Beenderstelsel
Hoofdstuk 6 in handboek
Beenderstelsel=
1. Beenderen van het skelet
2. Kraakbeen
3. Botverbindingen (gewrichten)
• Banden en andere bindweefsels die beenderen
• Stabiliseren
• verbinden
5 functies;
1. Ondersteuning
• Aanhechting zachte weefsels (pezen, ligamenten, bindweefsel,..)
• Aanhechting organen
2. Opslag
• Calciumzouten als mineraalreserve (Ca2+, fosfaat)
• Energiereserve ovv vetten (gele beenmerg)
3. Vorming bloedcellen
• Rood beenmerg: RBC, WBC, BP
4. Bescherming
• ribben: longen + hart
• schedel: hersenen
• Wervels: RM
• Bekken: spijsverterings- + voortplantingsorganen
5. Beweging door hefboomwerking
• Aangedreven door spieren
Macroscopische kernmerken
Structuur
1. Diafyse
• = centrale schacht
• Omgeeft mergholte
• Bevat beenmerg (= los bindweefsel)
• Compact beenweefsel = COMPACTA
2. Epifyse
• = verbrede gedeelten aan uiteinden
• Bedekt met gewrichtskraakbeen
• Spongieus beenweefsel = SPONGIOSA
NB: groei van onvolwassen lang bot gebeurt vanuit de groeischijf (waar
epifyse overgaat in diafyse)
, Beenderstelsel
Macroscopische kenmerken
Typen beenweefsel
1. Compact beenweefsel of compacta
• massief
2. Spongieus beenweefsel of spongiosa
• Een netwerk van benige staafjes, lijkt op honinggraat
3. Periost of buitenste beenvlies
• aanhechting van pezen en ligamenten
• Niet thv kraakbeen
• Isoleert het bot van de aangrenzende weefsels
• Speelt een belangrijke rol bij de groei en het herstel van beenderen
4. Endost of binnenste beenvlies is het equivalent van het periost maar dan aan de zijde van de
mergholte
Beenweefsel, opgebouwd uit 3 componenten
§ Grondsubstantie (2/3): een mengsel van calciumzouten vormt het
belangrijkste bestanddeel en maakt het bot zeer sterk
§ Collageenvezels(1/3): zeer sterk maar geeft het bot de nodige flexibiliteit
§ Botcellen (minder dan 2%)
1. Osteocyten zijn volwassen botcellen en handhaven botstructuur. Zij komen voor in compact
en spongieus beenweefsel
2. Osteoblasten zorgen voor vorming van nieuw beenweefsel (osteogenese)
3. Osteoclasten geven zuren en enzymen af en lossen op die manier de botmatrix op
(osteolyse)
Osteoblasten en osteoclasten bevinden zich in de cellaag van het periost en het endost.
Botvorming en groei
• 2 manieren :
• - intramembraneuze botvorming : beenweefsel ontstaat vanuit bindweefselvliezen, vb platte
beenderen van de schedel
• - enchondrale verbening : bestaand hyalien kraakbeen wordt vervangen door beenweefsel
Intramembraneuze botvorming
Enchondrale verbening
De meeste beenderen ontstaan via enchondrale verbening.
Tijdens de embryonale ontwikkeling ontstaat een klein model van de
toekomstige beenderen.
Hoofdstuk 6 in handboek
Beenderstelsel=
1. Beenderen van het skelet
2. Kraakbeen
3. Botverbindingen (gewrichten)
• Banden en andere bindweefsels die beenderen
• Stabiliseren
• verbinden
5 functies;
1. Ondersteuning
• Aanhechting zachte weefsels (pezen, ligamenten, bindweefsel,..)
• Aanhechting organen
2. Opslag
• Calciumzouten als mineraalreserve (Ca2+, fosfaat)
• Energiereserve ovv vetten (gele beenmerg)
3. Vorming bloedcellen
• Rood beenmerg: RBC, WBC, BP
4. Bescherming
• ribben: longen + hart
• schedel: hersenen
• Wervels: RM
• Bekken: spijsverterings- + voortplantingsorganen
5. Beweging door hefboomwerking
• Aangedreven door spieren
Macroscopische kernmerken
Structuur
1. Diafyse
• = centrale schacht
• Omgeeft mergholte
• Bevat beenmerg (= los bindweefsel)
• Compact beenweefsel = COMPACTA
2. Epifyse
• = verbrede gedeelten aan uiteinden
• Bedekt met gewrichtskraakbeen
• Spongieus beenweefsel = SPONGIOSA
NB: groei van onvolwassen lang bot gebeurt vanuit de groeischijf (waar
epifyse overgaat in diafyse)
, Beenderstelsel
Macroscopische kenmerken
Typen beenweefsel
1. Compact beenweefsel of compacta
• massief
2. Spongieus beenweefsel of spongiosa
• Een netwerk van benige staafjes, lijkt op honinggraat
3. Periost of buitenste beenvlies
• aanhechting van pezen en ligamenten
• Niet thv kraakbeen
• Isoleert het bot van de aangrenzende weefsels
• Speelt een belangrijke rol bij de groei en het herstel van beenderen
4. Endost of binnenste beenvlies is het equivalent van het periost maar dan aan de zijde van de
mergholte
Beenweefsel, opgebouwd uit 3 componenten
§ Grondsubstantie (2/3): een mengsel van calciumzouten vormt het
belangrijkste bestanddeel en maakt het bot zeer sterk
§ Collageenvezels(1/3): zeer sterk maar geeft het bot de nodige flexibiliteit
§ Botcellen (minder dan 2%)
1. Osteocyten zijn volwassen botcellen en handhaven botstructuur. Zij komen voor in compact
en spongieus beenweefsel
2. Osteoblasten zorgen voor vorming van nieuw beenweefsel (osteogenese)
3. Osteoclasten geven zuren en enzymen af en lossen op die manier de botmatrix op
(osteolyse)
Osteoblasten en osteoclasten bevinden zich in de cellaag van het periost en het endost.
Botvorming en groei
• 2 manieren :
• - intramembraneuze botvorming : beenweefsel ontstaat vanuit bindweefselvliezen, vb platte
beenderen van de schedel
• - enchondrale verbening : bestaand hyalien kraakbeen wordt vervangen door beenweefsel
Intramembraneuze botvorming
Enchondrale verbening
De meeste beenderen ontstaan via enchondrale verbening.
Tijdens de embryonale ontwikkeling ontstaat een klein model van de
toekomstige beenderen.
