Samenvatting Economie Katern Risico en informatie
H1.1 Risico nemen of vermijden?
Als je veel rookt is dat erg ongezond voor je, je kan er zelfs aan overlijden. Je neemt als je gaat roken
dus een vrijwillig risico. Er zijn ook onvrijwillige risico’s bijvoorbeeld getroffen worden door een
bliksem. Dit loop je niet vrijwillig, het kan in feite iedereen zomaar overkomen.
Tegen risico’s kan je je verzekeren. De verzekeraar neemt het risico dan van je over. In ruil daarvoor
betaal je premie. Bij het afsluiten krijg je een verzekeringscontract, een polis. Hierop staan de
afspraken die zijn gemaakt. De verzekeringnemer en de verzekerde zijn meestal gelijk, de
verzekeringnemer krijgt het geld in het geval dat er bijvoorbeeld schade is. Bij een
overlijdensverzekering is de verzekeringnemer niet dezelfde persoon als de verzekerde. Dit is een
uitzondering. Het risico van iets kan je in geld uitdrukken. Namelijk:
Risico = kans op een voorval X gemiddeld schadebedrag van het voorval.
Als iemand risico’s vermijd kan je zeggen dat iemand risico-avers gedrag vertoont. De mate hiervan
bepaalt of iemand zich verzekert of niet. Als je een verzekering voor iets afsluit zal de verzekeraar het
risico proberen in te schatten en bedenkt daar een premie bij. Ook zal er een marge inzitten voor de
verzekeraar, voor bedrijfskosten en als een soort veiligheidsmarge.
De meeste verzekeringen zijn vrijwillig. Maar er zijn ook een aantal verplichte. Daarbij is sprake van
solidariteit. Alle verzekerden betalen dan eigenlijk mee bij schade. Redenen voor het verplichten van
verzekeringen zijn als volgt:
- De overheid wil mensen tegen zichzelf beschermen. Niet iedereen kan zijn financiële risico’s
zelf dragen namelijk. En wie zal dan de kosten moeten betalen bij bijv. een
ziekenhuisopname.
- Om je tegen andere mensen te beschermen. Door bijvoorbeeld een verplichte WA-
verzekering voor motorvoertuigen te hebben voorkom je dat mensen ernstig gedupeerd
worden doordat iemand anders hen schade aanricht, die daar niet voor verzekerd is.
- Door het te verplichten is de deelname aan de verzekering groot. Hierdoor betalen niet alle
mensen met veel risico erg veel premie, doordat anderen die weinig risico hebben niet
verzekerd zijn. Dit is ook een vorm van verplichte solidariteit. De kosten per verzekerde voor
de verzekeraar blijven hierdoor laag, en daardoor is de premie ook lager.
Minimale gemiddelde premiehoogte = Totaal uitkeringsbedrag / aantal verzekerden.
H1.2 Verzekeren is niet eenvoudig
Bij het afsluiten van een verzekering kan je informatie achterhouden, of onjuiste informatie geven.
Hierdoor weet de verzekeraar minder over de risico’s die je loopt, dan jijzelf. Dit noem je
asymmetrische informatie. Het risico is dan in werkelijkheid groter dan de verzekeraar denkt.
Verzekeringsmaatschappijen proberen het informatieverschil te minderen door de noodzakelijke
informatie in te winnen. Bij een huis kopen kan de verkoper bijvoorbeeld verborgen verbreken niet
doorgeven. Om dit risico te beperken kan de koper een aankoopkeuring laten doen, in dat geval leid
de informatieasymmetrie wel tot extra kosten.
De kans bestaat dat vooral mensen met een groter risico dan gemiddeld zich verzekeren, en minder
mensen met een lager dan gemiddeld risico. Dan ontstaat er averechtse selectie. De verzekeraar
heeft dan vooral risicovolle verzekeringsnemers.
Door asymmetrische informatie weet de verzekeraar niet precies hoeveel premie hij aan wie moet
vragen. Hierdoor kan de premie voor de lage risico’s te hoog vastgesteld worden. En deze mensen
H1.1 Risico nemen of vermijden?
Als je veel rookt is dat erg ongezond voor je, je kan er zelfs aan overlijden. Je neemt als je gaat roken
dus een vrijwillig risico. Er zijn ook onvrijwillige risico’s bijvoorbeeld getroffen worden door een
bliksem. Dit loop je niet vrijwillig, het kan in feite iedereen zomaar overkomen.
Tegen risico’s kan je je verzekeren. De verzekeraar neemt het risico dan van je over. In ruil daarvoor
betaal je premie. Bij het afsluiten krijg je een verzekeringscontract, een polis. Hierop staan de
afspraken die zijn gemaakt. De verzekeringnemer en de verzekerde zijn meestal gelijk, de
verzekeringnemer krijgt het geld in het geval dat er bijvoorbeeld schade is. Bij een
overlijdensverzekering is de verzekeringnemer niet dezelfde persoon als de verzekerde. Dit is een
uitzondering. Het risico van iets kan je in geld uitdrukken. Namelijk:
Risico = kans op een voorval X gemiddeld schadebedrag van het voorval.
Als iemand risico’s vermijd kan je zeggen dat iemand risico-avers gedrag vertoont. De mate hiervan
bepaalt of iemand zich verzekert of niet. Als je een verzekering voor iets afsluit zal de verzekeraar het
risico proberen in te schatten en bedenkt daar een premie bij. Ook zal er een marge inzitten voor de
verzekeraar, voor bedrijfskosten en als een soort veiligheidsmarge.
De meeste verzekeringen zijn vrijwillig. Maar er zijn ook een aantal verplichte. Daarbij is sprake van
solidariteit. Alle verzekerden betalen dan eigenlijk mee bij schade. Redenen voor het verplichten van
verzekeringen zijn als volgt:
- De overheid wil mensen tegen zichzelf beschermen. Niet iedereen kan zijn financiële risico’s
zelf dragen namelijk. En wie zal dan de kosten moeten betalen bij bijv. een
ziekenhuisopname.
- Om je tegen andere mensen te beschermen. Door bijvoorbeeld een verplichte WA-
verzekering voor motorvoertuigen te hebben voorkom je dat mensen ernstig gedupeerd
worden doordat iemand anders hen schade aanricht, die daar niet voor verzekerd is.
- Door het te verplichten is de deelname aan de verzekering groot. Hierdoor betalen niet alle
mensen met veel risico erg veel premie, doordat anderen die weinig risico hebben niet
verzekerd zijn. Dit is ook een vorm van verplichte solidariteit. De kosten per verzekerde voor
de verzekeraar blijven hierdoor laag, en daardoor is de premie ook lager.
Minimale gemiddelde premiehoogte = Totaal uitkeringsbedrag / aantal verzekerden.
H1.2 Verzekeren is niet eenvoudig
Bij het afsluiten van een verzekering kan je informatie achterhouden, of onjuiste informatie geven.
Hierdoor weet de verzekeraar minder over de risico’s die je loopt, dan jijzelf. Dit noem je
asymmetrische informatie. Het risico is dan in werkelijkheid groter dan de verzekeraar denkt.
Verzekeringsmaatschappijen proberen het informatieverschil te minderen door de noodzakelijke
informatie in te winnen. Bij een huis kopen kan de verkoper bijvoorbeeld verborgen verbreken niet
doorgeven. Om dit risico te beperken kan de koper een aankoopkeuring laten doen, in dat geval leid
de informatieasymmetrie wel tot extra kosten.
De kans bestaat dat vooral mensen met een groter risico dan gemiddeld zich verzekeren, en minder
mensen met een lager dan gemiddeld risico. Dan ontstaat er averechtse selectie. De verzekeraar
heeft dan vooral risicovolle verzekeringsnemers.
Door asymmetrische informatie weet de verzekeraar niet precies hoeveel premie hij aan wie moet
vragen. Hierdoor kan de premie voor de lage risico’s te hoog vastgesteld worden. En deze mensen
