Samenvatting aardrijkskunde I 4.1, 4.2 en 4.4 I Het Verenigd Koninkrijk verandert

Samenvatting H4 AK
H4: Het Verenigd Koninkrijk (VK) verandert
4.1 Een belangrijke speler op het wereldtoneel
Bevolking
 Het VK bestaat uit Engeland, Schotland, Wales en Noord-Ierland. Groot-Brittannië: Engeland,
Schotland en Wales. Het VK telt ongeveer 65 miljoen inwoners (2019). Er wonen veel
verschillende bevolkingsgroepen met elk hun eigen cultuur, zoals taal, godsdienst, kleding en
eten. Ongeveer 86% vd bevolking is geboren in het VK. Dat het VK multicultureel is, hangt
grotendeels samen met het koloniale verleden.
Groei van het rijk
 Aan het begin vd 16e eeuw werd de handel tussen Europa en de Arabische landen steeds
lastiger. Om toch te kunnen beschikken over de specerijen en grondstoffen uit Azië en Afrika,
waren de Europese landen gedwongen er zelf naar op zoek te gaan. De periode vd grote
ontdekkingsreizen begon en de Europese landen breidden hun macht uit over de hele wereld.
Buiten hun landgrenzen stichtten ze nieuwe gebieden: de koloniën. Het belangrijkste doel van
kolonisatie was het vergroten vd rijkdom van het moederland. Het verhogen vd welvaart in de
kolonie kwam meestal op de 2e plaats.
 Rond 1900 was het Britse koloniale rijk verreweg het grootste ter wereld. Het omvatte ¼ van het
landoppervlak vd wereld en telde ¼ vd wereldbevolking. Om dit immense rijk te beheren,
vertrouwden de Britten vooral op de lokale autoriteiten. Het bleek voordeliger om Britse
adviseurs toe te voegen aan het bestaande bestuur dan ze te vervangen door een koloniaal
bestuur.
Industrialisatie
 Aan het einde vd 18e eeuw, ver vóór alle andere landen, begon in het VK de Industriële
Revolutie: de periode vd grootschalige omschakeling van handwerk naar productie met
(stoom)machines in grote fabrieken. Door de politieke stabiliteit in het land konden de
wetenschap en techniek tot ontwikkeling komen. Bovendien beschikte het land over alles wat
nodig was om fabrieken met (stoom)machines te bouwen. Steenkool en ijzererts waren
aanwezig en andere grondstoffen als katoen, goud en rubber, konden uit de koloniën worden
gehaald. De industrialisatie maakte massaproductie van goederen, voedsel, machines en
vervoermiddelen mogelijk. Veel van die producten konden ook weer worden afgezet in de
koloniën. Deze gebieden leverden dus én de grondstoffen én werden afzetmarkt.
 In de 18e eeuw steeg de steenkoolproductie van Engeland van 3 miljoen ton naar 10 miljoen
ton. Halverwege de 19e eeuw produceerde Engeland evenveel textiel als alle andere Europese
landen bij elkaar.
Einde van de steenkool
 In de jaren 70 en 80 vd 20e eeuw ging het slecht met de economie van het VK. De inflatie was
hoog en het werkloosheidscijfer steeg hard. De genationaliseerde steenkoolmijnen waren voor
de overheid een grote kostenpost. De regering koos er daarom voor om steeds meer mijnen te
sluiten en goedkope steenkool uit het buitenland te importeren. Een staking vd mijnwerkers
halverwege de jaren 80 die een jaar duurde kon het tij niet keren. In 2015 werd de laatste
steenkoolmijn gesloten.
 Er werd veel steenkool gebruikt in elektriciteitscentrales en in de staalproductie. Doordat de
elektriciteitscentrales overschakelden op schonere energie, zoals gas en biomassa, was er steeds
minder steenkool nodig.