Basis van onderzoek
Wetenschappelijke psychologie en intuïtieve mensenkennis
Intuïtieve mensenkennis -> gezond verstand
Empirisch waarnemen -> via zintuigen ( niet wetenschappelijk)
0. Intro
Wat is intuïtie, alledaagse mensenkennis
Intuïtie -> kennis uit ervaringen & observaties
(zintuigen)
-> proefondervindelijk of empirisch
-> doorgegeven via opvoeding en taal
Afleiden van algemene wetmatigheden (theorie)
- doel: gebeurtenissen voorstellen, er vat op krijgen
verbanden zien
Wat is wetenschap
Ook vanuit empirie (observaties) komen tot theorie
Verschillen:
- soort ervaringen -> verschillen in hoe de gegevens worden verzameld
- trekken van conclusies -> het zoeken naar patronen, samenhang,…
1. Verschillen in het verzamelen van gegevens
A) objectieve vaststellingen
- herhaalbaarheid = realiseerbaarheid = objectiviteitsbeginsel
- Door gebruik van meetinstrumenten
- … of intersubjectiviteit -> nagaan in hoeverre onderzoekers onafhankelijk van
elkaar tot eenzelfde conclusie komen
!!! 1 ONDERZOEK IS GEEN ONDERZOEK !!!!
B) systematisch observaties
- toeval uitsluiten
- Geen ‘selecte’ steekproef nemen
- Wel : een groep mensen bevragen (‘steekproef’)
- Die representatief is ( goede afspiegeling van de populatie )
- At random geselecteerd ( op zuiver toevallige wijze, aselecte steekproef)
C) in gecontroleerde situaties
Mogelijke storende factoren zoveel mogelijk onder controle houden
- onderzoek in ‘laboratorium’
1
,- Aangepaste meetapparatuur
Bv. Experiment bij psychologen, intelligentietest
2. Verschillen in het zoeken naar samenhang
A) methodisch werken
- twee onderzoekstradities
- Kwalitatief onderzoek -> cijfermatig, statistiek…
- Kwalitatief onderzoek -> betekenissen, woorden…
- uitdrukken van verbanden, patronen…
- Begrijpend -> beschrijvend
- Correlationeel -> explorerend/ verkennend
- Experimenteel -> toetsend
B) Inkaderen in een brede theorie
- een theorie = een netwerk selecteren waarin wordt aangegeven hoe verschillende
gebeurtenissen met elkaar in verband staan
- Een hypothese = een veronderstelde samenhang
- kan gebruikt worden om de theorie te toetsen
- Wetten = hypothesen die een groot aantal toetsingen met succes hebben doorstaan
C) Empirisch toetsing
- wetten = hypothesen die een groot aantal toetsingen met succes hebben doorstaan
- Maar… wetenschappelijke beweringen zijn altijd voorlopig
- Zeg nooit BEWEZEN wel er
is EVIDENTIE GEVONDEN
voor
- reden: falsificatie en geen
verificatie of confirmatie
- Je kan aantonen dat iets
niet waar is maar nooit
aantonen dat het waar is
2
,De empirische cyclus
-> om kennis op de doen uit ervaring
1. Verschil tussen intuïtieve , alledaagse kennis en
wetenschappelijke kennis
Zie samenvattende kader
2. De empirische cyclus
Volgorde !!!!!!!!!!
Handboek alg. psy. P.26,…
I. Een of enkele vaststellingen -> eerste empirische of observaties
II. Vaststellingen kunnen aanleiding geven tot het formuleren van een mogelijke
verklaring of hypothese -> dit kan deel uitmaken van een theorie -> inductiefase
III. Om meer zekerheid te krijgen -> toetsbare voorstellingen afgeleid worden ->
reductiefase
IV. Toetsingsfase -> het confronteren van de concrete voorstellingen met nieuw
feitenmateriaal
V. Evaluatie -> is de hypothese als dan niet houdbaar -> positief resultaat ->
bevestigd nooit bewezen -> negatief -> verworpen of vervangen door nieuwe
theorie of hypothese
- bestaat uit verschillende fasen waarin empirische vaststellingen en theoretische
uitwerkingen elkaar afwisselen
- Door falsificatie loopt de empirische cyclus oneindig
verder
- Wetenschappelijk onderzoek biedt noot zekerheid/
bewijzen
3. Verificatie, confirmatie en falsificatie
A) Verificatie
- je onderzoekt of iets ‘waar’ is en gaat op die manier
op zoek naar bewijzen
- voordeel: Als dat zo is, dan is de uitspraak 100%
bewezen en dus ook 100% waar
- MAAR nadeel: Je kunt onmogelijk alle fenomenen onderzoeken!
B) confirmatie
3
, - je gaat op zoek naar waarschijnlijkheden
Nadeel : vage wetenschappelijke uitspraken hebben een grotere
waarschijnlijkheidsgraad dan concrete en specifieke uitspraken, maar bieden
inhoudelijk weinig betekenis
C) Falsificatie
- Karl Popper wetenschapsfilosoof
- theorieën moeten falsifieerbaar (weerlegbaar) zijn
- Op die manier kunnen we ervan uitgaan dat er geen verband of geen verschil is
- Voorlopig aanhouden ( tot het tegendeel bewezen is )
Voordeel: zekerheid
Nadeel= voorlopig tot het tegendeel is bewezen
Wetenschappelijke uitspraken zijn daarom altijd voorzichtig en tentatief geformuleerd
Dit is onderzoek (pp introductie )
1. Inhoud van het handboek
Structuur van een wetenschappelijk onderzoek
- abstract
- Inleiding
- Methode
- Steekproef
- Meetinstrument
- Procedure
- (analyses )
- resultaten
- Discussie
- Referenties
Hoe voer je een wetenschappelijk onderzoek
Empirische cyclus
-> adv 4 vragen
1. Wat wil de onderzoeken nodig
2. Kiest de onderzoeker een opzet waarmee hij zijn onderzoeksvraag kan
beantwoorden
3. Verzamelt de onderzoeker op de juiste manier zijn gegevens
4. Analyseert de onderzoeker op een goede manier zijn gegevens en rapporteert hij
hier op de juiste wijze over?
Hoofdstuk 1 wat wil je weten
1.1 wat zijn de probleemstelling, doelstelling en de onderzoeksvraag
Inleiding -> hoe ben je tot dit onderzoek gekomen, de achtergrond, probleemstelling
Van breed naar smal, van algemeen van specifiek
4
Wetenschappelijke psychologie en intuïtieve mensenkennis
Intuïtieve mensenkennis -> gezond verstand
Empirisch waarnemen -> via zintuigen ( niet wetenschappelijk)
0. Intro
Wat is intuïtie, alledaagse mensenkennis
Intuïtie -> kennis uit ervaringen & observaties
(zintuigen)
-> proefondervindelijk of empirisch
-> doorgegeven via opvoeding en taal
Afleiden van algemene wetmatigheden (theorie)
- doel: gebeurtenissen voorstellen, er vat op krijgen
verbanden zien
Wat is wetenschap
Ook vanuit empirie (observaties) komen tot theorie
Verschillen:
- soort ervaringen -> verschillen in hoe de gegevens worden verzameld
- trekken van conclusies -> het zoeken naar patronen, samenhang,…
1. Verschillen in het verzamelen van gegevens
A) objectieve vaststellingen
- herhaalbaarheid = realiseerbaarheid = objectiviteitsbeginsel
- Door gebruik van meetinstrumenten
- … of intersubjectiviteit -> nagaan in hoeverre onderzoekers onafhankelijk van
elkaar tot eenzelfde conclusie komen
!!! 1 ONDERZOEK IS GEEN ONDERZOEK !!!!
B) systematisch observaties
- toeval uitsluiten
- Geen ‘selecte’ steekproef nemen
- Wel : een groep mensen bevragen (‘steekproef’)
- Die representatief is ( goede afspiegeling van de populatie )
- At random geselecteerd ( op zuiver toevallige wijze, aselecte steekproef)
C) in gecontroleerde situaties
Mogelijke storende factoren zoveel mogelijk onder controle houden
- onderzoek in ‘laboratorium’
1
,- Aangepaste meetapparatuur
Bv. Experiment bij psychologen, intelligentietest
2. Verschillen in het zoeken naar samenhang
A) methodisch werken
- twee onderzoekstradities
- Kwalitatief onderzoek -> cijfermatig, statistiek…
- Kwalitatief onderzoek -> betekenissen, woorden…
- uitdrukken van verbanden, patronen…
- Begrijpend -> beschrijvend
- Correlationeel -> explorerend/ verkennend
- Experimenteel -> toetsend
B) Inkaderen in een brede theorie
- een theorie = een netwerk selecteren waarin wordt aangegeven hoe verschillende
gebeurtenissen met elkaar in verband staan
- Een hypothese = een veronderstelde samenhang
- kan gebruikt worden om de theorie te toetsen
- Wetten = hypothesen die een groot aantal toetsingen met succes hebben doorstaan
C) Empirisch toetsing
- wetten = hypothesen die een groot aantal toetsingen met succes hebben doorstaan
- Maar… wetenschappelijke beweringen zijn altijd voorlopig
- Zeg nooit BEWEZEN wel er
is EVIDENTIE GEVONDEN
voor
- reden: falsificatie en geen
verificatie of confirmatie
- Je kan aantonen dat iets
niet waar is maar nooit
aantonen dat het waar is
2
,De empirische cyclus
-> om kennis op de doen uit ervaring
1. Verschil tussen intuïtieve , alledaagse kennis en
wetenschappelijke kennis
Zie samenvattende kader
2. De empirische cyclus
Volgorde !!!!!!!!!!
Handboek alg. psy. P.26,…
I. Een of enkele vaststellingen -> eerste empirische of observaties
II. Vaststellingen kunnen aanleiding geven tot het formuleren van een mogelijke
verklaring of hypothese -> dit kan deel uitmaken van een theorie -> inductiefase
III. Om meer zekerheid te krijgen -> toetsbare voorstellingen afgeleid worden ->
reductiefase
IV. Toetsingsfase -> het confronteren van de concrete voorstellingen met nieuw
feitenmateriaal
V. Evaluatie -> is de hypothese als dan niet houdbaar -> positief resultaat ->
bevestigd nooit bewezen -> negatief -> verworpen of vervangen door nieuwe
theorie of hypothese
- bestaat uit verschillende fasen waarin empirische vaststellingen en theoretische
uitwerkingen elkaar afwisselen
- Door falsificatie loopt de empirische cyclus oneindig
verder
- Wetenschappelijk onderzoek biedt noot zekerheid/
bewijzen
3. Verificatie, confirmatie en falsificatie
A) Verificatie
- je onderzoekt of iets ‘waar’ is en gaat op die manier
op zoek naar bewijzen
- voordeel: Als dat zo is, dan is de uitspraak 100%
bewezen en dus ook 100% waar
- MAAR nadeel: Je kunt onmogelijk alle fenomenen onderzoeken!
B) confirmatie
3
, - je gaat op zoek naar waarschijnlijkheden
Nadeel : vage wetenschappelijke uitspraken hebben een grotere
waarschijnlijkheidsgraad dan concrete en specifieke uitspraken, maar bieden
inhoudelijk weinig betekenis
C) Falsificatie
- Karl Popper wetenschapsfilosoof
- theorieën moeten falsifieerbaar (weerlegbaar) zijn
- Op die manier kunnen we ervan uitgaan dat er geen verband of geen verschil is
- Voorlopig aanhouden ( tot het tegendeel bewezen is )
Voordeel: zekerheid
Nadeel= voorlopig tot het tegendeel is bewezen
Wetenschappelijke uitspraken zijn daarom altijd voorzichtig en tentatief geformuleerd
Dit is onderzoek (pp introductie )
1. Inhoud van het handboek
Structuur van een wetenschappelijk onderzoek
- abstract
- Inleiding
- Methode
- Steekproef
- Meetinstrument
- Procedure
- (analyses )
- resultaten
- Discussie
- Referenties
Hoe voer je een wetenschappelijk onderzoek
Empirische cyclus
-> adv 4 vragen
1. Wat wil de onderzoeken nodig
2. Kiest de onderzoeker een opzet waarmee hij zijn onderzoeksvraag kan
beantwoorden
3. Verzamelt de onderzoeker op de juiste manier zijn gegevens
4. Analyseert de onderzoeker op een goede manier zijn gegevens en rapporteert hij
hier op de juiste wijze over?
Hoofdstuk 1 wat wil je weten
1.1 wat zijn de probleemstelling, doelstelling en de onderzoeksvraag
Inleiding -> hoe ben je tot dit onderzoek gekomen, de achtergrond, probleemstelling
Van breed naar smal, van algemeen van specifiek
4
