Politicologie
Carl de vos , 2022
0 Inleiding
Waarom politicologie in de rechten?
Geen recht zonder politiek, geen politiek zonder recht. Recht als gestolde politiek (=
recht is een tijdelijke codificatie van de politieke macht)
Het gerrecht wordt vaak als wereldvreemd beschreven; geef een voorbeeld.
Spaghetti arrest: de uitspraak had tot gevolg dat de onderzoeksrechter in de zaak
Dutroux van de zaak werd gehaald, omdat hij had meegegeten aan een diner waar ook
de slachtoffers waren.
1 Wat is politiek?
Hoofdstuk 1
1.1 Inleiding
Waar of niet waar; politicologie heeft een 'monopolie' op het bestuderen van de
politiek.
Niet waar; Een politicoloog bestudeert de politiek, maar andere disciplines zoals
sociologie en recht kunnen dat ook doen.
Waarom is politicologie een integratiewetenschap?
Omdat er, bij het bestuderen van de politiek, gebruik w gemaakt v inzichten uit andere
disciplines.
,Waarom is de vraag 'wat is het studiedomein van de politicologie?'
fundamenteel, maar niet evident?
Fundamenteel omdat ze raakt aan de essentie van de discipline, haar afbakening en
haar inhoud.
Niet evident omdat politiek moeilijk te beschrijven is; en haar definitie vaak vaag blijft.
(bv. Wat door de staat moet w geregeld.)
Waarom is het definiëren van politiek onmogelijk? Wat kunnen we wel doen?
Een defintie bevat alles wat nodig is om een bepaald iets te omschrijven; dat is niet
mogelijk voor politiek.
We maken daarom gebruik van een synthese; politiek gaat over macht, belangen,
waarden, ...
1.2 Wat is politiek? Op zoek naar een omschrijving
Wat is de oorsprong van het begrip 'politiek'?
Term politiek is afkomstig van het oudgriekse 'politeia' = alles wat betrekking heeft op de
polis/ burgerlijke samenleving.
politikos (= burger in de hoedanigheid van een publiek persoon) stond tegenover
idiotikos (= dezelfde burger in zijn privéleven)
Hoe keek Aristoteles naar politiek?
Aristoteles stelde dat de mens van nature een sociaal politiek dier is.
Politiek is daarom de hoogst menselijke activiteit waarmee we ons kunnen
onderscheiden.
Wat is de territorialisering van politiek en hoe neemt deze vorm in onze
samenleving?
Politiek is verbonden aan een territorium. Wie lid is van een territoriaal gebonden
samenleving moet daarvan alle regels volgen.
Vandaag neemt de territorialisering vooral de vorm in van staten.
,Welke invloed heeft een persoon zijn voorkeur v staatsoort op de omschrijving
van het begrip politiek?
Aanhangers van een nanny state (= staat die veel doet voor haar burgers) gaan
politiek eerder breed definiëren.
Aanhangers van een minimal state (= enkel beperkte kerntaken voor de politiek:
law & order) gaan politiek minder breed definiëren.
1.3 Geschiedenis
Obv welke 3 hoogtepunten bekijken we de geschiedenis van de politiek ?
1. Het klassieke Griekenland
2. Machiavelli
3. Ontstaan politieke stromingen na de Franse revolutie
Hoe keek men in het klassieke Griekenland naar politiek?
Griekenland bestond uit enkele stadstaten.
Alleen in een geordende samenleving, een polis, kon de mens tot volle ontplooiing
komen.
De mens neemt als burger van de polis deel aan het publieke leven = zoön politikon.
Wat was de visie van Plato op de politiek (leermeester van Aristoteles)?
Plato geloofde sterk in arbeidsverdeling waardoor iedereen hun eigen vaardigheden en
talenten optimaal kan ontwikkelen ih belang vd samenleving.
Iedereen heeft daarom een specifieke plaats; leiding vd staat ligt bij een speciaal
opgeleide klasse.
Wat was de visie van Aristoteles op de politiek?
Politiek/ de meesterwetenschap verwijst naar de zoektocht naar de goede samenleving
en het nastreven vh goede leven dmv deelname aan de publieke zaak (in de context van
de polis)
Politiek is gebaseerd op dioloog, is een sociale activiteit
, Wat schreef de Florentijn Niccolo Machiavelli in zijn boek 'Il principe' (=de vorst)
In het boek stond een reeks adviezen aan de Florentijnse leider Lorenzo Dei Medici. Het
bevatte technieken oml macht te verwerven en deze te behouden.
Op welke manier is het idee over politiek van Machiavelli anders dan zijn
voorgangers (Plato en Aristoteles)?
Politiek w bij Machiavelli nauw verbonden met macht. Het algemeen belang of het
'goede' was minder belangrijk.
Welke 3 politieke stromingen/ ismen ontstonden na de Franse revolutie?
1. Conservatisme
2. Socialisme
3. Liberalisme
Hoe zal het begrip politiek veranderen na de nieuwe politieke stromingen van
de Franse revolutie?
Politiek zal verwijzen naar de organisatie binnen een staat.
Het is een uitdrukking van het verlichtingsideaal.
Er komt een betrokkenheid voor alle lagen van de bevolking.
1.4 Instellingen: essentially contested concept
Wat bedoelde WB Gallie met politiek als 'essentially contested concept'?
Gallie stelde dat verschillende stromingen verschillende opvattingen hebben over het
begrip 'politiek'.
Waarom is politiek een betwist begrip?
Omdat alle bouwstenen die gebruikt worden om de inhoud vh begrip te bepalen op
zichzelf betwist kunnen worden doordat het vaak over concepten gaat waarover
verschillende visies bestaan.
Vb. Verschillende interpretatie begrip gelijkheid bij socialisten (gelijk aan de eindmeet) en
liberalen (gelijk aan de start)
Carl de vos , 2022
0 Inleiding
Waarom politicologie in de rechten?
Geen recht zonder politiek, geen politiek zonder recht. Recht als gestolde politiek (=
recht is een tijdelijke codificatie van de politieke macht)
Het gerrecht wordt vaak als wereldvreemd beschreven; geef een voorbeeld.
Spaghetti arrest: de uitspraak had tot gevolg dat de onderzoeksrechter in de zaak
Dutroux van de zaak werd gehaald, omdat hij had meegegeten aan een diner waar ook
de slachtoffers waren.
1 Wat is politiek?
Hoofdstuk 1
1.1 Inleiding
Waar of niet waar; politicologie heeft een 'monopolie' op het bestuderen van de
politiek.
Niet waar; Een politicoloog bestudeert de politiek, maar andere disciplines zoals
sociologie en recht kunnen dat ook doen.
Waarom is politicologie een integratiewetenschap?
Omdat er, bij het bestuderen van de politiek, gebruik w gemaakt v inzichten uit andere
disciplines.
,Waarom is de vraag 'wat is het studiedomein van de politicologie?'
fundamenteel, maar niet evident?
Fundamenteel omdat ze raakt aan de essentie van de discipline, haar afbakening en
haar inhoud.
Niet evident omdat politiek moeilijk te beschrijven is; en haar definitie vaak vaag blijft.
(bv. Wat door de staat moet w geregeld.)
Waarom is het definiëren van politiek onmogelijk? Wat kunnen we wel doen?
Een defintie bevat alles wat nodig is om een bepaald iets te omschrijven; dat is niet
mogelijk voor politiek.
We maken daarom gebruik van een synthese; politiek gaat over macht, belangen,
waarden, ...
1.2 Wat is politiek? Op zoek naar een omschrijving
Wat is de oorsprong van het begrip 'politiek'?
Term politiek is afkomstig van het oudgriekse 'politeia' = alles wat betrekking heeft op de
polis/ burgerlijke samenleving.
politikos (= burger in de hoedanigheid van een publiek persoon) stond tegenover
idiotikos (= dezelfde burger in zijn privéleven)
Hoe keek Aristoteles naar politiek?
Aristoteles stelde dat de mens van nature een sociaal politiek dier is.
Politiek is daarom de hoogst menselijke activiteit waarmee we ons kunnen
onderscheiden.
Wat is de territorialisering van politiek en hoe neemt deze vorm in onze
samenleving?
Politiek is verbonden aan een territorium. Wie lid is van een territoriaal gebonden
samenleving moet daarvan alle regels volgen.
Vandaag neemt de territorialisering vooral de vorm in van staten.
,Welke invloed heeft een persoon zijn voorkeur v staatsoort op de omschrijving
van het begrip politiek?
Aanhangers van een nanny state (= staat die veel doet voor haar burgers) gaan
politiek eerder breed definiëren.
Aanhangers van een minimal state (= enkel beperkte kerntaken voor de politiek:
law & order) gaan politiek minder breed definiëren.
1.3 Geschiedenis
Obv welke 3 hoogtepunten bekijken we de geschiedenis van de politiek ?
1. Het klassieke Griekenland
2. Machiavelli
3. Ontstaan politieke stromingen na de Franse revolutie
Hoe keek men in het klassieke Griekenland naar politiek?
Griekenland bestond uit enkele stadstaten.
Alleen in een geordende samenleving, een polis, kon de mens tot volle ontplooiing
komen.
De mens neemt als burger van de polis deel aan het publieke leven = zoön politikon.
Wat was de visie van Plato op de politiek (leermeester van Aristoteles)?
Plato geloofde sterk in arbeidsverdeling waardoor iedereen hun eigen vaardigheden en
talenten optimaal kan ontwikkelen ih belang vd samenleving.
Iedereen heeft daarom een specifieke plaats; leiding vd staat ligt bij een speciaal
opgeleide klasse.
Wat was de visie van Aristoteles op de politiek?
Politiek/ de meesterwetenschap verwijst naar de zoektocht naar de goede samenleving
en het nastreven vh goede leven dmv deelname aan de publieke zaak (in de context van
de polis)
Politiek is gebaseerd op dioloog, is een sociale activiteit
, Wat schreef de Florentijn Niccolo Machiavelli in zijn boek 'Il principe' (=de vorst)
In het boek stond een reeks adviezen aan de Florentijnse leider Lorenzo Dei Medici. Het
bevatte technieken oml macht te verwerven en deze te behouden.
Op welke manier is het idee over politiek van Machiavelli anders dan zijn
voorgangers (Plato en Aristoteles)?
Politiek w bij Machiavelli nauw verbonden met macht. Het algemeen belang of het
'goede' was minder belangrijk.
Welke 3 politieke stromingen/ ismen ontstonden na de Franse revolutie?
1. Conservatisme
2. Socialisme
3. Liberalisme
Hoe zal het begrip politiek veranderen na de nieuwe politieke stromingen van
de Franse revolutie?
Politiek zal verwijzen naar de organisatie binnen een staat.
Het is een uitdrukking van het verlichtingsideaal.
Er komt een betrokkenheid voor alle lagen van de bevolking.
1.4 Instellingen: essentially contested concept
Wat bedoelde WB Gallie met politiek als 'essentially contested concept'?
Gallie stelde dat verschillende stromingen verschillende opvattingen hebben over het
begrip 'politiek'.
Waarom is politiek een betwist begrip?
Omdat alle bouwstenen die gebruikt worden om de inhoud vh begrip te bepalen op
zichzelf betwist kunnen worden doordat het vaak over concepten gaat waarover
verschillende visies bestaan.
Vb. Verschillende interpretatie begrip gelijkheid bij socialisten (gelijk aan de eindmeet) en
liberalen (gelijk aan de start)
