Samenvatting historische context hoofdstuk 3

Samenvatting gs hc 3
3.1
In de periode tussen de twee wereldoorlogen was verzuiling het kenmerk van de
Nederlandse samenleving geworden. Vrijwel iedereen voelde zich aangetrokken tot een
vrijwel een van de vier zuilen: de katholieke, de protestantse-christelijke, de socialisten of de
liberalen. In 1945 werd een poging gedaan om een nieuwe start te maken, zonder een
opleiding in zuilen. Maar deze doorbraak van de verzuilde politiek mislukte: in korte tijd
waren de vooroorlogse verzuilde instelling weer in oude glorie hersteld. Op 5 mei 1945 was
de vreugde over het einde van de bezetting groot. De verenigde staten schoten te hulp bij de
wederopbouw van Nederland. Een gevolg hiervan was dat Nederland tijdens de koude
oorlog onvoorwaardelijk de kant van de Amerikanen koos. De neutraliteitspolitiek was niet
langer houdbaar, dus ging Nederland voortaan samenwerking met de andere west-Europese
landen. Na de oorlog groeide het geboorte aantal enorm (de babyboomers). Bij het
herstellen van de economie speelde de overheid een actieve rol. De regering beperkte zich
tot het scheppen van de juiste voorwaarden. Deze aanpak was succesvol, Want de economie
groeide de economie met gemiddeld vijf procent per jaar. De regering besloten tot een
Geleide loonpolitiek (als de lonen laag waren, werden Nederlandse producten goedkoper
dan buitenlandse producten). Hierdoor ontwikkelde Nederland tot een belangrijk
exportland. In de nacht van 31 januari en 1 februari 1953 stuwde een een zware storm het
zeewater in Zuidwest-Nederland zo hoog op dat de dijken op zeventig plaatsen doorbraken.
Om dergelijke rampen in de toekomst te voorkomen, stelde de overheid het deltaplan op.
De toenemende invloed van de overheid bleek ook uit de overheidszorg voor sociale
zekerheid. In 1947 werd een noodwet ingevoerd. Alle ouderen kregen een minimumloon en
tien jaar later werd het een algemene ouderdom wet (AOW). Daarna in 1965 werd de
algemene bijstandswet opgericht (iedereen die langdurig niet voor zichzelf kan zorgen kon
financiële hulp van de overheid krijgen). Dit was een belangrijk moment in de opbouw van
de verzorgingsstaat. Dankzij de industrialisatiepolitiek (het actief stimuleren de industrie) en
de geleide loonpolitiek groeide de Nederlandse economie. De loonpolitiek was eind jaren
70 losgelaten. Door de toegenomen welwaard werd Nederland een
consumptiemaatschappij. Ondanks deze welvaart was er nog steeds een woningnood.
Hierdoor weren in de jaren 50 en 60 op veel plaatsen nieuwbouwwijken gebouwd. Het
gevolg van deze ontwikkeling was toenemende verstedelijking. Mensen die in de stad
werkten, konden wonen in een rustige omgeving (forenzen of door sommige genoemde
slaapsteden). Door de opkomst van van de verzorgingsstaat werden mensen minder
afhankelijk van hun zuil. Hierdoor kwam de ontzuiling op gang. Ontkerkelijking had hier
gelijktijdig mee te maken. Door de ontzuiling veranderde het politieke landschap sterk. Er
kwam een belangrijk nieuwe partij de D66, dit werd de nieuwe grootse partij inplaats van de
rooms-rode regering (coalitie tussen PvdA en KVP). Veel jongeren in de jaren 60 wilden met
hun gedrag en uiterlijk zichzelf onderscheiden van hun ouders en andere jongeren (nozems).
In het midden van de jaren 60 lieten vooral in Amsterdam studenten en intellectuele
jongeren van zich horen (provo’s). Later in het midden van de sixties kwam er nog een
nieuwe jongerencultuur (hippies). Zij verzetten zich tegen het kapitalisme en materialisme
van generaties en ouders. De bloem was het symbool voor harmonie met de natuur.
(Periode van de flowerpower). Hippies verzetten zich fel tegen het overal aanwezige geweld.
In de jaren 50 en 60 eiste ook vrouwen verbetering in de maatschappelijke positie. Voor de
wet stond de getrouwde vrouw op hetzelfde niveau als haar minderjarige kinderen. In 1956