Samenvatting gs h7
Dit hoofdstuk heet de tijd van de pruiken en revoluties en vond plaats van 1700-1800(18 de
eeuw). De kenmerkende aspecten van dit hoofdstuk zijn:
1. Rationeel optimisme en verlicht denken dat werd toegepast op alle terreinen van de
samenleving: godsdienst, politiek, economie en sociale verhoudingen.
2. Voortbestaan van ancien regime met pogingen om het vorstelijk bestuur op
eigentijdse verlichte wijze vormen te geven. (verlicht absolutisme)
3. Uitbouwen van de Europese overheersing, met name in de vorm van
plantagekoloniën en daarmee verbonden trans-Atlantische slavenhandel, en de
opkomst van het abolitionisme.
4. De democratische revoluties in de westerse landen met als gevolg discussies over
grondwetten, grondrechten en staatsburgerschap.
In de 18de eeuw zorgden nieuwe ideeën over politiek en maatschappij voor veranderingen in
de samenleving. In dit hoofdstuk worden grote maatschappelijke gevolgen hiervan
behandeld.
7.1
Kenmerkende aspect van deze paragraaf: 1 en 2
In de 17de eeuw bracht de wetenschappelijke revolutie veel nieuwe kennis over mensen, de
natuur en de wereld. De overtuiging dat er een betere en eerlijker samenleving kon worden
ontwikkeld (rationeel optimisme). Verlichten filosofen bedachten argumenten en mogelijke
oplossingen en discussieerden daar met elkaar over. Bijvoorbeeld spraken zij over
natuurlijke rechten, als er wordt uitgegaan van natuurlijke rechten, zorgt dat voor meer
gelijkheid tussen mensen. Ook dachten zij na over een rechtvaardiger samenleving. Volgens
Montesquieu (een verlichte filosoof uit Frankrijk) was het vooral belangrijk dat de macht
niet in handen was van een persoon of groep. Door de macht te verdelen in drie groepen,
konden zij elkaar controleren en zo de kans op machtsmisbruik te verkleinen (trias politica).
De fransman Voltaire vond dat alleen goed opgeleide mensen konden uitmaken van het
bestuur. Volgens filosoof John Locke moesten mensen een sociaal contract sluiten. Met dit
contract besloten ze dat ze een politieke eenheid waren. Vervolgens konden de mensen uit
hun midden bestuurders kiezen. De denker Rousseau steunde het idee van een sociaal
contract, maar hij benadrukte dat het volk altijd de hoogste macht behield. En moest de
minderheid zich voegen bij de meerderheid. Onderwijs was belangrijk vonden veel verlichte
denkers, dus stelde Denis Diderot en Jean d’Alembert een encyclopedie samen. De boeken
werden verspreid en hadden veel invloed op het denken van de burgerij in Europa. Veel
edelen en geestelijken voelde zich aangevallen door het inhoud van sommige artikelen. Het
bevat namelijk veel kritiek op de voorrechten en positie van de kerk en de geestelijkheid.
Veel verlichten drongen vorsten binnen, deze vorsten hielden zich vaak vast aan het oude
absolutisme(ancien regime). Maar stelden ze zich wel open voor verlichte
denkbeelden(verlicht absolutisme).
Dit hoofdstuk heet de tijd van de pruiken en revoluties en vond plaats van 1700-1800(18 de
eeuw). De kenmerkende aspecten van dit hoofdstuk zijn:
1. Rationeel optimisme en verlicht denken dat werd toegepast op alle terreinen van de
samenleving: godsdienst, politiek, economie en sociale verhoudingen.
2. Voortbestaan van ancien regime met pogingen om het vorstelijk bestuur op
eigentijdse verlichte wijze vormen te geven. (verlicht absolutisme)
3. Uitbouwen van de Europese overheersing, met name in de vorm van
plantagekoloniën en daarmee verbonden trans-Atlantische slavenhandel, en de
opkomst van het abolitionisme.
4. De democratische revoluties in de westerse landen met als gevolg discussies over
grondwetten, grondrechten en staatsburgerschap.
In de 18de eeuw zorgden nieuwe ideeën over politiek en maatschappij voor veranderingen in
de samenleving. In dit hoofdstuk worden grote maatschappelijke gevolgen hiervan
behandeld.
7.1
Kenmerkende aspect van deze paragraaf: 1 en 2
In de 17de eeuw bracht de wetenschappelijke revolutie veel nieuwe kennis over mensen, de
natuur en de wereld. De overtuiging dat er een betere en eerlijker samenleving kon worden
ontwikkeld (rationeel optimisme). Verlichten filosofen bedachten argumenten en mogelijke
oplossingen en discussieerden daar met elkaar over. Bijvoorbeeld spraken zij over
natuurlijke rechten, als er wordt uitgegaan van natuurlijke rechten, zorgt dat voor meer
gelijkheid tussen mensen. Ook dachten zij na over een rechtvaardiger samenleving. Volgens
Montesquieu (een verlichte filosoof uit Frankrijk) was het vooral belangrijk dat de macht
niet in handen was van een persoon of groep. Door de macht te verdelen in drie groepen,
konden zij elkaar controleren en zo de kans op machtsmisbruik te verkleinen (trias politica).
De fransman Voltaire vond dat alleen goed opgeleide mensen konden uitmaken van het
bestuur. Volgens filosoof John Locke moesten mensen een sociaal contract sluiten. Met dit
contract besloten ze dat ze een politieke eenheid waren. Vervolgens konden de mensen uit
hun midden bestuurders kiezen. De denker Rousseau steunde het idee van een sociaal
contract, maar hij benadrukte dat het volk altijd de hoogste macht behield. En moest de
minderheid zich voegen bij de meerderheid. Onderwijs was belangrijk vonden veel verlichte
denkers, dus stelde Denis Diderot en Jean d’Alembert een encyclopedie samen. De boeken
werden verspreid en hadden veel invloed op het denken van de burgerij in Europa. Veel
edelen en geestelijken voelde zich aangevallen door het inhoud van sommige artikelen. Het
bevat namelijk veel kritiek op de voorrechten en positie van de kerk en de geestelijkheid.
Veel verlichten drongen vorsten binnen, deze vorsten hielden zich vaak vast aan het oude
absolutisme(ancien regime). Maar stelden ze zich wel open voor verlichte
denkbeelden(verlicht absolutisme).
