Samenvatting hormonaal stelsel

Hormonale stelsel
Algemene werking van hormonen
 Een hormoon is een chemische boodschapperstof die door
gespecialiseerde kiercellen wordt geproduceerd en aan het bloed wordt
afgegeven en in het lichaam zijn werking heeft, dit type afgifte is een vorm
van interne secretie
 Bij interne secretie wordt het product altijd aan het inwendige milieu
afgegeven
 Meer dan 50 verschillende hormonen
 De meeste worden gemaakt in de endocriene cellen of door de
neurosecretoire cellen
o Endocriene cellen zijn gespecialiseerde kliercellen die zicht
bezighouden met het produceren van een bepaald hormoon
(meestal gestructureerd tot een hormoonklier -> endocriene klier)
o Neurosecretoire cellen zijn gespecialiseerde zenuwcellen die in
nauw contact staan met zenuwstelsel en bepaalde hormonen
afgeven aan het bloed
o Gewone lichaamscellen zijn ook in staat om hormoonachtige stoffen
te produceren deze hebben een plaatselijk effect op de omringende
cellen
 Doelwitcellen: hormonen dat alleen invloed hebben op cellen die voor dat
specifieke hormoon gevoelig zijn
 Doelwitorgaan: doelwitcellen een onderdeel zijn van een orgaan



Steroïdhormonen
 Vetachtige, aan cholesterol verwante stoffen
 Geslachthormonen, bijnierschorshormonen
 In staat om zijn doelwitcel binnen te gaan en in het cytoplasma bindt het
hormoon zich aan een bepaald receptoreiwit en vormt er een
hormoonreceptorcomplex, dit complex dringt door tot in de celkern waar
het DNA bevindt, het bindt op een bepaalde plaats aan het DNA dit is het
signaal om de aanmaak van eiwitten te starten of af te remmen



Eiwithormonen
 Te verdelen in 2 typen, afhankelijk van het aantal aminozuren waaruit ze
bestaan
 Enkele eiwithormonen zijn klein: ze zijn uit enkele aminozuren opgebouwd
bv: adrenaline en schildklierhormoon
 Tweede type eiwithormoon: is groter en bestaat uit lange peptideketens
ook wel peptidehormonen genoemd bv: insuline en groeihormoon




1

,  Kunnen niet zomaar door de celmembraan heen, doelwitcellen hebben een
gevoelige receptor voor dat hormoon in de celmembraan, zodra het
hormoon langs komt gaat het een binding aan met de
receptor en dan gaat de cel reageren




Regelkringen
 Een te kleine hoeveelheid van een bepaald hormoon in de
bloedbaan heeft geen merkbare invloed op het
doelwitorgaan effecten worden pas merkbaar bij een
bepaalde concentratie van het hormoon in het bloed
 Concentratie van een hormoon is afhankelijk van de
aanmaak en de afbraak
 Regelkring: zorgen dat de concentratie op peil blijft door aanmaak en
afbraak
 Negatieve terugkoppeling: komt bijna in alle hormonale regelkringen voor,
bij de negatieve terugkoppeling wordt één van de schakels geremd in zijn
activiteit waardoor volgende schakels in het regelkring
ook minder actief worden
 Hormoonspiegel: de concentratie van elk hormoon op
een kenmerkend niveau




het hypothalamushypofysesysteem
 Gevormd door 2 organen: de hypothalamus en de
hypofyse
 Hypothalamus: onderdeel van de hersenstam, bestaat
uit: zenuwvezels die eindigen in de hypofyse
 Hypofyse (hersenaanhangsel): kleine hormoonklier met een dunne
verbinding (hypofsesteel) onderaan het hypothalamus hangt
o Gedeeltelijk uit endocrien en zenuwweefsel
o Centrale klier (mastergland)
o Functie: anatomische relatie tussen het hormoonstelsel en het
zenuwstelsel

Hypofyse
Bestaat uit 2 delen: het achterste deel, neurohypofyse
(zenuwweefsel) en het voorste deel, adenohypofyse
(endocrien weefsel)



Neurohypofyse
 Vanuit de hypothalamus lopen zenuwvezels naar
de neurohypofyse

2