Samenvatting Uitgebreide leerdoelen formeel strafrecht K2

Leerdoelen formeel strafrecht
Week 1

 De bronnen, uitgangspunten en beginselen van het strafprocesrecht toelichten;

Bronnen van het strafprocesrecht:
- Het wetboek van Strafvordering;
- Bijzondere wetten: wet in formele zin, niet een APV of iets dergelijks;
- Aanwijzingen en richtlijnen;
- Strafprocessuele grond- en mensenrechten: EVRM, art. 6 en 8
→ Art. 6 EVRM het recht op een eerlijk proces. In dit artikel staan de waarborgen die
je als burger hebt wanneer je in een strafproces betrokken bent.
→ Art. 8 EVRM het recht op eerbiediging van privéleven, familie- en gezinsleven. Er
wordt eerst gekeken of er sprake is van een inbreuk. Wanneer er sprake is van een
inbreuk dan moet er een wettelijke grondslag zijn.
- Beginselen van behoorlijke procesorde
- Regels ter verdere uitvoering van het wetboek van strafvordering, zoals AMvB’s of
ministeriële regelingen.
- Jurisprudentie.

Beginselen van het strafprocesrecht:
- Art. 1 Sv → het legaliteitsbeginsel (geen straf zonder wet);
- Art. 6 EVRM, het recht op een eerlijk proces, bijv. recht op een openbare en eerlijke
behandeling, binnen een redelijk termijn, een onafhankelijke en onpartijdige rechter,
etc.…
- Verdere artikelen in het EVRM, zoals art. 2, 7, 3, 5 en 8 EVRM;
- Beginselen van een behoorlijke procesorde;
- Onmiddellijkheidsbeginsel;
- Beginsel van hoor en wederhoor.

Uitgangspunten van het strafprocesrecht:
- Geen straf zonder schuld;
- ??

 De betekenis van het strafvorderlijk legaliteitsbeginsel en de wijze waarop dit beginsel
zijn neerslag vindt in de wet toelichten;

Art. 1 Sv: strafvordering heeft alleen plaats op de wijze ‘’bij de wet voorzien’’. Met de wet
wordt de wet in formele zin bedoeld en dus niet de wet in materiële zin (lagere wetgeving).
BELANGRIJK is het verschil met het legaliteitsbeginsel van het materieel strafrecht.

Dit beginsel zorgt voor rechtszekerheid voor de burger.

 Uitleggen waarom het strafprocesrecht enerzijds een instrumenteel karakter heeft en
anderzijds een element van rechtsbescherming in zich draagt;

Het strafprocesrecht heeft twee functies:
- De instrumentele functie → instrumenten en bevoegdheden die gegeven worden aan
de politie en justitie (de waarheid wordt naar boven gehaald);
- Rechtsbeschermende functie → de verdachte/personen moeten worden beschermd
tegen het handelen van de overheid.

,  Het algemeen normatief kader voor de opsporing uiteenzetten en toelichten dat
onrechtmatigheden in de opsporing gevolgen kunnen hebben voor de berechting van de
verdachte;

De rechter heeft om de twee functies van het strafprocesrecht te waarborgen een normatief
kader in de wet opgenomen. Steeds als er sprake is van opsporing, art. 132a Sv moet er aan
vier elementen gedacht worden:
I. Alle strafvordering moet berusten op een formeel wettelijke basis. Ofwel alle
bevoegdheden moeten terug te voeren zijn op de wet in formele zin, art. 1 Sv ‘’bij
de wet voorzien’’.
II. Alles wat de politie doet in het kader van opsporing, moeten zij verantwoorden in
een proces-verbaal, art. 152-157, 148 lid 3 en 149a en b Sv.
III. De politie opereert niet op eigen houtje, maar met behulp van de Officier van
Justitie.
IV. Als er onrechtmatig wordt opgespoord, dan kan dit consequenties hebben, art.
359a Sv.


 Het belang van artikel 3 Politiewet voor de opsporing toelichten en een verband leggen
met artikel 1 Wetboek van Strafvordering;

In het wetboek van strafvordering komen rechten terug die op de grondrechten een inbreuk
maken. De Hoge Raad heeft besloten dat als de politie aan het opsporen is en daarbij nog
geen inbreuken worden gemaakt op de grondrechten, de politie en justitie dan op grond van
art. 3 Politiewet jo. art. 141 Grondwet dan gewoon mogen opsporen.

→ Art. 3 Politiewet de wettelijke grondslag voor situaties waarin de politie in geringe
mate de vrijheid beneemt van een burger.