VERPLEEGKUNDIG
LEIDERSCHAP
Praktijkleren 4
Naam cursus: Praktijkleren 4 (GVE-4.PL4-17)
Aantal woorden: 4498
,Inhoudsopgave
1. Voorbereiding op leiderschap.............................................................................................................4
1.1 Visie op verpleegkundig leiderschap............................................................................................4
1.2 Verpleegkundig leiderschap in het dagelijks werk van verpleegkundigen....................................4
1.2.1 Artsenvisite lopen..................................................................................................................4
1.2.2 Multidisciplinair overleg (MDO).............................................................................................4
1.2.3 Moreel beraad.......................................................................................................................4
1.3 Verpleegkundig leiderschap in het Meander Medisch Centrum...................................................4
1.3.1 LEAN......................................................................................................................................4
1.3.2 Dagoudste..............................................................................................................................5
1.3.3 Veiligheid Incident Melden (VIM)..........................................................................................5
1.4 Verpleegkundig leiderschap en het verbeteren van zorg op organisatie-, regionaal en landelijk
niveau.................................................................................................................................................5
1.4.1 Organisatieniveau..................................................................................................................5
1.4.2 Regionaal niveau....................................................................................................................5
1.4.3 Landelijk niveau.....................................................................................................................5
1.5 Verpleegkundig leiderschap binnen de stage...............................................................................6
1.5.1 Presentatie / opdracht verpleegkundig leiderschap..............................................................6
1.5.2 Klinisch/palliatief redeneren..................................................................................................6
1.5.3 Feedback geven.....................................................................................................................6
2. Onderzoeken van leiderschap............................................................................................................7
2.1 Gekozen thema en relevantie.......................................................................................................7
2.2 Betrokken stakeholders................................................................................................................7
2.2.1 Stakeholders microniveau.....................................................................................................7
2.2.2 Stakeholders mesoniveau......................................................................................................8
2.2.3 Stakeholders macroniveau....................................................................................................8
2.3 Vragen stakeholders.....................................................................................................................9
2.3.1 Vragen aan PAT......................................................................................................................9
2.3.2 Vragen aan Hospice Dôme...................................................................................................11
2.4 Verbinding opgedane kennis en eigen ervaring..........................................................................12
2.5 Reflectie op eigen rol en gedrag tijdens het schaduwen............................................................13
2.6 Sterke punten en ontwikkelpunten ten aanzien van verpleegkundig leiderschap......................13
2.6.1 Sterke punten......................................................................................................................13
2.6.2 Ontwikkelpunten.................................................................................................................13
Literatuurlijst........................................................................................................................................15
2
,Bijlage 1: Vragen en antwoorden stakeholders....................................................................................19
PAT...................................................................................................................................................19
Microniveau..................................................................................................................................19
Mesoniveau..................................................................................................................................21
Macroniveau.................................................................................................................................22
Hospice Dôme..................................................................................................................................24
Microniveau..................................................................................................................................24
Mesoniveau..................................................................................................................................26
Macroniveau.................................................................................................................................27
Bijlage 2: Feedbackformulieren stakeholders.......................................................................................29
Bijlage 3: PowerPoint presentatie........................................................................................................30
Bijlage 4: Feedbackformulieren werkbegeleider en/of collega’s..........................................................31
Bijlage 5: Bewijs van deelname workshops interprofessioneel klinisch redeneren..............................32
Bijlage 6: Interprofessionele (peer)feedbackdialoog............................................................................33
3
, 1. Voorbereiding op leiderschap
1.1 Visie op verpleegkundig leiderschap
Verpleegkundig leiderschap is volgens Lambregts et al. (2016) het initiatief nemen in het voeren van
regie over eigen vakgebied vanuit een ondernemende, coachende en resultaatgerichte houding.
Verpleegkundig leiderschap is een actueel onderwerp binnen de verpleegkundige beroepspraktijk. Zo
staat beschreven in Bachelor of Nursing 2020 dat je verpleegkundige leiderschap toont in het
verpleegkundig handelen en in de samenwerking met anderen en de verschillende belangen afweegt
waarbij het belang van de zorgvrager voorop staat en het is met name gekoppeld aan de rol van
organisator (Lambregts et al., 2016). Het vertonen van leiderschap heeft als uitgangpunt het
vergroten van de kwaliteit van zorg, persoonlijke ontwikkeling en bevordering van samenwerking
met zowel patiënt als andere disciplines (Adriaansen, 2018; Vermeulen et al., 2020).
Voor mij is verpleegkundig leiderschap het voortdurend blijven ontwikkelen van jezelf, collega’s en
de kwaliteit van zorg. Dit doe je door een professionele, onderzoekende, reflectieve,
verantwoordelijke, assertieve en bewuste houding te tonen op de werkvloer. De samenwerking in
het team van zorgprofessionals met de patiënt is gebaseerd op wederzijds vertrouwen en respect. Er
wordt gewerkt aan gemeenschappelijke doelen die als uitgangpunt hebben de kwaliteit van zorg te
bewaken en te bevorderen en te werken naar een visie. Persoonlijkheids- en
deskundigheidsontwikkeling wordt gedaan door het actief meedenken, motiveren en ondersteunen
van elkaar.
1.2 Verpleegkundig leiderschap in het dagelijks werk van
verpleegkundigen
1.2.1 Artsenvisite lopen
In de meeste zorginstellingen worden regelmatig artsenvisites gelopen. In een artsenvisite vindt
informatie-uitwisseling plaats tussen de patiënt, arts(en) en verpleegkundige(n) om het beleid verder
af te spreken en een eventuele ontslagdatum. Verpleegkundig leiderschap wordt getoond in de
artsenvisite doordat de verpleegkundige de patiënt vertegenwoordigt tegenover de arts. De
verpleegkundige komt op voor de belangen van de patiënt .
1.2.2 Multidisciplinair overleg (MDO)
Om verdere diagnostiek en behandeling af te stemmen worden patiënten besproken door alle
betrokken disciplines in een MDO. Er wordt verpleegkundig leiderschap getoond doordat er vanuit
verpleegkundig oogpunt wordt gekeken naar de benodigde zorg. Er wordt een overbrugging gemaakt
tussen zorgverleners voor wat de beste zorg is voor de patiënt.
1.2.3 Moreel beraad
Wanneer zorgverleners, patiënten en/of naasten morele problemen ervaren tijdens de zorgverlening
kan er een moreel beraad worden gehouden. In dit moreel beraad wordt een morele vraag
geformuleerd en wordt de casus vanuit verschillende perspectieven bekeken, om tot een oplossing
te komen voor het zorgprobleem. Hierin heeft de verpleegkundige een belangrijk aandeel en moet
daarom verpleegkundig leiderschap tonen. Verpleegkundigen zijn vaak degenen die het dichtst bij de
patiënt staan en lopen daarom het snelst tegen problemen aan of zien deze als eerste.
1.3 Verpleegkundig leiderschap in het Meander Medisch Centrum
1.3.1 LEAN
Door het toepassen van LEAN worden verbeteringen gecreëerd op de werkvloer. Verpleegkundigen
komen op twee momenten van de dag bij elkaar (Lean.nl, 2020). Eerst is er een ‘dagstart’. Hierin
4
LEIDERSCHAP
Praktijkleren 4
Naam cursus: Praktijkleren 4 (GVE-4.PL4-17)
Aantal woorden: 4498
,Inhoudsopgave
1. Voorbereiding op leiderschap.............................................................................................................4
1.1 Visie op verpleegkundig leiderschap............................................................................................4
1.2 Verpleegkundig leiderschap in het dagelijks werk van verpleegkundigen....................................4
1.2.1 Artsenvisite lopen..................................................................................................................4
1.2.2 Multidisciplinair overleg (MDO).............................................................................................4
1.2.3 Moreel beraad.......................................................................................................................4
1.3 Verpleegkundig leiderschap in het Meander Medisch Centrum...................................................4
1.3.1 LEAN......................................................................................................................................4
1.3.2 Dagoudste..............................................................................................................................5
1.3.3 Veiligheid Incident Melden (VIM)..........................................................................................5
1.4 Verpleegkundig leiderschap en het verbeteren van zorg op organisatie-, regionaal en landelijk
niveau.................................................................................................................................................5
1.4.1 Organisatieniveau..................................................................................................................5
1.4.2 Regionaal niveau....................................................................................................................5
1.4.3 Landelijk niveau.....................................................................................................................5
1.5 Verpleegkundig leiderschap binnen de stage...............................................................................6
1.5.1 Presentatie / opdracht verpleegkundig leiderschap..............................................................6
1.5.2 Klinisch/palliatief redeneren..................................................................................................6
1.5.3 Feedback geven.....................................................................................................................6
2. Onderzoeken van leiderschap............................................................................................................7
2.1 Gekozen thema en relevantie.......................................................................................................7
2.2 Betrokken stakeholders................................................................................................................7
2.2.1 Stakeholders microniveau.....................................................................................................7
2.2.2 Stakeholders mesoniveau......................................................................................................8
2.2.3 Stakeholders macroniveau....................................................................................................8
2.3 Vragen stakeholders.....................................................................................................................9
2.3.1 Vragen aan PAT......................................................................................................................9
2.3.2 Vragen aan Hospice Dôme...................................................................................................11
2.4 Verbinding opgedane kennis en eigen ervaring..........................................................................12
2.5 Reflectie op eigen rol en gedrag tijdens het schaduwen............................................................13
2.6 Sterke punten en ontwikkelpunten ten aanzien van verpleegkundig leiderschap......................13
2.6.1 Sterke punten......................................................................................................................13
2.6.2 Ontwikkelpunten.................................................................................................................13
Literatuurlijst........................................................................................................................................15
2
,Bijlage 1: Vragen en antwoorden stakeholders....................................................................................19
PAT...................................................................................................................................................19
Microniveau..................................................................................................................................19
Mesoniveau..................................................................................................................................21
Macroniveau.................................................................................................................................22
Hospice Dôme..................................................................................................................................24
Microniveau..................................................................................................................................24
Mesoniveau..................................................................................................................................26
Macroniveau.................................................................................................................................27
Bijlage 2: Feedbackformulieren stakeholders.......................................................................................29
Bijlage 3: PowerPoint presentatie........................................................................................................30
Bijlage 4: Feedbackformulieren werkbegeleider en/of collega’s..........................................................31
Bijlage 5: Bewijs van deelname workshops interprofessioneel klinisch redeneren..............................32
Bijlage 6: Interprofessionele (peer)feedbackdialoog............................................................................33
3
, 1. Voorbereiding op leiderschap
1.1 Visie op verpleegkundig leiderschap
Verpleegkundig leiderschap is volgens Lambregts et al. (2016) het initiatief nemen in het voeren van
regie over eigen vakgebied vanuit een ondernemende, coachende en resultaatgerichte houding.
Verpleegkundig leiderschap is een actueel onderwerp binnen de verpleegkundige beroepspraktijk. Zo
staat beschreven in Bachelor of Nursing 2020 dat je verpleegkundige leiderschap toont in het
verpleegkundig handelen en in de samenwerking met anderen en de verschillende belangen afweegt
waarbij het belang van de zorgvrager voorop staat en het is met name gekoppeld aan de rol van
organisator (Lambregts et al., 2016). Het vertonen van leiderschap heeft als uitgangpunt het
vergroten van de kwaliteit van zorg, persoonlijke ontwikkeling en bevordering van samenwerking
met zowel patiënt als andere disciplines (Adriaansen, 2018; Vermeulen et al., 2020).
Voor mij is verpleegkundig leiderschap het voortdurend blijven ontwikkelen van jezelf, collega’s en
de kwaliteit van zorg. Dit doe je door een professionele, onderzoekende, reflectieve,
verantwoordelijke, assertieve en bewuste houding te tonen op de werkvloer. De samenwerking in
het team van zorgprofessionals met de patiënt is gebaseerd op wederzijds vertrouwen en respect. Er
wordt gewerkt aan gemeenschappelijke doelen die als uitgangpunt hebben de kwaliteit van zorg te
bewaken en te bevorderen en te werken naar een visie. Persoonlijkheids- en
deskundigheidsontwikkeling wordt gedaan door het actief meedenken, motiveren en ondersteunen
van elkaar.
1.2 Verpleegkundig leiderschap in het dagelijks werk van
verpleegkundigen
1.2.1 Artsenvisite lopen
In de meeste zorginstellingen worden regelmatig artsenvisites gelopen. In een artsenvisite vindt
informatie-uitwisseling plaats tussen de patiënt, arts(en) en verpleegkundige(n) om het beleid verder
af te spreken en een eventuele ontslagdatum. Verpleegkundig leiderschap wordt getoond in de
artsenvisite doordat de verpleegkundige de patiënt vertegenwoordigt tegenover de arts. De
verpleegkundige komt op voor de belangen van de patiënt .
1.2.2 Multidisciplinair overleg (MDO)
Om verdere diagnostiek en behandeling af te stemmen worden patiënten besproken door alle
betrokken disciplines in een MDO. Er wordt verpleegkundig leiderschap getoond doordat er vanuit
verpleegkundig oogpunt wordt gekeken naar de benodigde zorg. Er wordt een overbrugging gemaakt
tussen zorgverleners voor wat de beste zorg is voor de patiënt.
1.2.3 Moreel beraad
Wanneer zorgverleners, patiënten en/of naasten morele problemen ervaren tijdens de zorgverlening
kan er een moreel beraad worden gehouden. In dit moreel beraad wordt een morele vraag
geformuleerd en wordt de casus vanuit verschillende perspectieven bekeken, om tot een oplossing
te komen voor het zorgprobleem. Hierin heeft de verpleegkundige een belangrijk aandeel en moet
daarom verpleegkundig leiderschap tonen. Verpleegkundigen zijn vaak degenen die het dichtst bij de
patiënt staan en lopen daarom het snelst tegen problemen aan of zien deze als eerste.
1.3 Verpleegkundig leiderschap in het Meander Medisch Centrum
1.3.1 LEAN
Door het toepassen van LEAN worden verbeteringen gecreëerd op de werkvloer. Verpleegkundigen
komen op twee momenten van de dag bij elkaar (Lean.nl, 2020). Eerst is er een ‘dagstart’. Hierin
4
