Juridische Vaardigheden
1. Doelstellingen van Juridische Vaardigheden 1
Juridische Vaardigheden
= wijze om juridische vraagstukken op te lossen
omvat heuristiek/rechtsmethodologie
3 kernzaken
• hoe moet ik rechtsbronnen zoeken?
• hoe moet ik rechtsbronnen lezen, begrijpen & interpreteren?
• hoe kan ik rechtsbronnen gebruiken?
Positief recht
= het recht dat op een bepaald ogenblik daadwerkelijk bestaat in onze samenleving
• terug te vinden in de formele rechtsbronnen
• zowel Belgisch, Europees als internationaal
• welke formele rechtsbronnen bestaan er?
• welke kenmerken hebben deze formele rechtsbronnen?
• wetgeving
KB, MB, grondwet…
• rechtspraak
rechtscolleges
• rechtsleer
wetenschappelijk gepubliceerd artikel
• billijkheid
met alle feiten rekening houden
,Materiële rechtsbornnen
iets dat een impact heeft op de rechtsregels
Bv: medische discussie -> mondmaskerplicht -> impact op rechtsregels
Onderscheid formele van materiële (rechts)bronnen
• geschreven vs. niet-geschreven
• gepubliceerd vs. niet-gepubliceerd
door overheidsinstantie
• officiële vs. officieuze publicatie (of geen publicatie)
officiële: Belgisch Staatsblad & websites van RvS, Cassatie of grondwettelijk hof
officieuze: publicatie in bv wetenschappelijk tijdschrift
• bindend vs. gezaghebbend
bindend: erga omnes / inter partes
gezaghebbend: verstandig om er rekening mee te houden
Wetgeving
nationaal & Europees
Hoe analyseer ik een juridische casus?
abstractie maken van feiten & juridische gegevens
5 cruciale stappen
1) begrijpen van de opdracht (wat)
enkel wat relevant is
2) juridische vertaling, selectie & afbakening van de opdracht (onderzoeksvraag)
3) feitelijk zoeken naar bronnenmateriaal (hoe & waar)
, 4) analyse & beoordeling van het gevonden bronnenmateriaal (PAV)
5) verwerken & functioneel reproduceren van de gevonden informatie
4 soorten dossiers in het recht
• A dossier
geen antwoord op -> zelf fabriceren
• B dossier
heel goed gaan zoeken, er is ergens een antwoord
• C dossier
hier en daar wat opzoeken
• D dossier
je weet direct wat het antwoord is
Iedere formele rechtsbron -> beoordeeld worden a.d.h.v. PAV-principe
Pertinent
Actueel -> regelgeving op examen meest recent, rechtspraak & -leer: kap van 5 jaar
Volledig
Bv: Wet van 21 december 2013 inzake oneerlijke handelspraktijken
bindend
PAV positief
Bv: Richtlijn van 11 mei 2005 met betrekking tot oneerlijke handelspraktijken
bindend (richtlijn: wet in Europese zin)
PAV positief
Bv: arrest van Hof van Cassatie van 13 april 1987 inzake de sperperiode
gezaghebbend (wel waardevol)
PAV negatief (ouder dan 2016)
2. Opzoeken, analyse en verwijzen van/naar wetgeving
Nemo censetur ignorare legem
= juridische fictie, zelfs illusie
Formele, gepubliceerde, bindende & evoluerende rechtsbron
Wetgeving sensu stricto vs. wetgeving sensu lato
Hiërarchie der normen -> van groot belang
Wetgevingstechniek
= het geheel van regels om regelgeving op te stellen & de rechtsregels zo goed mogelijk
te formuleren
Aanrader: definities schrijven in contract -> als later discussie is over betekenis, staat het
er in
, eerste art. vaak definities -> lees je vaak over -> mogelijk betekenisverschil
3 soorten
• overgangsbepaling
• wijzigingsbepaling
• inwerkingtreding
Parlementaire voorbereiding
helemaal onderaan
nuttig: waarom bepaalde wet is aangenomen
RvS toetst of wet in overeenstemming is met hiërarchie der normen & Europees recht
Bewijs dat mail aangekomen is bij tegenpartij -> WeTransfer -> doc downloaden
3 manieren om een wet op te zoeken
• databank
bv: Jura
• Staatsblad
• wetboeken
Belangrijke links
• https://www.dekamer.be/kvvcr/index.cfm
• https://www.senate.be
• https://www.senate.be/www/?MIval=/index_senate&MENUID=22101&LANG=nl
• http://www.ejustice.just.fgov.be/wet/wet.htm
• http://www.ejustice.just.fgov.be/doc/rech_n.htm
• https://jura.kluwer.be/secure/Results.aspx?TrackUser=1
Structuur van wetgeving
• opgeschrift
rechtsregel volledig vermelden
geen titel & steeds uniek, uitz: wijzigende rechtsregels
• aanhef
juridsche grondslag & totstandkoming besluit
legitimatie & eerste toetsing door de rechter
• dispositief
inleidend artikel, definities, algemene bepalingen, toezicht en boetes,
wijzigingsbepalingen, opheffing, overgangsregeling, inwerkingtreding en
uitvoeringsbepalingen (voor minister die besluit regering moet uitvoeren)
art. kunnen gebundeld worden onder een (sub)titel
Algemene principes
• lex posterior derogat priori
• dura lex, sed lex
• lex specialis derogat generalis
1. Doelstellingen van Juridische Vaardigheden 1
Juridische Vaardigheden
= wijze om juridische vraagstukken op te lossen
omvat heuristiek/rechtsmethodologie
3 kernzaken
• hoe moet ik rechtsbronnen zoeken?
• hoe moet ik rechtsbronnen lezen, begrijpen & interpreteren?
• hoe kan ik rechtsbronnen gebruiken?
Positief recht
= het recht dat op een bepaald ogenblik daadwerkelijk bestaat in onze samenleving
• terug te vinden in de formele rechtsbronnen
• zowel Belgisch, Europees als internationaal
• welke formele rechtsbronnen bestaan er?
• welke kenmerken hebben deze formele rechtsbronnen?
• wetgeving
KB, MB, grondwet…
• rechtspraak
rechtscolleges
• rechtsleer
wetenschappelijk gepubliceerd artikel
• billijkheid
met alle feiten rekening houden
,Materiële rechtsbornnen
iets dat een impact heeft op de rechtsregels
Bv: medische discussie -> mondmaskerplicht -> impact op rechtsregels
Onderscheid formele van materiële (rechts)bronnen
• geschreven vs. niet-geschreven
• gepubliceerd vs. niet-gepubliceerd
door overheidsinstantie
• officiële vs. officieuze publicatie (of geen publicatie)
officiële: Belgisch Staatsblad & websites van RvS, Cassatie of grondwettelijk hof
officieuze: publicatie in bv wetenschappelijk tijdschrift
• bindend vs. gezaghebbend
bindend: erga omnes / inter partes
gezaghebbend: verstandig om er rekening mee te houden
Wetgeving
nationaal & Europees
Hoe analyseer ik een juridische casus?
abstractie maken van feiten & juridische gegevens
5 cruciale stappen
1) begrijpen van de opdracht (wat)
enkel wat relevant is
2) juridische vertaling, selectie & afbakening van de opdracht (onderzoeksvraag)
3) feitelijk zoeken naar bronnenmateriaal (hoe & waar)
, 4) analyse & beoordeling van het gevonden bronnenmateriaal (PAV)
5) verwerken & functioneel reproduceren van de gevonden informatie
4 soorten dossiers in het recht
• A dossier
geen antwoord op -> zelf fabriceren
• B dossier
heel goed gaan zoeken, er is ergens een antwoord
• C dossier
hier en daar wat opzoeken
• D dossier
je weet direct wat het antwoord is
Iedere formele rechtsbron -> beoordeeld worden a.d.h.v. PAV-principe
Pertinent
Actueel -> regelgeving op examen meest recent, rechtspraak & -leer: kap van 5 jaar
Volledig
Bv: Wet van 21 december 2013 inzake oneerlijke handelspraktijken
bindend
PAV positief
Bv: Richtlijn van 11 mei 2005 met betrekking tot oneerlijke handelspraktijken
bindend (richtlijn: wet in Europese zin)
PAV positief
Bv: arrest van Hof van Cassatie van 13 april 1987 inzake de sperperiode
gezaghebbend (wel waardevol)
PAV negatief (ouder dan 2016)
2. Opzoeken, analyse en verwijzen van/naar wetgeving
Nemo censetur ignorare legem
= juridische fictie, zelfs illusie
Formele, gepubliceerde, bindende & evoluerende rechtsbron
Wetgeving sensu stricto vs. wetgeving sensu lato
Hiërarchie der normen -> van groot belang
Wetgevingstechniek
= het geheel van regels om regelgeving op te stellen & de rechtsregels zo goed mogelijk
te formuleren
Aanrader: definities schrijven in contract -> als later discussie is over betekenis, staat het
er in
, eerste art. vaak definities -> lees je vaak over -> mogelijk betekenisverschil
3 soorten
• overgangsbepaling
• wijzigingsbepaling
• inwerkingtreding
Parlementaire voorbereiding
helemaal onderaan
nuttig: waarom bepaalde wet is aangenomen
RvS toetst of wet in overeenstemming is met hiërarchie der normen & Europees recht
Bewijs dat mail aangekomen is bij tegenpartij -> WeTransfer -> doc downloaden
3 manieren om een wet op te zoeken
• databank
bv: Jura
• Staatsblad
• wetboeken
Belangrijke links
• https://www.dekamer.be/kvvcr/index.cfm
• https://www.senate.be
• https://www.senate.be/www/?MIval=/index_senate&MENUID=22101&LANG=nl
• http://www.ejustice.just.fgov.be/wet/wet.htm
• http://www.ejustice.just.fgov.be/doc/rech_n.htm
• https://jura.kluwer.be/secure/Results.aspx?TrackUser=1
Structuur van wetgeving
• opgeschrift
rechtsregel volledig vermelden
geen titel & steeds uniek, uitz: wijzigende rechtsregels
• aanhef
juridsche grondslag & totstandkoming besluit
legitimatie & eerste toetsing door de rechter
• dispositief
inleidend artikel, definities, algemene bepalingen, toezicht en boetes,
wijzigingsbepalingen, opheffing, overgangsregeling, inwerkingtreding en
uitvoeringsbepalingen (voor minister die besluit regering moet uitvoeren)
art. kunnen gebundeld worden onder een (sub)titel
Algemene principes
• lex posterior derogat priori
• dura lex, sed lex
• lex specialis derogat generalis
