SAMENWERKINGSVAARDIGHEDEN
DEEL 1 - ORGANISATIE
1. INLEIDING
Wat is een organisatie?
• Maatschappelijke constructie: door de mens gemaakt
• Met een aanwijsbaar ledenaantal
• En interne roldifferentatie (taak- en rolverdeling) – wie doet wat
• Gericht op een bepaald doel of nut
• Met een structuur om het doel te bereiken
• In wisselwerking met de omgeving
• Met tends tot behoud en integratie
• Vb. scholen, sportvereniging, …
Organiseren = keuzes maken
2. DE VELE EN DIVERSE UITDAGINGEN
ZEVEN Maatschappelijke uitdagingen en veranderingen
1. “Langer werken” houdt in …
→ Vb. werknemers belonen met opslag
2. Toename van aantal zorgvragers (vergrijzing) …
→ Vb. werknemers auto of GSM
3. Vermaatschappelijking van de zorg
→ Vb. niet alle zorg moet door een “gespecialiseerd” team gebeuren
4. Commercialisering van de zorg
→ Vb. persoonsvolgend budget
5. Spanningsveld grootschaligheid = maatwerk
→ Vb. klant is koning
6. Digitalisering in de zorg
→ Vb. nieuwe vereiste competenties
7. Nieuwe vorm van organiseren van organisaties
→ Vb. zelfsturende teams
,SAMENWERKINGSVAARDIGHEDEN
3. WAT ZIJN ORGANISATIES?
DEFINITIE organisatie: elke vorm van menselijke samenwerking voor een gemeenschappelijk doel
DEFINITIE organisatiekunde: een wetenschap die zich bezighoudt met het bestuderen van het gedrag van
organisaties alsmede de factoren die dit gedrag bepalen en de wijze waarop organisaties het meest
doeltreffend bestuurd kunnen worden
3.1 Eerste verkenning
• Organisaties:
→ Door de mensen gemaakt
→ Een interne roldifferentiatie (wie doet wat)
→ Gericht op bepaalde doelen
→ Structuur die gericht is op de verwezenlijking van die doelen
• Organisaties hebben volgende kenmerken:
I. Doelgerichtheid – via taak- en rolverdeling
II. Wisselwerking – omgeving en contacten met de buitenwereld
III. Zelfbehoud
IV. Integratie – strategie, structuur, systemen, stijlen, waarden, kernvaardigheden
3.2 Tweede verkenning
• Organisatie bestaan uit mensen en activiteiten om doelen te bereiken
• Groepering activiteiten → zorgt dat het doel kan bereikt worden → ontstaan werkverdeling
• Binnen organisaties worden de activiteiten dus geknipt en geplakt:
→ Knippen – delen de arbeid in stukken ( = arbeidsindeling)
→ Plakken – de stukjes en hierdoor ontstaan functies ( = arbeidsverdeling)
• Organisaties kiezen voor een bepaalde structuur – door de mens gemaakt
• Werken op basis van missie / visie
3.3 Het 7S-model (Mc Kinsey) – BELANGRIJK MODEL!!!
• Systeem om kwaliteit te meten van prestaties die een bedrijf levert
• Belang van integratie tussen de 7 “S”, alle neuzen in dezelfde richting wijzen
, SAMENWERKINGSVAARDIGHEDEN
3.3.1 Significante waarden
• De kernwaarden staan centraal en zorgen voor verbinding met missie (doel) en visie
(doombeeld)
→ Vb. klantgericht, transparant, vernieuwend, milieubewust, creatief,
maatschappijgericht, betrouwbaar, …
• De kernwaarden worden zichtbaar in de organisatiecultuur
3.3.2 Strategie
• Om een strategie uit te werken heb je vooreerst een missie en een visie nodig:
→ De missie definieert het bestaansrecht en identiteit van een organisatie. Door middel
van je missie geef je aan wie je bent, wat je doet en wat je wil bereiken.
❖ “Voor wat staan wij als organisatie?”
→ De visie is inspirerend en geeft een visionair en ambitieus beeld van wat de organisatie wil
zijn. Je kijkt naar de wereld van nu en de kansen in de toekomst en je beschrijft de
gewenste droomsituatie. Zie ook: kernwaarden.
❖ “Vanuit welk wereldbeeld vertrekken wij?”
• Strategie omvat verder de acties en de doelen van de organisatie, alsook de middelen om deze te
bereiken. Het gaat aldus over de focus die de organisatie legt
(organisatiedoel – zorgdoel – teamdoel – individueel doel)
• Doelstellingen die je wilt bereiken worden afgeleid van je missie en visie = SMART formuleren
• Het strategisch plan beschrijft hoe de in de visie gestelde inzichten en doelstellingen bereikt gaan
worden en geeft een samenhangende reeks acties aan
3.3.3 Structuur
• Met structuur wordt de inrichting van de organisatie bedoeld
• De niveaus en de taakverdeling
• Geconcretiseerd in een organigram en de functieprofielen
(kritisch: op papier vs. realiteit)
• Structuur is een vast systeem, dit kan je niet veranderen
Organisatiestructuur
• We geven een bondige samenvatting van wat dan uitgebreider beschreven wordt, nl. de
5. organisatiestructuur
• We zien in grote lijnen twee modellen:
1. de organisatie als machine (mechanisch)
2. de organisatie als levend wezen (organisch)
• Er is doorheen de tijd een evolutie van mechanisch naar organisch model
• Je eigen organisatie vertoont wellicht kenmerken van beide modellen
DEEL 1 - ORGANISATIE
1. INLEIDING
Wat is een organisatie?
• Maatschappelijke constructie: door de mens gemaakt
• Met een aanwijsbaar ledenaantal
• En interne roldifferentatie (taak- en rolverdeling) – wie doet wat
• Gericht op een bepaald doel of nut
• Met een structuur om het doel te bereiken
• In wisselwerking met de omgeving
• Met tends tot behoud en integratie
• Vb. scholen, sportvereniging, …
Organiseren = keuzes maken
2. DE VELE EN DIVERSE UITDAGINGEN
ZEVEN Maatschappelijke uitdagingen en veranderingen
1. “Langer werken” houdt in …
→ Vb. werknemers belonen met opslag
2. Toename van aantal zorgvragers (vergrijzing) …
→ Vb. werknemers auto of GSM
3. Vermaatschappelijking van de zorg
→ Vb. niet alle zorg moet door een “gespecialiseerd” team gebeuren
4. Commercialisering van de zorg
→ Vb. persoonsvolgend budget
5. Spanningsveld grootschaligheid = maatwerk
→ Vb. klant is koning
6. Digitalisering in de zorg
→ Vb. nieuwe vereiste competenties
7. Nieuwe vorm van organiseren van organisaties
→ Vb. zelfsturende teams
,SAMENWERKINGSVAARDIGHEDEN
3. WAT ZIJN ORGANISATIES?
DEFINITIE organisatie: elke vorm van menselijke samenwerking voor een gemeenschappelijk doel
DEFINITIE organisatiekunde: een wetenschap die zich bezighoudt met het bestuderen van het gedrag van
organisaties alsmede de factoren die dit gedrag bepalen en de wijze waarop organisaties het meest
doeltreffend bestuurd kunnen worden
3.1 Eerste verkenning
• Organisaties:
→ Door de mensen gemaakt
→ Een interne roldifferentiatie (wie doet wat)
→ Gericht op bepaalde doelen
→ Structuur die gericht is op de verwezenlijking van die doelen
• Organisaties hebben volgende kenmerken:
I. Doelgerichtheid – via taak- en rolverdeling
II. Wisselwerking – omgeving en contacten met de buitenwereld
III. Zelfbehoud
IV. Integratie – strategie, structuur, systemen, stijlen, waarden, kernvaardigheden
3.2 Tweede verkenning
• Organisatie bestaan uit mensen en activiteiten om doelen te bereiken
• Groepering activiteiten → zorgt dat het doel kan bereikt worden → ontstaan werkverdeling
• Binnen organisaties worden de activiteiten dus geknipt en geplakt:
→ Knippen – delen de arbeid in stukken ( = arbeidsindeling)
→ Plakken – de stukjes en hierdoor ontstaan functies ( = arbeidsverdeling)
• Organisaties kiezen voor een bepaalde structuur – door de mens gemaakt
• Werken op basis van missie / visie
3.3 Het 7S-model (Mc Kinsey) – BELANGRIJK MODEL!!!
• Systeem om kwaliteit te meten van prestaties die een bedrijf levert
• Belang van integratie tussen de 7 “S”, alle neuzen in dezelfde richting wijzen
, SAMENWERKINGSVAARDIGHEDEN
3.3.1 Significante waarden
• De kernwaarden staan centraal en zorgen voor verbinding met missie (doel) en visie
(doombeeld)
→ Vb. klantgericht, transparant, vernieuwend, milieubewust, creatief,
maatschappijgericht, betrouwbaar, …
• De kernwaarden worden zichtbaar in de organisatiecultuur
3.3.2 Strategie
• Om een strategie uit te werken heb je vooreerst een missie en een visie nodig:
→ De missie definieert het bestaansrecht en identiteit van een organisatie. Door middel
van je missie geef je aan wie je bent, wat je doet en wat je wil bereiken.
❖ “Voor wat staan wij als organisatie?”
→ De visie is inspirerend en geeft een visionair en ambitieus beeld van wat de organisatie wil
zijn. Je kijkt naar de wereld van nu en de kansen in de toekomst en je beschrijft de
gewenste droomsituatie. Zie ook: kernwaarden.
❖ “Vanuit welk wereldbeeld vertrekken wij?”
• Strategie omvat verder de acties en de doelen van de organisatie, alsook de middelen om deze te
bereiken. Het gaat aldus over de focus die de organisatie legt
(organisatiedoel – zorgdoel – teamdoel – individueel doel)
• Doelstellingen die je wilt bereiken worden afgeleid van je missie en visie = SMART formuleren
• Het strategisch plan beschrijft hoe de in de visie gestelde inzichten en doelstellingen bereikt gaan
worden en geeft een samenhangende reeks acties aan
3.3.3 Structuur
• Met structuur wordt de inrichting van de organisatie bedoeld
• De niveaus en de taakverdeling
• Geconcretiseerd in een organigram en de functieprofielen
(kritisch: op papier vs. realiteit)
• Structuur is een vast systeem, dit kan je niet veranderen
Organisatiestructuur
• We geven een bondige samenvatting van wat dan uitgebreider beschreven wordt, nl. de
5. organisatiestructuur
• We zien in grote lijnen twee modellen:
1. de organisatie als machine (mechanisch)
2. de organisatie als levend wezen (organisch)
• Er is doorheen de tijd een evolutie van mechanisch naar organisch model
• Je eigen organisatie vertoont wellicht kenmerken van beide modellen
