Bedrijfsmanagement: Financieel
Management
Hoofdstuk 1: Financieel beleid in de onderneming
I. Doelstelling van financieel beleid
1.1 Winstmaximalisatie is onvoldoende als financiële doelstelling
Winstmaximalisatie is uiterst belangrijk voor de continuïteit van een bedrijf. Maar het is niet de
unieke doelstelling:
• Winst is een gebrekkige maatstaf.
• Er zijn nog andere doelstellingen: Mogelijke doelstellingen:
➢ Sociaale doelstellingen
➢ Maatschappelijke doelstellingen Opbrengsten verhogen, kosten
➢ Ethische doelstellingen bespraren, wisselkoersrisico
De inconsistentie van KT (tactische) en LT (strategische) beperken, financiele problemen
winstgevendheid: vermijden.
• Gaat het om winst op KT of om winst op LT
➢ Winst op KT (dit jaar):
o (Onderhouds) kosten uitstellen
o Opleidingen schrappen
o Verkoop op KT pushen/promoten
➢ Winst op LT:
o Rekening houden met de tijdswaarde van geld (actualisatie van geld)
o Hoe lang loopt de LT termijn? (2 jaar, 5 jaar, 10 jaar?)
Er is nog een andere nadeel:
• Het winstbedrag zal afhangen van de gebruikte waarderingsregels en
rapporteringsmethoden.
➢ Onderscheid tussen GAAP en IAS/IFRS (zie hoofdstuk 2)
1.2 Waardecreatie voor de aandeelhouders
De aandeelhouders zijn de eigenaars van een onderneming en hebben (indirecte) beslissingsmacht.
• Wie een aandeel koopt, wordt mede-eigenaar. Zijn doel is om de waarde van zijn aandelen te
doen stijgen.
➢ Doel van het financieel management: Maximalisatie van de
contante waarde van het bestaande aandelenkapitaal.
o Berekeningen baseren op de actualisatie van geld (LT naar KT)
• De beslissingen van het financieel management worden ook beïnvloed door andere factoren
(ethische, maatschappelijke,...) die de waarde van de onderneming doen stijgen.
1.3 Samenhang met andere doelstellingen
Niet enkel de financiele doelstellingen kunnen de waarde van een onderneming verhogen. Door
ethisch verantwoord te ondernemen zal de waarde van de onderneming ook stijgen.
• Zie tabel volgende pagina
1
,Stakeholder Ethisch principe welke bijdrage kan het financieel
management leveren ?
Gemeenschap onderneming als bron van zodanig beheer van de cashflows dat stabiele
betrouwbare werkgelegenheid mogelijk is, ook in recessies
werkgelegenheid
Werknemers financiële successen programma’s van winstdeling, aandelenoptie-
delen met wie hielp om ze plannen e.d. mogelijk maken, terwijl juist
te bereiken daardoor ook de doelstellingen van de
aandeelhouders worden gerealiseerd
Gezin evenwicht tussen eisen realistische groeidoelstellingen in functie van de
van het werk en de tijd daartoe voorziene middelen
voor het gezin
Investeerders open en eerlijk omgaan financiële verslaggeving verzorgen die volledige
(bv. durfkapi- met de investeerders en nauwkeurige historische informatie geeft en
taalverstrekker) ook realistische prognoses
Leveranciers tijdige betaling kasplanning die rekening houdt met een tijdige
verschuldigde bedragen betaling van alle facturen op vervaldag
II. Controle
2.1 Fraudes
Het begin van de 21ste eeuw is rijk aan financiële schandalen.
• World Com: 3,8 miljard USD niet geboekt als kosten
• Enron: 1,7 mrd USD verliezen (Special Purpose Entities)
• SocGen (2008): Frauduleuze trader veroorzaakt verlies van 5 miljard euro
2.2 Interne controle/audit
Interne controle/audit:
• Een eigen interne controlesysteem binnen elk departement opzetten.
• Onderzoekt de fraudegevoeligheid van de gehanteerde interne procedures.
2.3 Externe control/audit
Externe controle/audit:
• Dit is de rol van de commissaris/bedrijfsrevisor, hij zal de bedrijfscijfers controleren op hun
echtheid/regelmatigheid.
• Controle op het agency-problematiek hoort ook bij de externe audit.
➢ Agency-problematiek: Tegengestelde belangen tussen managers en aandeelhouders
(eigenaars)
o Wie heeft de leiding in handen?
✓ Managers!
o Management heeft soms andere doelstellingen dan maximalisatie van
waarde van een onderneming
✓ Eigen carriëre voorop stellen / meer controle of macht
o Dit resulteert in veel (onnodige) kosten van het management
✓ Luxe –uitgaven, afkeer van aantrekkelijke ( risicovolle) projecten
2
, o Agency –problematiek oplossen:
✓ Verloning volgens resultaat
✓ Opvolging resultaten via analysten, kredietinstellingen en
investeerders
✓ Management vervangen
III. Rol van de financiële functie in een onderneming
1. Aantrekken van geld (eigen vermogen/vreemd vermogen)
2. Aanwenden van het geld in de vorm van vaste activa (investeren in de onderneming)
3. Realisatie van ingaande en uitgaande kasstromen (aan handel doen)
4. a) Hersamenstelling van de vlottende active (exploitatiecyclus)
4. b) Uitbreiding of vervangingsinvesteringen
4. c) Terugstroom naar eigenaars van financiële activa (devidenden, interesten, kapitaalaflossing)
De rol van het financieel management:
• De nodige geldmiddelen aantrekken
➢ Tegen gunstige voorwaarden
➢ Investeren in projecten/investeringen die meer opbrengen dan de kostprijs van de
aangetrokken middelen.
• Daardoor stijgt de waarde van de onderneming ten voordele van de aandeelhouders
(eigenaars)
IV. Kernopdrachten van de financiële functie
Aantrekken Aanwenden
Administratie Analyse Anticipatie
3
, 1) Aantrekken: Er zijn 2 grote financieringsbronnen ter beschikking.
• Autofinanciering: Het reserveren van winsten om deze later te kunnen aanwenden.
• Externe financiering:
➢ Extern eigen vermogen: Kapitaalinbreng bij oprichting en kapitaalsverhoging
➢ Extern vreemd vermogen: Bankkredieten, leverancierskredieten, leasingsschulden,...
o Dit is mogelijk op KT en LT...
2) Aanwenden: Investeren in investeringsprojecten die de waarde van de onderneming verhogen.
• Bepalen aan de hand van een investeringsanalyse:
➢ Beoordelingsmethodes op basis van cijferprognoses omtrent toekomstige
kasstromen
➢ Risico & onzekerheid beperken
Het aantrekken en aanwenden van financiële middelen vormen twee uiterst
belangrijke kernfuncties van het financieel beleid.
3) Administratie: Correcte & tijdige (logische & chronologische) registratie consolidatie en
rapportering van de financiële gegevens. (Zie hoofdstuk 2)
• Bv: boekhouden, balans, jaarrekening...
• Dit is de basis voor een verdere analyse
4) Analyse: Het scherp opvolgen of de onderneming aan haar financiële verplichtingen kan voldoen.
(Zie hoofdstuk 3)
• Jaarrekeninganalyse:
➢ Liquiditeit: Voldoen aan financiële verplichtingen op korte termijn...
➢ Solvabiliteit: Voldoen aan financiële verplichtingen op lange termijn...
➢ Rendabiliteit: Is het bedrijf winstgevend...
5) Anticipatie: Vanuit de analyses prognoses voor toekomst maken.
• Budgettering: Een beeld vormen welke financiële implicaties de voorziene groei teweeg
brengt.
V. Organisatie van het financieel beheer
Algemene Vergadering
Raad van Bestuur
Directiecomité
Commercieel Directeur <Financieel> Directeur Dir. Human
Directeur Productie <Directeur logistiek Resources
Treasurer Controller
* Kapitaalbeheer * Boekhouding
* Liquiditeitsbeheer * Rapporteringen
* Financiële planning * Kostprijsberekening
* Bankrelaties *Fiscaliteit
De financiële directeur heeft 2 functies:
• De treasurer: Staat in voor de beheer van inkomende en uitgaande geldstromen
• De controller: Volgt de financiële efficiëntie en rendabiliteit van een onderneming
4
Management
Hoofdstuk 1: Financieel beleid in de onderneming
I. Doelstelling van financieel beleid
1.1 Winstmaximalisatie is onvoldoende als financiële doelstelling
Winstmaximalisatie is uiterst belangrijk voor de continuïteit van een bedrijf. Maar het is niet de
unieke doelstelling:
• Winst is een gebrekkige maatstaf.
• Er zijn nog andere doelstellingen: Mogelijke doelstellingen:
➢ Sociaale doelstellingen
➢ Maatschappelijke doelstellingen Opbrengsten verhogen, kosten
➢ Ethische doelstellingen bespraren, wisselkoersrisico
De inconsistentie van KT (tactische) en LT (strategische) beperken, financiele problemen
winstgevendheid: vermijden.
• Gaat het om winst op KT of om winst op LT
➢ Winst op KT (dit jaar):
o (Onderhouds) kosten uitstellen
o Opleidingen schrappen
o Verkoop op KT pushen/promoten
➢ Winst op LT:
o Rekening houden met de tijdswaarde van geld (actualisatie van geld)
o Hoe lang loopt de LT termijn? (2 jaar, 5 jaar, 10 jaar?)
Er is nog een andere nadeel:
• Het winstbedrag zal afhangen van de gebruikte waarderingsregels en
rapporteringsmethoden.
➢ Onderscheid tussen GAAP en IAS/IFRS (zie hoofdstuk 2)
1.2 Waardecreatie voor de aandeelhouders
De aandeelhouders zijn de eigenaars van een onderneming en hebben (indirecte) beslissingsmacht.
• Wie een aandeel koopt, wordt mede-eigenaar. Zijn doel is om de waarde van zijn aandelen te
doen stijgen.
➢ Doel van het financieel management: Maximalisatie van de
contante waarde van het bestaande aandelenkapitaal.
o Berekeningen baseren op de actualisatie van geld (LT naar KT)
• De beslissingen van het financieel management worden ook beïnvloed door andere factoren
(ethische, maatschappelijke,...) die de waarde van de onderneming doen stijgen.
1.3 Samenhang met andere doelstellingen
Niet enkel de financiele doelstellingen kunnen de waarde van een onderneming verhogen. Door
ethisch verantwoord te ondernemen zal de waarde van de onderneming ook stijgen.
• Zie tabel volgende pagina
1
,Stakeholder Ethisch principe welke bijdrage kan het financieel
management leveren ?
Gemeenschap onderneming als bron van zodanig beheer van de cashflows dat stabiele
betrouwbare werkgelegenheid mogelijk is, ook in recessies
werkgelegenheid
Werknemers financiële successen programma’s van winstdeling, aandelenoptie-
delen met wie hielp om ze plannen e.d. mogelijk maken, terwijl juist
te bereiken daardoor ook de doelstellingen van de
aandeelhouders worden gerealiseerd
Gezin evenwicht tussen eisen realistische groeidoelstellingen in functie van de
van het werk en de tijd daartoe voorziene middelen
voor het gezin
Investeerders open en eerlijk omgaan financiële verslaggeving verzorgen die volledige
(bv. durfkapi- met de investeerders en nauwkeurige historische informatie geeft en
taalverstrekker) ook realistische prognoses
Leveranciers tijdige betaling kasplanning die rekening houdt met een tijdige
verschuldigde bedragen betaling van alle facturen op vervaldag
II. Controle
2.1 Fraudes
Het begin van de 21ste eeuw is rijk aan financiële schandalen.
• World Com: 3,8 miljard USD niet geboekt als kosten
• Enron: 1,7 mrd USD verliezen (Special Purpose Entities)
• SocGen (2008): Frauduleuze trader veroorzaakt verlies van 5 miljard euro
2.2 Interne controle/audit
Interne controle/audit:
• Een eigen interne controlesysteem binnen elk departement opzetten.
• Onderzoekt de fraudegevoeligheid van de gehanteerde interne procedures.
2.3 Externe control/audit
Externe controle/audit:
• Dit is de rol van de commissaris/bedrijfsrevisor, hij zal de bedrijfscijfers controleren op hun
echtheid/regelmatigheid.
• Controle op het agency-problematiek hoort ook bij de externe audit.
➢ Agency-problematiek: Tegengestelde belangen tussen managers en aandeelhouders
(eigenaars)
o Wie heeft de leiding in handen?
✓ Managers!
o Management heeft soms andere doelstellingen dan maximalisatie van
waarde van een onderneming
✓ Eigen carriëre voorop stellen / meer controle of macht
o Dit resulteert in veel (onnodige) kosten van het management
✓ Luxe –uitgaven, afkeer van aantrekkelijke ( risicovolle) projecten
2
, o Agency –problematiek oplossen:
✓ Verloning volgens resultaat
✓ Opvolging resultaten via analysten, kredietinstellingen en
investeerders
✓ Management vervangen
III. Rol van de financiële functie in een onderneming
1. Aantrekken van geld (eigen vermogen/vreemd vermogen)
2. Aanwenden van het geld in de vorm van vaste activa (investeren in de onderneming)
3. Realisatie van ingaande en uitgaande kasstromen (aan handel doen)
4. a) Hersamenstelling van de vlottende active (exploitatiecyclus)
4. b) Uitbreiding of vervangingsinvesteringen
4. c) Terugstroom naar eigenaars van financiële activa (devidenden, interesten, kapitaalaflossing)
De rol van het financieel management:
• De nodige geldmiddelen aantrekken
➢ Tegen gunstige voorwaarden
➢ Investeren in projecten/investeringen die meer opbrengen dan de kostprijs van de
aangetrokken middelen.
• Daardoor stijgt de waarde van de onderneming ten voordele van de aandeelhouders
(eigenaars)
IV. Kernopdrachten van de financiële functie
Aantrekken Aanwenden
Administratie Analyse Anticipatie
3
, 1) Aantrekken: Er zijn 2 grote financieringsbronnen ter beschikking.
• Autofinanciering: Het reserveren van winsten om deze later te kunnen aanwenden.
• Externe financiering:
➢ Extern eigen vermogen: Kapitaalinbreng bij oprichting en kapitaalsverhoging
➢ Extern vreemd vermogen: Bankkredieten, leverancierskredieten, leasingsschulden,...
o Dit is mogelijk op KT en LT...
2) Aanwenden: Investeren in investeringsprojecten die de waarde van de onderneming verhogen.
• Bepalen aan de hand van een investeringsanalyse:
➢ Beoordelingsmethodes op basis van cijferprognoses omtrent toekomstige
kasstromen
➢ Risico & onzekerheid beperken
Het aantrekken en aanwenden van financiële middelen vormen twee uiterst
belangrijke kernfuncties van het financieel beleid.
3) Administratie: Correcte & tijdige (logische & chronologische) registratie consolidatie en
rapportering van de financiële gegevens. (Zie hoofdstuk 2)
• Bv: boekhouden, balans, jaarrekening...
• Dit is de basis voor een verdere analyse
4) Analyse: Het scherp opvolgen of de onderneming aan haar financiële verplichtingen kan voldoen.
(Zie hoofdstuk 3)
• Jaarrekeninganalyse:
➢ Liquiditeit: Voldoen aan financiële verplichtingen op korte termijn...
➢ Solvabiliteit: Voldoen aan financiële verplichtingen op lange termijn...
➢ Rendabiliteit: Is het bedrijf winstgevend...
5) Anticipatie: Vanuit de analyses prognoses voor toekomst maken.
• Budgettering: Een beeld vormen welke financiële implicaties de voorziene groei teweeg
brengt.
V. Organisatie van het financieel beheer
Algemene Vergadering
Raad van Bestuur
Directiecomité
Commercieel Directeur <Financieel> Directeur Dir. Human
Directeur Productie <Directeur logistiek Resources
Treasurer Controller
* Kapitaalbeheer * Boekhouding
* Liquiditeitsbeheer * Rapporteringen
* Financiële planning * Kostprijsberekening
* Bankrelaties *Fiscaliteit
De financiële directeur heeft 2 functies:
• De treasurer: Staat in voor de beheer van inkomende en uitgaande geldstromen
• De controller: Volgt de financiële efficiëntie en rendabiliteit van een onderneming
4
