteitsbeginsel heeft vijf elementen:
- Geen strafbaar feit zonder wet,
- Geen straf zonder wet,
- Geen terugwerkende kracht,
- Geen analogische redeneringen (bewust buiten de wet treden),
- Duidelijkheid in de wet (lex certa).

, De structuur van een strafbaar feit bestaat uit:
- De voorwaarden voor strafbaarheid,
- Bestanddelen en elementen,
- Delictsvormen,
- Misdrijven en overtredingen.
De voorwaarden voor strafbaarheid:
- Menselijke gedraging: Er moet sprake zijn van een menselijke
gedraging, een gewilde spierbeweging. Nalaten is ook een gedragen
en rechtspersonen kunnen ook gedragen.
- Delictsomschrijving: Er moet sprake zijn van een delictsomschrijving,
de gedraging moet in de wet staan. Het legaliteitsbeginsel is hierbij
van belang.
- Wederrechtelijkheid: Er moet sprake zijn van wederrechtelijkheid, de
gedraging moet in strijd zijn met het recht (tenzij er sprake is van
rechtvaardigingsgronden).
- Schuld: Er moet sprake zijn van schuld, de gedraging moet aan
schuld te wijten zijn (tenzij er sprake is van
schulduitsluitingsgronden).
De bestanddelen en elementen:
- Bestanddelen: Bestanddelen zijn voorwaarden voor de strafbaarheid
die in de wettelijke delictsomschrijving terug te vinden zijn. Dit zijn
dus de onderdelen waaruit een delictsomschrijving bestaat.
- Elementen: Elementen zijn voorwaarden voor de strafbaarheid die
niet in de wettelijke delictsomschrijving zijn opgenomen. Dit zijn dus
de ongeschreven voorwaarden om iemand te straffen
(wederrechtelijkheid en schuld).
Zodra ‘’wederrechtelijkheid en/of ‘’schuld’’ in de delictsomschrijving
opgenomen is, zijn het bestanddelen en geen elementen.

Delictsvormen:
- Formeel/materieel delict: Formele delicten worden strafbaar gesteld
in de delictsomschrijving door de actieve handeling die heeft
plaatsgevonden, er wordt niet naar de gevolgen van de gedraging
gekeken (bijv. iemand steelt iets en brengt het daarna terug  het
blijft strafbaar). Materiële delicten worden strafbaar gesteld in de
delictsomschrijving als een bepaald gevolg intreedt (bijv. iemand
opzettelijk doden en diegene overlijdt  het wordt strafbaar).
- Commissie/omissie delict: Commissie delicten worden strafbaar
gesteld in de delictsomschrijving door een bepaald handelen (bijv.
moord, verkrachting, mishandeling). Omissie delicten worden
strafbaar gesteld in de delictsomschrijving door een nalaten (bijv.
iemand die in levensgevaar is, niet helpen).
- Gekwalificeerd/geprivilegieerd delict: Gekwalificeerde delicten zijn
ernstigere vormen van een gronddelict (bijv. diefstal met
geweldpleging  hogere strafsanctie). Geprivilegieerde delicten zijn
afgezwakte vormen van een bepaald delict (bijv. moord en doodslag
 lagere strafsanctie).