Het leenstelsel
Het leenstelsel werd in 2015 geïntroduceerd, daarvoor was de
studiefinanciering van kracht. Het leenstelsel is een lening die studenten
kunnen aanvragen om hun studie te kunnen bekostigen. Je kunt dus
geld lenen tegen een lage rente.1 Door het leenstelsel komt de
basisbeurs te vervallen, ongeacht het inkomen van studenten hun
ouders. De lening kan maandelijks hoger of lager worden gezet, hoe
meer je leent hoe meer je uiteraard weer moet terugbetalen. In 2021-
2022 kun je het maximale bedrag van 1.011,50 euro lenen. Na het
behalen van het diploma kunnen studenten het geld terugbetalen over
een periode van 35 jaar.
Waarom werd de studiefinanciering eigenlijk afgeschaft? Hier waren
verschillende meningen over, en er heerste de gedachte dat een bakker
niet hoeft mee te betalen aan de studiekosten van een dokter. Volgens
D66 was eén van de argumenten, dat er door middel van het leenstelsel
geld vrij zou komen en dit weer geïnvesteerd kon worden in de kwaliteit
van het onderwijs.2 Achteraf gezien was dit niet een heel goed idee. Niet
iedereen wordt dokter, er zijn ook studenten die het onderwijs in gaan of
andere richtingen op willen. De totale studieschuld in 2021 bedraagt 24,2
miljard euro volgens het CBS.3 Sommige studenten hebben ouders die
graag meebetalen aan de studie, maar we moeten niet het deel vergeten
van studenten waarbij de ouders niet mee kunnen of willen betalen. Is
het dan eerlijk dat zij een lening moeten afsluiten om naar school te
kunnen gaan? Wat doet dit met de toekomst, en hoe groot is de kans dat
juist om deze reden toekomstige studenten afhaken, omdat ze het te
veel geld vinden en liever niet willen lenen. Wat zal dit doen met de
toekomst voor zowel hen als voor de maatschappij?
Het leenstelsel afschaffen?
Het leenstelsel is toch niet zo een succes als dat we op voorhand
dachten, het raakt veel mensen, de schulden zijn aanzienlijk en het heeft
consequenties bij het verkrijgen van een hypotheek of andere
toekomstgerichte plannen. De invoering van het leenstelsel heeft ook
studenten geraakt die het minder breed hebben en waarbij de ouders
minder tot niets kunnen bijdragen. Het leenstelsel wordt daarom per
2023 afgeschaft en de studiefinanciering komt hiervoor terug in de
1
‘Leenstelsel een feit na instemming Eerste kamer’, nos.nl 20 januari 2015.
2
‘Het leenstelsel. Hoe zit het nu precies?’, d66.nl 26 januari 2022.
3
‘Meer personen met studieschuld, gemiddelde studieschuld gelijk gebleven’, cbs.nl 24 november 2021.
Het leenstelsel werd in 2015 geïntroduceerd, daarvoor was de
studiefinanciering van kracht. Het leenstelsel is een lening die studenten
kunnen aanvragen om hun studie te kunnen bekostigen. Je kunt dus
geld lenen tegen een lage rente.1 Door het leenstelsel komt de
basisbeurs te vervallen, ongeacht het inkomen van studenten hun
ouders. De lening kan maandelijks hoger of lager worden gezet, hoe
meer je leent hoe meer je uiteraard weer moet terugbetalen. In 2021-
2022 kun je het maximale bedrag van 1.011,50 euro lenen. Na het
behalen van het diploma kunnen studenten het geld terugbetalen over
een periode van 35 jaar.
Waarom werd de studiefinanciering eigenlijk afgeschaft? Hier waren
verschillende meningen over, en er heerste de gedachte dat een bakker
niet hoeft mee te betalen aan de studiekosten van een dokter. Volgens
D66 was eén van de argumenten, dat er door middel van het leenstelsel
geld vrij zou komen en dit weer geïnvesteerd kon worden in de kwaliteit
van het onderwijs.2 Achteraf gezien was dit niet een heel goed idee. Niet
iedereen wordt dokter, er zijn ook studenten die het onderwijs in gaan of
andere richtingen op willen. De totale studieschuld in 2021 bedraagt 24,2
miljard euro volgens het CBS.3 Sommige studenten hebben ouders die
graag meebetalen aan de studie, maar we moeten niet het deel vergeten
van studenten waarbij de ouders niet mee kunnen of willen betalen. Is
het dan eerlijk dat zij een lening moeten afsluiten om naar school te
kunnen gaan? Wat doet dit met de toekomst, en hoe groot is de kans dat
juist om deze reden toekomstige studenten afhaken, omdat ze het te
veel geld vinden en liever niet willen lenen. Wat zal dit doen met de
toekomst voor zowel hen als voor de maatschappij?
Het leenstelsel afschaffen?
Het leenstelsel is toch niet zo een succes als dat we op voorhand
dachten, het raakt veel mensen, de schulden zijn aanzienlijk en het heeft
consequenties bij het verkrijgen van een hypotheek of andere
toekomstgerichte plannen. De invoering van het leenstelsel heeft ook
studenten geraakt die het minder breed hebben en waarbij de ouders
minder tot niets kunnen bijdragen. Het leenstelsel wordt daarom per
2023 afgeschaft en de studiefinanciering komt hiervoor terug in de
1
‘Leenstelsel een feit na instemming Eerste kamer’, nos.nl 20 januari 2015.
2
‘Het leenstelsel. Hoe zit het nu precies?’, d66.nl 26 januari 2022.
3
‘Meer personen met studieschuld, gemiddelde studieschuld gelijk gebleven’, cbs.nl 24 november 2021.
