Korte samenvatting/formuleblad voor mee naar het tentamen van OZP
(1) onderzoek
Wetenschappelijke kennis bevat:
1. Systematisch empirisme (observaties gebruiken voor conclusies)
2. Publieke verificatie (geobserveerd, gerepliceerd en geverifieerd)
3. Oplosbare problemen
Logisch probleem van een We kunnen een theorie niet bewijzen met empirische ondersteuning, alleen
theorie falsificeren.
Praktisch probleem van Is het onderzoek wel goed uitgevoerd? Zijn er niet andere factoren die invloed
een theorie hebben gehad? Het is vrijwel niet mogelijk om al het andere uit te sluiten.
Theorie Een set proporties die de relaties tussen concepten probeert uit te leggen
Model Beschrijft hoe concepten gerelateerd zijn terwijl een theorie ook beschrijft
waarom en hoe deze zijn gerelateerd.
Deductie Theorie hypothese
Inductie Verzameling feiten hypothese
Strategy of strong Als de ene theorie juist is, kan de andere niet ook juist zijn
interference
beschrijvend relationeel experimenteel Quasi experimenteel
Variabelen worden Relaties worden Variabele wordt gemanipuleerd om Experimenteel, maar de
beschreven bestudeerd verandering in respons te variabelen kunnen niet worden
vergelijken gemanipuleerd
(2) Observatiemethoden en ethiek
Observatie variabelen:
1. Setting (natuurlijk of kunstmatig)
2. Onderzoeker (gemaskeerd of ongemaskeerd)
3. Methode (onderstaande tabel)
Voor- en nadelen van onderzoeksmethodes
narratieven checklists tijdsmetingen Beoordelingsschalen
Allesomvattend Handig te Makkelijk te Makkelijk te
maar ook gebruiken maar meten maar zegt analyseren maar het
tijdrovend de operationele niets over de zijn subjectieve
definities zijn betekenis ervan definities
vaag
Drie soorten fouten/bias bij onderzoek:
1. Sociale wenselijkheid
2. Goedvinden (het automatisch ‘mee eens’ zijn)
3. Afwijzen (het automatisch ‘mee oneens’ zijn)
Drie benaderingen om ethische vraagstukken op te lossen:
Deontologie Ethiek op basis van universele regels
Ethisch scepticisme Ethiek afhankelijk van cultuur en tijd
utulitarian Ethiek op basis van de mogelijke concequenties
(3) Meetniveaus en grafieken
, Niveau Vaste volgorde Gelijke afstanden Absoluut nulpunt voorbeeld
Nominaal - - - Geslacht
Ordinaal + - - opleidingsniveau
Interval + + - Intelligentie/temp
ratio + + + Leeftijd/aantal
kinderen in de klas
Grafieken
- Categorische variabelen (staafdiagram en taartdiagram)
- Numerieke variabelen (stemplot en histogram)
Een staafdiagram houdt ruimte tussen de staven!
- Boxplot: een uitbijter is een waarde die meer dan 1,5x de
interkwartielafstand is
(4) Variabiliteit en centrale tendentie
Centrummaat ‘Waar ligt het Modus: meest Mediaan: Gemiddelde: alle
centrum?’ voorkomend middelpunt waarden/aantal waarden
verdeling
spreidingsmaat ‘Hoe ver ligt alles Interkwartielafstand Variantie: Standaarddeviatie
uiteen?’ (tussen 3e en 1e) s^2 (gemiddelde afwijking tot
gemiddelde
Standaarddeviatie
variantie
(5) Verdelingen en Z-score
Histogrammen
1. Vorm (symmetrisch, unimodaal)
2. Plaats (gemiddelde, mediaan en modus)
3. Spreiding (variantie, standaarddeviatie en range)
Z-score (:geeft aan hoeveel standaarddeviaties een waarde boven of onder het
gemiddelde ligt)
- Formule: (bepaalde meetwaarde-gemiddelde)/standaarddeviatie
- Na het maken van de Z-score:
1. Standaarddeviatie wordt 1
2. Gemiddelde wordt 0
3. De vorm van de grafiek blijft gelijk
Als je de z-scores weet, kan je bekijken (door middel van de p op te zoeken in te tabel) hoeveel procent
van de gevallen onder/boven jouw meting liggen!
Relatieve frequentie Absolute frequentie/aantal proefpersonen(n)
dichtheid Relatieve frequentie/klassenbreedte
(6) correlatie
(1) onderzoek
Wetenschappelijke kennis bevat:
1. Systematisch empirisme (observaties gebruiken voor conclusies)
2. Publieke verificatie (geobserveerd, gerepliceerd en geverifieerd)
3. Oplosbare problemen
Logisch probleem van een We kunnen een theorie niet bewijzen met empirische ondersteuning, alleen
theorie falsificeren.
Praktisch probleem van Is het onderzoek wel goed uitgevoerd? Zijn er niet andere factoren die invloed
een theorie hebben gehad? Het is vrijwel niet mogelijk om al het andere uit te sluiten.
Theorie Een set proporties die de relaties tussen concepten probeert uit te leggen
Model Beschrijft hoe concepten gerelateerd zijn terwijl een theorie ook beschrijft
waarom en hoe deze zijn gerelateerd.
Deductie Theorie hypothese
Inductie Verzameling feiten hypothese
Strategy of strong Als de ene theorie juist is, kan de andere niet ook juist zijn
interference
beschrijvend relationeel experimenteel Quasi experimenteel
Variabelen worden Relaties worden Variabele wordt gemanipuleerd om Experimenteel, maar de
beschreven bestudeerd verandering in respons te variabelen kunnen niet worden
vergelijken gemanipuleerd
(2) Observatiemethoden en ethiek
Observatie variabelen:
1. Setting (natuurlijk of kunstmatig)
2. Onderzoeker (gemaskeerd of ongemaskeerd)
3. Methode (onderstaande tabel)
Voor- en nadelen van onderzoeksmethodes
narratieven checklists tijdsmetingen Beoordelingsschalen
Allesomvattend Handig te Makkelijk te Makkelijk te
maar ook gebruiken maar meten maar zegt analyseren maar het
tijdrovend de operationele niets over de zijn subjectieve
definities zijn betekenis ervan definities
vaag
Drie soorten fouten/bias bij onderzoek:
1. Sociale wenselijkheid
2. Goedvinden (het automatisch ‘mee eens’ zijn)
3. Afwijzen (het automatisch ‘mee oneens’ zijn)
Drie benaderingen om ethische vraagstukken op te lossen:
Deontologie Ethiek op basis van universele regels
Ethisch scepticisme Ethiek afhankelijk van cultuur en tijd
utulitarian Ethiek op basis van de mogelijke concequenties
(3) Meetniveaus en grafieken
, Niveau Vaste volgorde Gelijke afstanden Absoluut nulpunt voorbeeld
Nominaal - - - Geslacht
Ordinaal + - - opleidingsniveau
Interval + + - Intelligentie/temp
ratio + + + Leeftijd/aantal
kinderen in de klas
Grafieken
- Categorische variabelen (staafdiagram en taartdiagram)
- Numerieke variabelen (stemplot en histogram)
Een staafdiagram houdt ruimte tussen de staven!
- Boxplot: een uitbijter is een waarde die meer dan 1,5x de
interkwartielafstand is
(4) Variabiliteit en centrale tendentie
Centrummaat ‘Waar ligt het Modus: meest Mediaan: Gemiddelde: alle
centrum?’ voorkomend middelpunt waarden/aantal waarden
verdeling
spreidingsmaat ‘Hoe ver ligt alles Interkwartielafstand Variantie: Standaarddeviatie
uiteen?’ (tussen 3e en 1e) s^2 (gemiddelde afwijking tot
gemiddelde
Standaarddeviatie
variantie
(5) Verdelingen en Z-score
Histogrammen
1. Vorm (symmetrisch, unimodaal)
2. Plaats (gemiddelde, mediaan en modus)
3. Spreiding (variantie, standaarddeviatie en range)
Z-score (:geeft aan hoeveel standaarddeviaties een waarde boven of onder het
gemiddelde ligt)
- Formule: (bepaalde meetwaarde-gemiddelde)/standaarddeviatie
- Na het maken van de Z-score:
1. Standaarddeviatie wordt 1
2. Gemiddelde wordt 0
3. De vorm van de grafiek blijft gelijk
Als je de z-scores weet, kan je bekijken (door middel van de p op te zoeken in te tabel) hoeveel procent
van de gevallen onder/boven jouw meting liggen!
Relatieve frequentie Absolute frequentie/aantal proefpersonen(n)
dichtheid Relatieve frequentie/klassenbreedte
(6) correlatie
