Pedagogiek
1 Wat is pedagogiek= handelingswetenschap
Focussen op het opvoeden van het kind en volwassene
Studie van de opvoeding van kinderen en jongeren van 0-18jaar
‘paidagōgós’
Paid: begeleiden/ leiden van kinderen
De pedagogiek probeert opvoeding en opvoedend handelen systematisch te beschrijven
door, op basis van kwalitatief en kwantitatief onderzoek, algemeen geldende uitspraken te
doen
Pedagogiek= handelingswetenschap: praktijk iets moet hebben aan de verworden kennis en
inzichten en dat er een wisselwerking bestaat tussen praktijk en theorie
1.1 Niveaus van de pedagogiek
Theorie Praktijktheorie/opvoedingsleer De praktijk/opvoedkunde
opvoedingswetenschap
(pedagogiek)
Wetenschap Theoretische aanwijzingen die Het dagelijks opvoeden
het Pedagogisch handelen
ondersteunen
Voorbeeld: wetenschappelijk Voorbeeld: advies over hoe om Voorbeeld: vader probeert
artikel over effecten van te gaan met straffen en agressief gedrag van zoon te
straffen en belonen belonen, vooral tips negeren en beloont hem
wanneer hij lief is
2 het ontstaan van de pedagogie en pedagogiek als
wetenschap
Het is een vrij jonge wetenschap
- 1779 : eerste leerstoel aan de universiteit van Halle (Duitsland
- Als wetenschap dus pas laat invloed op het werkveld
- Eerste bekende pedagogen : Langeveld, Decroly, Kohnstamm, Bladergroen
Griekse oudheid:
- De Spartaanse opvoeding : strenge opvoeding > kinderen werden weggehaald bij de ouders
en gingen naar kampen zodat ze lichamelijk sterk werden om later soldaat te worden o
- Werden getest door van een berg gesmeten te worden
- Grootgebracht buiten het gezin zodat ze zelfstandig werden
, - Doelen: lichamelijke ontwikkeling & discipline
Thema voor filosofen
- Schreven teksten met raadgevingen en reflecties omtrent de invloeden die werkzaam zijn
voor kinderen
- Spartaanse opvoeding = reden waarom filosofische insteek gold .
- Idee van armenzorg situeerde zich al vanuit de Verlichting
- De normen en waarden van onderwijspraktijk beïnvloeden de theorievorming v pedagogiek
- Jean-Jacques Rousseau schreef als eerste boekje dat kinderen vanaf geboorte goed zijn en
zichzelf ontplooien
2.1 Pedagogiek als wetenschap
Deelwetenschappen van de agogiek volgens leeftijd van het doelpubliek
pedagogiek andragogiek gerontagogiek
begeleiding van kinderen Begeleiding van volwassenen Begeleiding van ouderen
Deelwetenschap van agogiek volgens object
orthopedagogiek Sociale agogiek psychoagogiek pedagogiek
Begeleidingen van Maatschappelijke Begeleiding van Begeleiding van
mensen in nood problematiek van mensen in psychische kinderen en jongeren
begeleiden nood naar volwassenheid
3 Hulpwetenschappen van de pedagogiek
Pedagogiek gebruikt inzichten uit andere disciplines hulpwetenschappen
Hulpwetenschappen= wetenschappen waarvan de inzichten helpen voor de theorievorming van een
andere wetenschap in dit geval pedagogiek
Zoals: psychologie, psychiatrie, sociologie, biologie filosofie etc
3.1 Onderscheidt tussen psychologie en pedagogiek
psychologie Pedagogiek
Historisch: nastreven van waardenvrije Historisch: gevonden aan levensbeschouwelijke
benaderingen van het menselijke gedrag stromingen
Na WOII: geseculariseerd
Wetenschap van beschrijven en verklaren van Terrein van pratici: onderwijzers, artsen etc
menselijk gedrag
Multidisciplinariteit: bv rekening houden met andere Interdisciplinariteit
disciplines
rekening houden met andere disciplines gaan samenwerken met andere
, disciplines
4 De pedagogische relatie
1. Ouder kan niet om zijn verantwoordelijkheid heen
– Baby is helemaal afhankelijk van verzorging
– Wettelijke bepalingen vb ouders verantwoordelijk tot 18 jr.
– Ook in onderwijs: ouders blijven verantwoordelijk!
Wordt niet zo aangevoeld!!
2. Pedagogische relatie is gepreïntendeerd
– Ouder verantwoordelijk voor het kind
– en dat is onomkeerbaar.
3. Boven- en ondergrens van de relatie
– Gezagsrelatie van bij de start.
– Van zodra taal verworven is door het kind, wordt het gezag bevraagd en vraagt
opvoedingsgedrag om motivatie.
– Tot aan zelfverantwoordelijke zelfbepaling. (18jr?) dan volgt een eigen afgewogen
keuze van waarden en normen.
4. Tweezijdige relatie
– Invloed van de ouders op het kind
– Invloed van het kind door actief mee te doen: kind zet ouders aan tot opvoeden.
4.1 Denkkaders in de pedagogiek
4.1.1 Behavioristische benadering
- Richt zich op het gedrag van de mens en de invloed van de omgeving op dat gedrag
- Al het gedrag is zogezegd al aangeleerd en kan dus ook weer afgeleerd worden door middel
van gedragsverandering
4.1.2 Cognitieve leertheoretische benadering
- Stadiamodel van piaget
- Rekening te houden met het ontwikkelingsstadium waarin het kind zich bevindt
4.1.3 Sociaal constructivistische benadering
- Vygotsky
- Belang van de sociale interacties
- Het kind de wereld leert begrijpen via zijn probleemoplossende interacties met volwassenen
en andere kinderen
1 Wat is pedagogiek= handelingswetenschap
Focussen op het opvoeden van het kind en volwassene
Studie van de opvoeding van kinderen en jongeren van 0-18jaar
‘paidagōgós’
Paid: begeleiden/ leiden van kinderen
De pedagogiek probeert opvoeding en opvoedend handelen systematisch te beschrijven
door, op basis van kwalitatief en kwantitatief onderzoek, algemeen geldende uitspraken te
doen
Pedagogiek= handelingswetenschap: praktijk iets moet hebben aan de verworden kennis en
inzichten en dat er een wisselwerking bestaat tussen praktijk en theorie
1.1 Niveaus van de pedagogiek
Theorie Praktijktheorie/opvoedingsleer De praktijk/opvoedkunde
opvoedingswetenschap
(pedagogiek)
Wetenschap Theoretische aanwijzingen die Het dagelijks opvoeden
het Pedagogisch handelen
ondersteunen
Voorbeeld: wetenschappelijk Voorbeeld: advies over hoe om Voorbeeld: vader probeert
artikel over effecten van te gaan met straffen en agressief gedrag van zoon te
straffen en belonen belonen, vooral tips negeren en beloont hem
wanneer hij lief is
2 het ontstaan van de pedagogie en pedagogiek als
wetenschap
Het is een vrij jonge wetenschap
- 1779 : eerste leerstoel aan de universiteit van Halle (Duitsland
- Als wetenschap dus pas laat invloed op het werkveld
- Eerste bekende pedagogen : Langeveld, Decroly, Kohnstamm, Bladergroen
Griekse oudheid:
- De Spartaanse opvoeding : strenge opvoeding > kinderen werden weggehaald bij de ouders
en gingen naar kampen zodat ze lichamelijk sterk werden om later soldaat te worden o
- Werden getest door van een berg gesmeten te worden
- Grootgebracht buiten het gezin zodat ze zelfstandig werden
, - Doelen: lichamelijke ontwikkeling & discipline
Thema voor filosofen
- Schreven teksten met raadgevingen en reflecties omtrent de invloeden die werkzaam zijn
voor kinderen
- Spartaanse opvoeding = reden waarom filosofische insteek gold .
- Idee van armenzorg situeerde zich al vanuit de Verlichting
- De normen en waarden van onderwijspraktijk beïnvloeden de theorievorming v pedagogiek
- Jean-Jacques Rousseau schreef als eerste boekje dat kinderen vanaf geboorte goed zijn en
zichzelf ontplooien
2.1 Pedagogiek als wetenschap
Deelwetenschappen van de agogiek volgens leeftijd van het doelpubliek
pedagogiek andragogiek gerontagogiek
begeleiding van kinderen Begeleiding van volwassenen Begeleiding van ouderen
Deelwetenschap van agogiek volgens object
orthopedagogiek Sociale agogiek psychoagogiek pedagogiek
Begeleidingen van Maatschappelijke Begeleiding van Begeleiding van
mensen in nood problematiek van mensen in psychische kinderen en jongeren
begeleiden nood naar volwassenheid
3 Hulpwetenschappen van de pedagogiek
Pedagogiek gebruikt inzichten uit andere disciplines hulpwetenschappen
Hulpwetenschappen= wetenschappen waarvan de inzichten helpen voor de theorievorming van een
andere wetenschap in dit geval pedagogiek
Zoals: psychologie, psychiatrie, sociologie, biologie filosofie etc
3.1 Onderscheidt tussen psychologie en pedagogiek
psychologie Pedagogiek
Historisch: nastreven van waardenvrije Historisch: gevonden aan levensbeschouwelijke
benaderingen van het menselijke gedrag stromingen
Na WOII: geseculariseerd
Wetenschap van beschrijven en verklaren van Terrein van pratici: onderwijzers, artsen etc
menselijk gedrag
Multidisciplinariteit: bv rekening houden met andere Interdisciplinariteit
disciplines
rekening houden met andere disciplines gaan samenwerken met andere
, disciplines
4 De pedagogische relatie
1. Ouder kan niet om zijn verantwoordelijkheid heen
– Baby is helemaal afhankelijk van verzorging
– Wettelijke bepalingen vb ouders verantwoordelijk tot 18 jr.
– Ook in onderwijs: ouders blijven verantwoordelijk!
Wordt niet zo aangevoeld!!
2. Pedagogische relatie is gepreïntendeerd
– Ouder verantwoordelijk voor het kind
– en dat is onomkeerbaar.
3. Boven- en ondergrens van de relatie
– Gezagsrelatie van bij de start.
– Van zodra taal verworven is door het kind, wordt het gezag bevraagd en vraagt
opvoedingsgedrag om motivatie.
– Tot aan zelfverantwoordelijke zelfbepaling. (18jr?) dan volgt een eigen afgewogen
keuze van waarden en normen.
4. Tweezijdige relatie
– Invloed van de ouders op het kind
– Invloed van het kind door actief mee te doen: kind zet ouders aan tot opvoeden.
4.1 Denkkaders in de pedagogiek
4.1.1 Behavioristische benadering
- Richt zich op het gedrag van de mens en de invloed van de omgeving op dat gedrag
- Al het gedrag is zogezegd al aangeleerd en kan dus ook weer afgeleerd worden door middel
van gedragsverandering
4.1.2 Cognitieve leertheoretische benadering
- Stadiamodel van piaget
- Rekening te houden met het ontwikkelingsstadium waarin het kind zich bevindt
4.1.3 Sociaal constructivistische benadering
- Vygotsky
- Belang van de sociale interacties
- Het kind de wereld leert begrijpen via zijn probleemoplossende interacties met volwassenen
en andere kinderen
