Samenvatting: religie, zingeving en
levensbeschouwing
Les 1: wat is de (on)zin van
levensbeschouwing?
Beknopt
§ R = religie (verbinden): verbonden aan een hogere macht
§ Z= zingeving: zin hebben in het leven
§ L = levensbeschouwing: hoe je naar het leven kijkt (nadenken,
filosoferen)
Bij levensbeschouwing gaat het om de bewustwording van wat belangrijk is in je
leven, om vragen te stellen rond en nadenken over de uiteindelijke zin en betekenis
van alles wat bestaat. Deze vragen zijn geen gewone vragen waarop een duidelijk
antwoord kan worden gegeven, maar levensvragen waarop geen bewijsbaar
antwoord mogelijk is.
Het gaat dus om vragen naar meningen over wat het allerbelangrijkste is in ons
bestaan. Over levensbeschouwing kun je nadenken, of met andere woorden:
filosoferen. Dit nadenken gebeurt als levensvragen zich opdringen, met name tijdens
ingrijpende, intense gebeurtenissen (contrastervaringen). Maar ook verwondering
over het gewone kan een goede aanzet vormen tot het stellen van levensvragen en
het filosoferen daarover.
Levensvragen
Heeft het leven zin? Tot nog toe is niemand erin geslaagd om de morele code te
kraken die aan de grondslag ligt van het menselijke leven. Hoe dan ook:
levensbeschouwing vooronderstelt levensvragen. Iemands levensbeschouwing is per
slot van rekening het geheel van zijn of haar levensvragen en de antwoorden
hierop, gedacht vanuit de eigen persoon (individueel) of vanuit het grotere geheel
(gemeenschappelijk).
Levensvragen komen voort uit het leven zelf en komen vaak op in crisissituaties.
Ondanks de benaming, hoeven ze lang niet altijd in een duidelijke vraagvorm
worden gesteld. Het is de kunst om deze vragen ‘tevoorschijn te luisteren’. Een
onderscheid in verschillende soorten levensvragen (6 soorten) kan hierbij nuttig zijn.
, Existentiële levensvragen
(Het bestaan, de persoon zelf)
Bij existentiële levensvragen gaat het om vragen over je eigen innerlijk,
identiteit, je ware aard, het beeld dat je van jezelf hebt. Vragen over hoe je
geworden bent zoals je nu bent. Over hoe je zou willen zijn. En over wie je
kunt zijn, gezien de achtergrond die je hebt meegekregen wat betreft familie,
buurt en scholing. Vragen over je uiterlijk zoals: kan ik daarmee leven, ben ik
er tevreden over? Vragen ook over hoe anderen tegen jou aankijken: wat
vinden ze van jou, wat zullen ze wel niet van jou denken?
Relationele levensvragen
(Verbondenheid met anderen)
Bij relationele levensvragen gaat het over de manier waarop het eigen
bestaan is verweven met dat van anderen. Mensen leven immers niet alleen
op een eiland maar naast en met, voor en door anderen. Hoe kijk ik tegen
andere mensen aan? Zijn anderen te vertrouwen, als het erop aankomt?
Kunnen we onbevangen naar elkaar kijken of hanteren we onvermijdelijk
negatieve beeldvorming, stereotiepe opvattingen en stigmatiseringen?
Temporele levensvragen
(Verleden-heden-toekomst)
Temporele levensvragen zijn vragen over de verhouding tot de tijd. Vragen
over begin en eind, over bloei en verval, over mijlpalen en onvergetelijke
gebeurtenissen, over leven in het verleden en in de toekomst. Vragen over
waarom gelukkige momenten vaak zo kort duren en waarom aan
ongelukkige momenten soms geen einde lijkt te komen.
Ecologisch-biologische levensvragen
(Natuur)
Bij ecologisch-biologische levensvragen gaat het om vragen die mensen zich
stellen over hun verhouding tot de natuur. Mensen staan niet boven de
natuur maar vormen een schakel in de keten van alle organismen. De mens is
zelf natuur. Hoe leeft de mensheid samen met dieren en planten? Wat
wanneer we botsen op de grenzen van de geneeskunde? Wat vinden we
nog wel aanvaardbaar en wat niet? Wanneer vinden we onszelf gezond?
Wat hebben we daar allemaal voor over en hoever willen we gaan om
gezond te blijven?
levensbeschouwing
Les 1: wat is de (on)zin van
levensbeschouwing?
Beknopt
§ R = religie (verbinden): verbonden aan een hogere macht
§ Z= zingeving: zin hebben in het leven
§ L = levensbeschouwing: hoe je naar het leven kijkt (nadenken,
filosoferen)
Bij levensbeschouwing gaat het om de bewustwording van wat belangrijk is in je
leven, om vragen te stellen rond en nadenken over de uiteindelijke zin en betekenis
van alles wat bestaat. Deze vragen zijn geen gewone vragen waarop een duidelijk
antwoord kan worden gegeven, maar levensvragen waarop geen bewijsbaar
antwoord mogelijk is.
Het gaat dus om vragen naar meningen over wat het allerbelangrijkste is in ons
bestaan. Over levensbeschouwing kun je nadenken, of met andere woorden:
filosoferen. Dit nadenken gebeurt als levensvragen zich opdringen, met name tijdens
ingrijpende, intense gebeurtenissen (contrastervaringen). Maar ook verwondering
over het gewone kan een goede aanzet vormen tot het stellen van levensvragen en
het filosoferen daarover.
Levensvragen
Heeft het leven zin? Tot nog toe is niemand erin geslaagd om de morele code te
kraken die aan de grondslag ligt van het menselijke leven. Hoe dan ook:
levensbeschouwing vooronderstelt levensvragen. Iemands levensbeschouwing is per
slot van rekening het geheel van zijn of haar levensvragen en de antwoorden
hierop, gedacht vanuit de eigen persoon (individueel) of vanuit het grotere geheel
(gemeenschappelijk).
Levensvragen komen voort uit het leven zelf en komen vaak op in crisissituaties.
Ondanks de benaming, hoeven ze lang niet altijd in een duidelijke vraagvorm
worden gesteld. Het is de kunst om deze vragen ‘tevoorschijn te luisteren’. Een
onderscheid in verschillende soorten levensvragen (6 soorten) kan hierbij nuttig zijn.
, Existentiële levensvragen
(Het bestaan, de persoon zelf)
Bij existentiële levensvragen gaat het om vragen over je eigen innerlijk,
identiteit, je ware aard, het beeld dat je van jezelf hebt. Vragen over hoe je
geworden bent zoals je nu bent. Over hoe je zou willen zijn. En over wie je
kunt zijn, gezien de achtergrond die je hebt meegekregen wat betreft familie,
buurt en scholing. Vragen over je uiterlijk zoals: kan ik daarmee leven, ben ik
er tevreden over? Vragen ook over hoe anderen tegen jou aankijken: wat
vinden ze van jou, wat zullen ze wel niet van jou denken?
Relationele levensvragen
(Verbondenheid met anderen)
Bij relationele levensvragen gaat het over de manier waarop het eigen
bestaan is verweven met dat van anderen. Mensen leven immers niet alleen
op een eiland maar naast en met, voor en door anderen. Hoe kijk ik tegen
andere mensen aan? Zijn anderen te vertrouwen, als het erop aankomt?
Kunnen we onbevangen naar elkaar kijken of hanteren we onvermijdelijk
negatieve beeldvorming, stereotiepe opvattingen en stigmatiseringen?
Temporele levensvragen
(Verleden-heden-toekomst)
Temporele levensvragen zijn vragen over de verhouding tot de tijd. Vragen
over begin en eind, over bloei en verval, over mijlpalen en onvergetelijke
gebeurtenissen, over leven in het verleden en in de toekomst. Vragen over
waarom gelukkige momenten vaak zo kort duren en waarom aan
ongelukkige momenten soms geen einde lijkt te komen.
Ecologisch-biologische levensvragen
(Natuur)
Bij ecologisch-biologische levensvragen gaat het om vragen die mensen zich
stellen over hun verhouding tot de natuur. Mensen staan niet boven de
natuur maar vormen een schakel in de keten van alle organismen. De mens is
zelf natuur. Hoe leeft de mensheid samen met dieren en planten? Wat
wanneer we botsen op de grenzen van de geneeskunde? Wat vinden we
nog wel aanvaardbaar en wat niet? Wanneer vinden we onszelf gezond?
Wat hebben we daar allemaal voor over en hoever willen we gaan om
gezond te blijven?
